I SA/Sz 590/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-01-26
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Niskie dochody, utrzymanie niepełnosprawnego dziecka wymagającego stałej opieki oraz brak majątku trwałego uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca W. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca pracuje na 1/4 etatu, uzyskując 500 zł miesięcznie brutto, i utrzymuje 10-letniego syna z orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie posiada majątku, a jej sytuacja materialna jest trudna, co potwierdzają złożone dokumenty i oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano W. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2009 r. wniosku W W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: przyznać W. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata
Skarżąca W. G. w skardze na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, który uzupełniając na urzędowym formularzu PPF rozszerzyła również na ustanowienie adwokata, ubiegając się w ten sposób o całkowite prawo pomocy.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych dokumentów wynika, co następuje.
W. G., zamieszkała w S., prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a na jej utrzymaniu pozostaje 10-letni syn z orzeczeniem o niepełnosprawności intelektualnej. Jak wynika z zaświadczenia od pracodawcy, skarżąca pracuje na 1/4 etatu jako pracownik biurowy i uzyskuje wynagrodzenie 500 zł miesięcznie (brutto). Skarżąca oświadczyła, że ze względu na konieczność sprawowania opieki nad synem nie może podjąć pracy w większym wymiarze czasowym.
Skarżąca nie posiada żadnego majątku, który zgodnie z jej oświadczeniem został utracony w związku z przerwaniem w 2004 r. prowadzonej działalności gospodarczej. Nie wykazała również posiadania wartościowych rzeczy ruchomych, oszczędności. W urzędowym formularzu strona wykazała, że posiada 320 udziałów w "B" Spółce z o.o., o wartości 1.000 zł każdy, wyjaśniając jednocześnie, że spółka ta jest zadłużona i nie posiada środków na przeprowadzenie postępowania upadłościowego.
Dodatkowo, skarżąca oświadczyła, że nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem zamieszkiwanego lokalu, i od 2006 r. jest na utrzymaniu swojego przyjaciela, który nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto otrzymuje od męża, z którym jest od lipca 2004 r. w separacji, jedynie niesystematyczną pomoc dla dziecka. Skarżąca oświadczyła także, iż nie posiada rachunków bankowych i nie korzysta i nie korzystała w 2008 r. z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, co potwierdza przedłożone zaświadczenie z MOPS w S.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach.
Analiza przedstawionej sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, ze szczególnym uwzględnieniem wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącą oraz faktem, że na jej utrzymaniu pozostaje niepełnosprawne dziecko wymagające stałej opieki, a także brakiem środków pieniężnych i majątku trwałego w posiadaniu skarżącej, prowadzi do wniosku, że skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Uzasadnione jest także ustanowienie jej adwokata z urzędu.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło