I SA/Sz 599/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi PW "N." M. P. Spółki Jawnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] r. o nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości należnego za 2008 r. w kwocie [...] zł od Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "N" M. P. Spółka Jawna z siedzibą w P. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "N" M. P. Spółka Jawna, będąc właścicielem działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków symbolem Ba i Tr, położonych w obrębie Ch. (KW [...]), w dniu 18 lutego 2009 r. złożyło informację podatkową, w której wykazało do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnię budynków pozostałych - 19,6 m² oraz powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – [...] ha. Uwzględniając powyższe wielkości oraz stawki określone w uchwale Rady Gminy W. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości, organ pierwszej instancji ustalił należny podatek za 2008 r. w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi błędną interpretację postanowień art. 1a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych bowiem przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Pełnomocnik podniósł, że Spółka nabyła grunt od Skarbu Państwa - Agencji Mienia Wojskowego, w związku z czym nieruchomość ta jako wykorzystywana w przeszłości do celów strategicznych, straciła swoją wartość użytkową. Na nieruchomości tej znajdują się pozostałości po zabudowaniach, zagłębienia w ziemi, nasypy i wały ziemne, grunt jest zdegradowany, podzielony rowami, porośnięty krzewami. W związku z powyższym Spółka nie podjęła na gruncie żadnych faktycznych działań, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nadto, pełnomocnik Spółki powołał się na studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego gminy W., z którego wynika, że grunt ten ma przeznaczenie, jako teren rolny. W odwołaniu od decyzji pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu (powołanie biegłego) celem ustalenia stanu technicznego gruntu. Organ odwoławczy, wydając w dniu [...] r. zaskarżoną decyzję, powołując się na opinię biegłego (wycenę gruntu), załączoną do akt sprawy w postępowaniu prowadzonym przed organem pierwszej instancji, sporządzoną przez inż. J. K. wraz z dokumentację fotograficzną wskazał, że z dokumentów tych nie wynika, aby grunt posiadał jakąkolwiek wadę techniczną, uniemożliwiającą prowadzenie na niej działalności gospodarczej. Powołując się na orzecznictwo sądowe i doktrynę organ podniósł, że za względy techniczne wykluczające związek gruntu z działalnością gospodarczą, uznaje się taki stan gruntu, który zagraża życiu lub zdrowiu człowieka przebywającego na gruncie (skażenie chemiczne, bakteriologiczne, radiologiczne) niepozwalające podjąć na nim żadnych działań. To, że grunt nie był użytkowany przez wiele lat, porósł krzewami, są na nim nierówności w postaci rowów i wałów nie stanowi, w ocenie organu, o tym, że zachodzą względy techniczne, o której mowa w art. 1a ust. pkt 3 ustawy, gdyż wady te nie mają charakteru trwałego, nie zagrażają życiu lub zdrowiu ludzi i dają się usunąć. Jak wykazał organ, przedmiot opodatkowania - sporny grunt sklasyfikowany jest w ewidencji gruntów i budynków jako tereny różne o symbolu Tr i teren zabudowy przemysłowej o symbolu Ba, a to oznacza, że podlega podatkowi od nieruchomości. Z kolei przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi jednoznacznie, że związanie gruntu z działalnością gospodarczą wyznacza status przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą przez sam fakt bycia przez przedsiębiorcę posiadaczem takiego gruntu. W związku z powyższym bez znaczenia jest to, czy grunt jest wykorzystywany do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Spółki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Jego zdaniem jedynie przeprowadzenie wnioskowanych oględzin terenu pozwoliłoby jednoznacznie stwierdzić, czy nieruchomość może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Pomimo wniosku Spółki, organ zaniechał przeprowadzenia wskazanego dowodu, naruszając tym samym przepis art. 75, 77 § 1 Kpa. Z powyższych przyczyn pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.p.o.l." opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej podana jest art. 1a ust. 1 pkt 3 wspomnianej ustawy. Są to: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 - 3 tej ustawy, "podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, 3) użytkownikami wieczystymi gruntów, 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa(11) lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania gruntów stanowi ich powierzchnia. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,74 zł od 1 m² powierzchni. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest przyjęta przez organ stawka podatku od nieruchomości należnego od skarżącej Spółki z tytułu władania przez nią w 2008 r. określonym areałem gruntów, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które według skarżącej Spółki nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Ponadto, Spółka podniosła, że według aktualnych planów zagospodarowania przestrzennego grunt ten ma przeznaczenie – tereny rolne, i że faktycznie nie prowadzi na nim działalności gospodarczej. Sąd podziela stanowisko organów podatkowych przyjęte w zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy wskazać, iż z akt niniejszej sprawy wynika, że Sąd Rejonowy w W. w dniu 31 sierpnia 2007 r. przysądził na rzecz Spółki własność nieruchomości stanowiącej działkę gruntu Nr [...] i [...] o obszarze [...] ha położonej w obrębie Ch. W sprawie niesporne jest zatem, że wskazane grunty są w posiadaniu przedsiębiorcy. Zdaniem Sądu, organy podatkowe zasadnie również przyjęły, kierując się uregulowaniami art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz art. 1a ust. 3 u.p.o.l., że skoro zapisy w ewidencji przesądzają o sposobie opodatkowania gruntów, a przedmiotowe grunty oznaczone są w tej ewidencji symbolem Tr (tereny różne) i Ba (tereny zabudowy przemysłowej), to podlegają one podatkowi od nieruchomości. Ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w rozpoznawanej sprawie dokonano zatem zgodnie z tą klasyfikacją, co zostało uwidocznione w decyzji będącej przedmiotem skargi. Z treści sformułowanych w skardze zarzutów wynika, że Spółka nie zgadza się z przyjętą klasyfikacją, gdyż według planów zagospodarowania przestrzennego grunt ten ma przeznaczenie – tereny rolne. Z zarzutem tym nie sposób zgodzić, albowiem według zaświadczenia wydanego przez Urząd Miasta w W. (pismo z dnia 14 lipca 2006 r.) z uwagi na utratę ważności planów zagospodarowania przestrzennego, działki nr [...] i nr [...] nie mają określonego przeznaczenia. Dla potrzeb podatku od nieruchomości, jak wskazano wcześniej, podstawowe znaczenie mają zatem zapisy dokonane w ewidencji gruntów i budynków. Dane te mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest więc urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (w tym podatkowych) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z tej ewidencji. Oznacza to, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do wielkości gruntu i jego klasyfikacji. Jeżeli zaś zapisy te nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu, to posiadacz gruntów winien podjąć kroki zmierzające do zmiany tego stanu. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prawidłowo uznały także, że nieprowadzenie przez Spółkę na przedmiotowym gruncie działalności gospodarczej (faktyczne niewykorzystywanie gruntu), pozostaje bez wpływu na wymiar podatku. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie wiąże bowiem obowiązku w zakresie podatku od nieruchomości z osiąganiem przez przedsiębiorcę korzyści z posiadanego gruntu, faktem prowadzenia na nim działalności lub nie. Z definicji art. 1a ust. 1 pkt 3 nie wynika bowiem warunek wykorzystania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, gdyż wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. (por. L. Etel, Podatek od nieruchomości, rolny lub leśny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 39). Innymi słowy, sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc, różnego rodzaju obiekty i grunty niewykorzystywane w danym momencie gospodarczo należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Wobec spełnienia powyższych przesłanek do opodatkowania spornego gruntu stawką przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej należy zatem rozważyć przesłankę negatywną, przewidzianą w art. 1a ust. 1 pkt 3 – tj. wyłączenie poza zakres przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą gruntów, budynków i budowli, które - choć w posiadaniu przedsiębiorcy - nie są przez niego wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, z tzw. względów technicznych. Przy czym, chodzi tu nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy, ale o te związane z danym przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot. Przejściowe zatem niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstawy do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość ta mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje więc być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Ponieważ ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "względów technicznych" w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem tym należy rozumieć okoliczności uniemożliwiające wykorzystywanie gruntu do działalności gospodarczej, które mają charakter obiektywny i stanowią też trwałą przeszkodę do prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku gruntów wyłączenie nastąpi to w niektórych sytuacjach, np.: chemicznego, radioaktywnego lub bakteriologicznego skażenia gruntu, które uniemożliwi jego użytkowanie. Względy techniczne muszą zatem dotyczyć przedmiotu opodatkowania - gruntu, a nie tego, co się ewentualnie w (na) danym gruncie znajduje. Od takiego rozumienia względów technicznych znacznie natomiast odbiegają okoliczności wskazywane przez skarżącą Spółkę. Zdaniem Sądu, są to okoliczności, które w wyniku podjęcia konkretnych czynności ze strony Spółki pozwolą na usunięcie czasowej, niemożliwości korzystania z przedmiotu opodatkowania (odchwaszczenie, wykarczowanie terenu, wyrównanie nasypów, zasypanie dołów). Wskazuje na to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (załączona do akt sprawy opinia biegłego rzeczoznawcy inż. J. K. wraz z dokumentacją fotograficzną terenu), na podstawie którego, w ocenie Sądu, organy podatkowe miały podstawy przyjąć, że na wspomnianym gruncie nie wystąpiły przesłanki "względów technicznych", uniemożliwiające prowadzenia działalności gospodarczej, a istniejący stan faktyczny (zakrzaczenia, nierówności terenu), nie ma charakteru trwałego. Odnośnie podniesionego przez Spółkę zarzutu, nieuwzględnienia przez organ składanych w postępowaniu podatkowym wniosków dowodowych, a tym samym naruszenia art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na wstępie wyjaśnia, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), przepisy tej ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Oznacza to, że do postępowania w sprawie podatku od nieruchomości stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego, na które powołano się w skardze. Sąd zauważa, że żądanie przeprowadzenia dowodu jest jednym z uprawnień strony postępowania. Żądanie to, zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej, należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, czyli dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zgodnie z przepisem art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m.in.: deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 181 Ordynacji podatkowej). Z akt administracyjnych wynika, że wymaganiom powyższych przepisów organ sprostał, gdyż dopuścił jako dowód w sprawie operat szacunkowy, opracowany na wniosek Spółki przez biegłego inż. J. K., dołączony do, złożonej w dniu 18 lutego 2009 r., deklaracji na podatek od nieruchomości. Spółka w postępowaniu przed organem pierwszej instancji nie zgłosiła żądania przeprowadzenia oględzin, czy też powołania innego biegłego, co uczyniła dopiero na etapie odwołania. Wobec powyższego za bezpodstawny należało uznać zarzut Spółki nie uwzględnienia jej żądania przeprowadzenia dowodu w tym zakresie. Sąd dostrzega również, iż wydając zaskarżoną decyzję Kolegium w odpowiedzi na wniosek strony zawarty w odwołaniu, jakkolwiek nie wydało w tym zakresie postanowienia (art. 187 § 2 Ordynacji podatkowej), to w uzasadnieniu decyzji szczegółowo odniosło się do załączonego przez Spółkę operatu i na tej podstawie uznało, że zachodzą okoliczności wskazane w art. 188 Ordynacji podatkowej. Według organu, zarówno szczegółowy opis gruntu jak i załączony do operatu materiał fotograficzny w najmniejszym stopniu nie wskazuje na zaistnienie okoliczności uniemożliwiających prowadzenie na gruncie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, powyższe argumenty nie pozwalają zatem na przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności na uznanie, co zarzuca pełnomocnik Spółki, iż organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub, że dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Motywy decyzji, zredagowane zostały w sposób należyty, ze wskazaniem zasadności wszystkich przesłanek faktycznych i prawnych, którymi organ administracyjny kierował się przy załatwianiu sprawy. Stwierdzić zatem należało, że organ podatkowy przeprowadził postępowanie podatkowe prawidłowo, zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy, którego ocenę wyraził w zaskarżonej decyzji (art. 180, 181, 187, 188, 191 Ordynacji podatkowej). Na tej podstawie zasadne jest, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, twierdzenie, że przedmiotowy grunt powinien być opodatkowany jako grunt związany z działalnością gospodarczą według stawek określonych w uchwale Rady Gminy W. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), skargę należało oddalic, jako nieuzasadnioną.