I SA/Sz 593/14
WyrokWSA w Szczecinie2014-10-01
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy postępowania, wydając decyzję w sprawie umorzenia zaległości podatkowej przed upływem terminu wyznaczonego skarżącemu na złożenie wyjaśnień i dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy postępowania, wydając decyzję w dniu 3 marca 2014 r., czyli w ostatnim dniu terminu wyznaczonego skarżącemu na złożenie wyjaśnień i dowodów na podstawie wezwania z dnia 7 lutego 2014 r. Uchybienie to, polegające na wydaniu decyzji przed upływem terminu do wykonania wezwania oraz przed umożliwieniem skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący J.B. złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług. Organ I instancji odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Dyrektor Izby Skarbowej wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dowodów dotyczących jego sytuacji finansowej i bytowej, wyznaczając 7-dniowy termin od dnia doręczenia pisma. Pomimo że skarżący złożył wyjaśnienia i dowody w wyznaczonym terminie, Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w ostatnim dniu terminu wyznaczonego skarżącemu. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym wydanie decyzji przed upływem terminu do złożenia wyjaśnień i bez umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2011 roku do grudnia 2012 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego J. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia 3 marca 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania J.B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 listopada 2013 r. nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2011 r. do grudnia 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że strona pismem z dnia 24 września 2013 r. zwróciła się do organu I instancji o umorzenie w całości lub w części ujawnionych zaległości w podatku od towarów i usług, ewentualnie o odroczenie terminu ich płatności i rozłożenie na raty.
Organ I instancji pismem z dnia 9 października 2013 r. wezwał stronę do uzupełnienia wniosku z dnia 24 września 2013 r. m.in. w zakresie precyzyjnego określenia żądań, wskazania okoliczności sytuacji finansowo – płatniczej.
W piśmie z dnia 21 października 2013 r. strona powtórzyła żądanie umorzenia w całości zaległości w podatku od towarów i usług za kolejne miesiące od stycznia 2011 r. do grudnia 2012 r. oraz uzupełniła informacje o stanie majątkowym i rodzinnym. Do pisma strona dołączyła szereg dokumentów wskazujących na stan zdrowia i sytuację finansową.
Organ I instancji decyzją z dnia 25 listopada 2013 r. nr [...] odmówił wnioskowanego umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2011 r. do grudnia 2012 r. w łącznej wysokości [...] zł z odsetkami za zwłokę [...] zł.
Odrębnym rozstrzygnięciem nr [...] odmówił rozłożenia na raty ww. zaległości.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona w piśmie z dnia
13 grudnia 2013 r. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając organowi I instancji naruszenie:
– art. 67 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.) – dalej: "O.p.", poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że w niniejszej sprawie nie występuje istotny interes podatnika,
– art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 1 O.p. i art. 210 § 1 O.p., poprzez sprzeczność ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, bowiem wynika z niego, że występuje ważny interes podatnika oraz poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy,
– art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy.
W treści uzasadnienia strona podniosła, że użyte w art. 67a O.p. sformułowania "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" stanowią tzw. klauzule generalne – określenia niedoprecyzowane, wymagające ich interpretacji i wykładni w każdym indywidualnym przypadku. Zdaniem strony organ naruszył reguły interpretacyjne, które muszą zostać uwzględnione w celu prawidłowego określenia przesłanek umożliwiających udzielenie ulgi. Strona zarzuciła organowi, że zaniechał rozpatrzenia okoliczności braku możliwości uiszczenia przedmiotowych zaległości w kontekście jego aktualnej sytuacji majątkowej i osobistej. Organ I instancji rozpoznając wniosek powinien ustalić istnienie przesłanki ważnego interesu podatnika oraz publicznego z uwzględnieniem powodów, które uniemożliwiają zapłatę podatku, zamiast opierać się na okolicznościach dotyczących powstania obowiązku podatkowego. Nie zebrał materiałów, więc nie doszło do rozpatrzenia sprawy w sposób całkowity, co spowodowało wyciągniecie błędnego wniosku o niewystępowaniu w sprawie ważnego interesu podatnika i do nie rozpoznania istoty sprawy.
Pismem z dnia 7 lutego 2014 r. organ odwoławczy wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, m.in. do przedstawienia dowodów dotyczących wszystkich dochodów strony, zakresu wsparcia osób trzecich, stanu realizacji wszystkich zadłużeń.
Organ odwoławczy decyzją z dnia 3 marca 2014 r. nr utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że decyzje w sprawie udzielenia ulgi w zapłacie zobowiązania podatkowego należą do zakresu uznania administracyjnego, które oznacza uprawnienie organu do wyboru jednej z dwóch (pozytywnej albo negatywnej dla wnioskodawcy) prawem przewidzianych możliwości rozstrzygnięcia, ograniczonej oceną okoliczności indywidualnej sprawy w kontekście wystąpienia ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że wniosek o ulgę w zapłacie należności podatkowej podlega ocenie w kontekście aktualnej sytuacji finansowej podatnika, jednak przyczyny powstania zaległości nie powinny być całkowicie pomijane. W związku z powyższym wskazywane przez stronę trudności finansowe nie mogą być podstawą do udzielenia wnioskowanej ulgi, ponieważ strona nie ewidencjonowała nabycia towarów, nieprawidłowo ustalała podstawę opodatkowania i podatek od towarów i usług dla wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz bezzasadnie korzystała z prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazywany w fakturach VAT, w przypadku gdy do transakcji nie dochodziło.
Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutu naruszenia art. 122 O.p. i wskazał, że organ podejmował działania zmierzające do uzyskania wyjaśnień i dowodów na okoliczność istnienia ważnego interesu strony.
Organ odwoławczy oceniając przedstawione w sprawie okoliczności uznał, że położenie ekonomiczne strony nie może zostać uznane za wystarczające dla udzielenia wnioskowanej ulgi. Jednocześnie organ nie zakwestionował, iż strona posiada interes w ubieganiu się o udzielenie ulgi. Jednak ważny interes podatnika w rozumieniu art. 67 § 1 O.p. nie może być utożsamiany z subiektywną potrzebą uzyskania w okolicznościach sprawy wnioskowanej ulgi. Zdaniem organu zapłata podatków jest ustawowym obowiązkiem o wysokiej randze, zatem ma pierwszeństwo przed zobowiązaniami wobec np. podmiotów komercyjnych, które strona stopniowo reguluje. Ponadto strona nie przedstawiła organowi stosownego orzeczenia potwierdzającego stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia i z wezwania z dnia 7 lutego 2014 r.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji rozważał przedstawiane przez stronę argumenty w odniesieniu do przesłanek "interesu publicznego" jak też brał pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "ważnego interesu podatnika".
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1,
art. 187 § 1 i art. 210 § 1 O.p. organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji został wnikliwie rozpatrzony, postępowanie zostało przeprowadzone rzetelnie i nie naruszono zasady jego prowadzenia w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił organowi wydanie decyzji z naruszeniem:
1. prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 O.p., poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że w niniejszej sprawie nie występuje istotny interes skarżącego,
2. przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania:
a) art. 121 § 1 O.p., poprzez wezwanie Skarżącego do przedstawienia dowodów w sprawie i wydanie zaskarżonej decyzji przed upływem wyznaczonego Skarżącemu terminu pomimo wypełnienia przez Skarżącego zobowiązania w wyznaczonym przez organ terminie,
b) art. 155 § 1 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wezwaniu skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w terminie 7 dni, a następnie wydanie decyzji zanim wyjaśnienia te zostały złożone, pomimo tego, że zostały one złożone w wyznaczonym terminie,
c) art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne jego zastosowanie, a konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,
d) art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 1 O.p. i art. 210 § 4 O.p., przez sprzeczność ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, jako że z zebranego materiału wynika, że w sprawie występuje ważny interes skarżącego,
e) art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy.
Skarżący w skardze odwołując się obszernie do okoliczności wydania zaskarżonej decyzji przed wpływem wyznaczonego terminu do złożenia wyjaśnień i dowodów oraz bez umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego podał, że organ odwoławczy naruszył zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Twierdzenie organu odwoławczego, zgodnie z którym skarżący nie odpowiedział na wezwanie z dnia 7 lutego 2014 r. nie polega na prawdzie. W wezwaniu tym organ wyznaczył skarżącemu termin 7 dni od dnia odebrania pisma na przytoczenie wskazanych w nim dowodów. Pismem z tej samej daty organ wezwał do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w sprawie w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Oba ww. pisma zostały przez skarżącego odebrane w dniu 25 lutego 2014 r. Skarżący w dniu 3 marca 2014 r. przesłał żądane przez organ dowody oraz ustosunkował się do zebranego w sprawie materiału. Pomimo tego, w dniu 4 marca 2014 r. skarżący odebrał wydaną 3 marca 2014 r. decyzję organu odwoławczego.
Skarżący uznał działanie organu odwoławczego w sprawie za rażąco naruszające przepisy ordynacji podatkowej oraz granice uznania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Organ odwoławczy przyznał, iż wydał zaskarżoną decyzję w ostatnim dniu 7-dniowego terminu przysługującego stronie do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy oraz na odpowiedź w związku z wezwaniem z dnia 7 lutego 2014 r. Zdaniem organu odwoławczego, ww. uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Strona nie skorzystała z uprawnienia uregulowanego art. 200 § 1 O.p. albowiem strona nie pojawiła się w siedzibie organu w celu zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych (tj. do dnia 3 marca 2014 r.) Strona nadesłała pocztą pismo z dnia 27 lutego 2014 r., które stanowiło odpowiedź na wezwanie w sprawie przedstawienia aktualnych informacji i dowodów na okoliczność sytuacji materialnej i bytowej, które potwierdzają okoliczności znane organowi i nie wnoszą nic nowego do sprawy.
W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i złożył do akt sprawy kserokopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 31 lipca 2014 r. i wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej kserokopii.
Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", przeprowadzić dowód z załączonej kserokopii dokumentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jak również ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c ww. ustawy).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji w powyżej wskazanym zakresie, Sąd stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiajaca umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. Organ II instancji pismem z dnia 7 lutego 2014 r. wezwał skarżącego na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.) – dalej: "O.p." do wykazania podnoszonych w postępowaniu okoliczności związanych z sytuacją materialną i bytową pozwalających na wszechstronną ich ocenę. Ponadto organ wezwał do wskazania:
– wszystkich aktualnych źródeł przychodów (czy strona pobiera zasiłek dla bezrobotnych) i wydatków gospodarstwa domowego (w przypadku zmiany w stosunku do informacji podobnych w materiale dowodowym),
– czy posiada zaległości np. w opłatach mieszkaniowych, za media, inne itp.,
– czy strona spłaca: raty kredytu na zakup samochodu udzielonego przez [...] (czy w spłacie nadal korzysta z pomocy syna, wskazać aktualny poziom zaległości), oraz zadłużenie na kartach kredytowych w [...]. i [...] detaliczna [...] (w przypadku zmiany w stosunku do informacji podanych w materiale dowodowym),
– czy oprócz pomocy rodziny korzysta z pomocy finansowej znajomych, instytucji, organizacji (jeżeli tak to w jakiej wysokości),
– źródeł spłaty i środków mogących stanowić zabezpieczenie kwoty zobowiązania w przypadku ewentualnego rozłożenia na raty zaległości podatkowej oraz innych informacji mogących świadczyć o sytuacji materialnej, rodzinnej i bytowej.
Organ II instancji poinformował w piśmie, iż odpowiedzi na wezwanie należy dokonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma skarżącemu, pod rygorem rozpoznania sprawy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 lutego 2014 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie, tak więc termin do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dowodów upłynął w dniu 3 marca 2014 r.
