I SA/Sz 59/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 maja 2025 r. sprawy ze skargi G. T. na uchwałę Regionalna Izba Obrachunkowa z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności części uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia 30 października 2024 r. zmieniającej uchwałę Nr [...] R. T. z dnia 25 kwietnia 2024 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania osobom fizycznym dotacji I. uchyla zaskarżony akt nadzoru; II. zasądza od Regionalna Izba Obrachunkowa na rzecz G. T. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stan sprawy przedstawia się następująco: Rada Miejska w [...] [...] kwietnia 2024 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad i trybu przyznawania osobom fizycznym dotacji celowej z budżetu G. T. na dofinansowanie kosztów wykonania przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej. W podstawie prawnej tej uchwały R. T. wymieniła: - art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1, art. 42 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U.2024.1465 ze zm.); - art. 400a ust. 1 pkt 5, art. 403 ust. 2, ust. 4 - ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2024.54 ze zm.); - art. 221 ust. 4 ustawy o finansach publicznych (Dz.U.2024.1530 ze zm.). Uchwała R. T. z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w § 1 stanowi, że ustala ona zasady udzielania dotacji celowej, obejmujące w szczególności kryteria wyboru inwestycji do dofinansowania oraz tryb postępowania w sprawie udzielenia dotacji i sposób jej rozliczania, osobom fizycznym na dofinansowanie kosztów wykonania przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej, ujęte w "Regulaminie przyznawania osobom fizycznym dotacji celowej z budżetu Gminy T. na dofinansowanie kosztów wykonania przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej" (regulamin) stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały. W § 5 ust. 2 wspomnianego regulaminu przyjęto, że na koszt kwalifikowany realizowanego zadania składają się koszty poniesione od dnia podpisania umowy o udzielenie dotacji na: zakup materiałów, zakup studzienek rewizyjnych, zakup przepompowni ścieków oraz usługi wykonania przyłącza. Następnie Rada Miejska w T. mocą § 1 pkt 2 lit. a uchwały nr [...] z [...] października 2024 r. zmieniła uchwałę nr [...] z [...] kwietnia 2024 r. w sprawie zasad i trybu przyznawania osobom fizycznym dotacji. W wyniku tej zmiany § 5 ust. 2 regulaminu uzyskał brzmienie, w myśl którego na koszt kwalifikowany realizowanego zadania składają się koszty poniesione od dnia wejścia w życie niniejszej uchwały do dnia zakończenia niniejszego programu. Uchwala Rady Miejskiej w T. nr [...] z [...] października 2024 r. wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w S. [...] listopada 2024 r. (zgodnie z pieczęcią Regionalnej Izby Obrachunkowej w S.). Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w S. (organ nadzoru) [...] grudnia 2024 r. uchwałą nr [...] stwierdziło nieważność § 1 pkt 2 lit. a uchwały Rady Miejskiej w T. nr [...] z [...] października 2024 r. na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U.2025.7 - ustawa o RIO). Jednocześnie zgodnie z treścią § 2 tej uchwały organu nadzoru "Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia." Gmina T. (gmina), reprezentowana przez Burmistrza T., złożyła skargę na uchwałę organu nadzoru z [...] grudnia 2024 r. nr [...] (zaskarżona uchwała). Gmina zarzuciła naruszenie art. 403 ust. 3, ust. 4, ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 126, art. 221 ust. 2, art. 250, art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wymienione regulacje ustawowe nie przewidują możliwości "refundowania" z budżetu gminy wydatków poniesionych na przedsięwzięcia związane z ochroną środowiska przed zawarciem umowy. W następstwie formułowanych zarzutów gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały organu nadzoru w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Organ nadzoru, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przyjęte u podstaw zaskarżonej uchwały. Konsekwentnie powtórzył, że ustawodawca nie dopuszcza przeznaczenia dotacji celowej na inwestycje z zakresu ochrony środowiska zrealizowane przed datą zawarcia umowy o dotowanie. Zdaniem organu nadzoru, analizowana dotacja może być przeznaczona wyłącznie na wydatki ponoszone po zawarciu umowy o dotację. Dopiero bowiem od daty zawarcia takiej umowy można mówić o realizacji zadania publicznego. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga gminy zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała organu nadzoru nie spełnia kryterium legalności. W kwestii statusu strony skarżącej - gminy reprezentowanej przez burmistrza - należy odwołać się do stanowiska prawnego przyjętego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I OPS 3/12 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do czasu zakreślonego przez ustawodawcę na podjęcie uchwały przez organ nadzoru, sąd podziela pogląd prawny, w myśl którego bieg 30-dniowego terminu z art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy liczyć od daty faktycznego doręczenia uchwały rady gminy (por. wyrok sygn. SA/Wr 300/92, "Wspólnota" 1992/33, s. 21 oraz opracowania komentatorskie do art. 90 ustawy o samorządzie gminnym B. Dolnickiego, P. Chmielnickiego dostępne w elektronicznym systemie LEX). Na potrzeby analizy zaskarżonej uchwały organu nadzoru należy przypomnieć, że zgodnie z art. 18a ustawy o RIO posiedzenia kolegium izby zwołuje prezes izby w razie potrzeby, nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Prezes izby zwołuje kolegium także na pisemny wniosek co najmniej połowy członków kolegium, w terminie 14 dni od dnia jego złożenia (art. 18a ust. 1). Posiedzeniu kolegium przewodniczy prezes izby, a w przypadku jego nieobecności - zastępca prezesa izby lub wyznaczony przez prezesa członek kolegium (art. 18a ust. 2). Rozstrzygnięcia nadzorcze, postanowienia i opinie kolegium w sprawach objętych ustawą są podejmowane w formie uchwał (art. 18a ust. 3). Uchwały kolegium podpisuje osoba przewodnicząca w jego posiedzeniu (art. 18a ust. 4). Z posiedzenia kolegium izby sporządza się protokół (art. 18a ust. 5). W tym stanie prawnym procedura uchwałodawcza obejmuje nie tylko samo głosowanie uprawnionego gremium organu nadzoru nad określoną treścią uchwały o statusie rozstrzygnięcia nadzorczego, ale także udokumentowanie treści przegłosowanej uchwały oraz opatrzenie dokumentu zawierającego rozstrzygnięcie nadzorcze podpisem osoby, która przewodniczy posiedzeniu kolegium izby. Z posiedzenia kolegium izby sporządzany jest protokół. Wszystkie te czynności, składające się na podjęcie uchwały o statusie rozstrzygnięcia nadzorczego, mają być wykonywane na bieżąco, bezpośrednio po sobie, a ich przebieg i wynik podlega opisaniu w protokole z posiedzenia kolegium izby. Wobec tego przyjęta w głosowaniu określona treść uchwały, stanowiącej rozstrzygnięcie nadzorcze, ma być udokumentowana, a ten dokument podpisany bezpośrednio po przeprowadzaniu głosowania, w toku posiedzenia kolegium izby. W realiach analizowanej sprawy stało się inaczej. Organ nadzoru obradował i głosował nad treścią uchwały, stanowiącej rozstrzygnięcie nadzorcze, [...] grudnia 2024 r., ale dokument zawierający treść tego rozstrzygnięcia nadzorczego został podpisany dopiero [...] grudnia 2024 r., nie zaś bezpośrednio po zakończeniu głosowania, w ramach posiedzenia kolegium izby. Wynika to wprost z wyjaśnień organu nadzoru udzielonych sądowi w piśmie z [...] marca 2025 r., w których organ nadzoru stwierdził, że zaskarżona uchwała nr [...] "została podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym datowanym na dzień [...].12.2024 r." (por. k. 39 i 57 akt sądowych). W konsekwencji zaskarżona uchwała organu nadzoru nie jest zgodna z prawem. W innej dacie uchwalono jej treść na posiedzeniu kolegium izby, a w innej, późniejszej opatrzono ją podpisem. Takiej sytuacji ustawodawca nie przewidział. Uchwała organu nadzoru podjęta w wyniku głosowania na posiedzeniu kolegium izby [...] grudnia 2024 r. z punktu widzenia prawa nie mogła zostać skutecznie podpisana później - [...] grudnia 2024 r. Co więcej, trzeba zauważyć, że zgodnie z § 2 zaskarżonej uchwały organu nadzoru "uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia". Jednak [...] grudnia 2024 r. głosujący wyłącznie przyjęli treść rozstrzygnięcia nadzorczego, ale dokument zawierający treść uchwalonego rozstrzygnięcia nadzorczego nie został opatrzony podpisem w tej dacie. Zatem rozstrzygnięcie organu nadzoru uchwalone [...] grudnia 2024 r. nie zawierało wszystkich elementów wymaganych przez ustawodawcę zgodnie z art. 18a ust. 1 - ust. 5 ustawy o RIO, a brak podpisania uchwały kolegium izby w tej dacie nie podlegał późniejszemu uzupełnieniu. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała organu nadzoru nie mogła kształtować sytuacji prawnej gminy w obrocie prawnym, skoro nie spełniała wszystkich warunków określonych w art. 18a ust. 1 - ust. 5 ustawy o RIO. W dalszym postępowaniu organ nadzoru uwzględni stanowisko prawne sądu. Jednocześnie stwierdzone naruszenie prawa przez organ nadzoru wykluczyło możliwość przeprowadzenia sądowej kontroli legalności bezpośrednio w zakresie treści § 1 pkt 2 lit. a uchwały Rady Miejskiej w T. z [...] października 2024 r. nr [...] oraz uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w S. z [...] grudnia 2024 r. nr [...] Z powodów omówionych wyżej sąd uchylił zaskarżony akt nadzoru na podstawie art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm. - P.p.s.a.). Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 ze zm.).