Dodatkowo zawiadomieniem z dnia 7 lutego 2014 r. doręczonym w tej samej dacie skarżący został poinformowany o prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w terminie 7 dniu od dnia otrzymania pisma. Termin do zapoznania się przez skarżącego ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie upłynął w dniu 3 marca 2014 r.
Bezspornym w sprawie jest, iż organ II instancji wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organ I instancji odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej, w dniu 3 marca 2014 r., tj. w ostatnim dniu terminu do wypełnienia zobowiązania wynikającego z pisma organu z dnia 7 lutego 2014 r. oraz do zapoznania się przez skarżącego z materiałem dowodowym w sprawie. Organ w decyzji uznał, że skarżący nie zrealizował wezwania.
Zgodnie z przepisem art. 155 § 1 O.p. organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
W literaturze podkreśla się, że treść przepisów o wezwaniach podporządkowana jest pewnym zasadom. Wskazuje się tu zasady jawności, ekonomii procesowej, zachowania względów wobec osoby wezwanej, rozwiązania w tym zakresie odnosi się też do wielu zasad ogólnych postępowania, np. zasady prawdy obiektywnej, szybkości postępowania. Ogólnie zatem należałoby stwierdzić, że rozwiązania prawne w zakresie upoważnienia do wzywania do dokonania czynności lub złożenia wyjaśnień należy stosować, mając na względzie cel postępowania administracyjnego, a więc rozstrzygnięcie sprawy przy poszanowaniu reguł ogólnych postępowania. Należy zdawać sobie sprawę, że każda czynność, którą ma podjąć osoba wezwana, niesie za sobą pewne dolegliwości. Dlatego w każdym indywidualnym przypadku organ powinien dokonywać wezwania w taki sposób, aby jego realizacja była możliwie najprostsza (dokonanie wezwania ze stosownym wyprzedzeniem itd.) (por. "Ordynacja podatkowa – komentarz", opracowany, m.in. przez Małgorzatę Niezgódkę-Medek, Romana Hausera, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2013, wydanie 8, s. 742-743).
Swoboda uznania organu co do zastosowania czynności wezwania ograniczona jest tylko kwalifikatorem w postaci "niezbędności dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy" (por. "Ordynacja podatkowa – komentarz", pod redakcją H. Dzwonkowskiego, wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014, wydanie 5, s. 749).
Podobne stanowisko wyraził Piotr Pietrasz w "Komentarzu do art. 155 ustawy – Ordynacja podatkowa" (opracowany m. in. przez C. Kosikowskiego, L. Etela, wydawnictwo Wolters Kluwer Polska SA, Warszawa 2013, wydanie 5, s. 910) "nałożenie obowiązku złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności uzależnione jest od niezbędności tych czynności dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Wymóg ten stanowi więc swoiste ograniczenie w zakresie wezwań. Ocena owej niezbędności dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w gestii organu podatkowego. Należy jednak mieć na uwadze okoliczność, że organ podatkowy przy podejmowaniu decyzji, czy skorzystać z uprawnienia określonego w art. 155 o.p., jest zdeterminowany, wynikającą z art. 187 § 1 o.p., zasada zupełności postępowania dowodowego.".
Skarżący w odpowiedzi na wezwanie z dnia 7 lutego 2014 r. nadał w ostatnim dniu wyznaczonego przez organ II instancji 7-dniowego terminu (tj. w dniu 3 marca 2014 r. ) pismo datowane 27 lutego 2014 r. wraz z dodatkowymi dokumentami zawierające informacje dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Przedmiotowe pismo wpłynęło do organu II instancji w dniu 4 marca 2014 r.
W nawiązaniu do powyższego wskazać należy, że organ II instancji wzywając skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dowodów, skorzystał z fakultatywnego uprawnienia przysługującego organowi podatkowemu. Jednakże wezwanie regulowane w rozdziale 6, działu IV Ordynacji podatkowej związane jest z konkretnymi ww. zasadami postępowania podatkowego. Organ kieruje wezwanie w przypadku wystąpienia okoliczności wymagających wyjaśnienia niezbędnych elementów stanu faktycznego lub niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Nie sposób więc zgodzić się z argumentacją organu, iż fakt wydania decyzji kończącej postępowanie w ostatnim dniu terminu wyznaczonego do wykonania wezwania przez skarżącego, nie spowodowała powstania szkody procesowej. Ponadto organ wskazał, że uchybienie to nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ informacje i dokumenty przedstawione przez skarżącego przy piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. nie odbiegały od wcześniej prezentowanych organowi w toku postępowania.
W powołanej przez organ II instancji w odpowiedzi na skargę uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, (dostępna na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), NSA wskazało, iż niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymienioną w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy.
W tym miejscu wskazać należy, że wezwanie w trybie art. 155 § 1 O.p. odróżnić należy od zwykłego zawiadomienia, mającego w istocie wyłącznie charakter informacyjny – w trybie art. 200 O.p., w szczególności o zamierzonych czynnościach urzędowych w toku postępowania, w których osoba informowana ma prawo uczestniczyć. W tych okolicznościach przywołana uchwała NSA nie znajdzie zastosowania do oceny uchybienia polegającego na wydaniu decyzji przez organ II instancji w terminie do przedłożenia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Sądu, w odniesieniu do sformułowanego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 155 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie przez organ II instancji, polegające na wezwaniu skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień w terminie 7 dniu, a następnie wydanie decyzji zanim wyjaśnienia złożone w terminie wpłynęły do organu, zasługuje na uwzględnienie. Przyjmując jak wykazano błędnie, że upłynął termin do wykonania wezwania organu, organ ten uchybił ponadto przepisom regulującym zasady ogólne postępowania, takim jak: zasada koncentracji materiału dowodowego (art. 187 O.p.), zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.), zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.).
Ponadto mając na uwadze przedłożone przez skarżącego dokumenty przy piśmie z dnia 27 lutego 2014 r., które datowane są po dacie decyzji organu I instancji (faktura z 15.01.2014 r., wezwanie do zapłaty z dnia 31.01.2014 r., faktura z dnia 20.12.2013 r., monit [...] z dnia 26.11.2013 r.) i po dacie wezwania organu odwoławczego (korekta konta z 27.02.2014 r.,, upomnienie z [...] z dnia 10.02.2014 r., wezwanie do niezwłocznej wpłaty zaległości z dnia 12.02.2014 r.), to nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że jakkolwiek wydanie decyzji pomimo, że nie upłynął termin do realizacji wezwania, jest uchybieniem nie mającym jednak wpływu na rozstrzygnięcie, z uwagi na to, że przedłożone dokumenty dotyczą okoliczności znanych organowi i nie wnoszące nic nowego do sprawy. Stąd nie sposób podzielić stanowiska organu, że wydanie decyzji bez uwzględnienia oceny przedłożonych dokumentów nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie.
Organ podatkowy uchybiając ww. zasadom ogólnym postępowania podatkowego w związku z uchybieniem dotyczącym wezwania skarżącego w trybie art. 155 § O.p., naruszył również zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), czyniąc ją dowolną.
Wobec stwierdzonych uchybień natury proceduralnej na obecnym etapie postępowania za przedwczesne uznać należy zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanego przepisu prawa materialnego tj. art. 67a § 1 pkt 3 O.p.
Przedstawione zaś na rozprawie zarzuty co do zasadności decyzji organu z uwagi na orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 31.07.2014 r. dotyczące stanu zdrowia skarżącego a pochodzące z daty po wydaniu decyzji organu – a więc dokumentu nieznanego organowi w dacie wydawania decyzji - nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
W ponownym postępowaniu, organ II instancji dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przeanalizuje nadesłany przez skarżącego materiał dowodowy stanowiący wykonanie zobowiązania wyrażonego w wezwaniu z dnia 7 lutego 2014 r.
Mając powyższą argumentację na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego orzeczono po myśli art. 200 wymienionej wyżej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.z 2013 r., poz. 490 ze zm ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło