I SA/Sz 601/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z [...] nr [...] w sprawie zmiany J. M., Z. M. i K. M. łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 w kwocie [...] zł. Z dokonanych w postępowaniu podatkowym ustaleń wynika, że do dnia 17 czerwca 2008 r. współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w T. przy ulicy L. oraz L. o łącznej powierzchni 0,68 ha, stanowiącej działki numer [...] z obrębu ewidencyjnego T 2 - zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, prowadzoną przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej - byli: J. M. w udziale ½ i K. O. w udziale ½. Zgodnie z aktem notarialnym Repertorium A numer 3332/2008 z 17 czerwca 2008 r. K. O. darowała synowi Z. M. i wnukowi K. M. udziały wynoszące po ¼ części w ww. zabudowanej nieruchomości. Zostało to potwierdzone w zawiadomieniu o zmianach w danych ewidencyjnych z dnia [...] numer [...] oraz wydrukach kontrolnych z ewidencji gruntów i budynków z [...]. Decyzją z [...] nr [...] Burmistrz ustalił J. M., Z. M. oraz małoletniemu K. M. – jako współwłaścicielom nieruchomości - łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie [...] zł. Na skutek złożonego przez J. M. w dniu 19 marca 2009 r. oświadczenia o tym, iż jego wyłącznym źródłem utrzymania jest emerytura, wskazaną wyżej decyzją z [...] organ podatkowy I instancji zmniejszył wymiar przedmiotowego zobowiązania pieniężnego o kwotę 115 zł. Decyzja ta została wydana wobec trzech współwłaścicieli - tj.: J. M., Z. M. oraz K.a M., w oparciu o przepisy prawa podatkowego oraz zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach podatkowych, jak również zgodnie ze złożonymi przez współwłaścicieli w dniach [...] informacjami w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego. Od tej decyzji J. M. złożył odwołanie zarzucając jej, że opodatkowana nieruchomość nie jest przedmiotem współwłasności i kwestionując posiadanie przez Z. M. oraz K. M. udziałów w wysokości po ¼ części każdy w zabudowanej nieruchomości, stanowiącej działki numer [...] z obrębu ewidencyjnego T 2. Podatnik zakwestionował również wymierzanie łącznego zobowiązania na wszystkich współwłaścicieli w niniejszej sprawie i wskazał, że przysługuje mu 50% ulga emerytalna. Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczego wskazaną na wstępie decyzją z [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ podatkowy I instancji prawidłowo w zaskarżonej decyzji dokonał zmniejszenia o 115 zł kwoty podatku od nieruchomości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za okres od kwietnia do grudnia 2009 r. w stosunku do udziału w wysokości J. M., z uwagi na złożone przez podatnika w dniu [...] oświadczenie informujące, iż emerytura jest jego wyłącznym źródłem utrzymania. W stosunku do udziału J. M. w ww. okresie zostały zastosowane stawki podatku, zgodne z § 1 ust. 1 pkt 2 lit.b oraz lit.i Uchwały Nr XXXII/247/08 Rady Miejskiej z dnia 25 listopada 2008 r. w sprawie podatku od nieruchomości. Organ uznał także, iż bezzasadny jest zarzut podatnika dotyczący faktu nie nabycia przez Z. M. oraz K. M. udziałów w wysokości po ¼ w ww. nieruchomości. Jak wskazano, powyższe wynika zarówno z ewidencji gruntów i budynków, jak i z ww. aktu notarialnego z [...]. Za bezzasadny organ odwoławczy uznał również zarzut dotyczący ustalania jednego zobowiązania wobec wszystkich współwłaścicieli w przedmiotowej sytuacji. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm.), jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Z kolei art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym określa, że jeżeli grunty rolne stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu 2 lub więcej osób, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach). Organ podatkowy ustalając jedno zobowiązanie wobec wszystkich współwłaścicieli postąpił zatem zgodnie z prawem. Prawidłowo też - wobec tego, iż jednemu ze współwłaścicieli przysługiwała ulga w podatku - zmniejszył kwotę ustalonego zobowiązania. Skarżąc decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zarzucił jej, że opodatkowana nieruchomość nie jest przedmiotem współwłasności i zakwestionował posiadanie przez Z. M. i K. M. udziałów w wysokości po ¼ części każdy w opodatkowanej nieruchomości zabudowanej, twierdząc, że tylko on jest wyłącznym właścicielem tej nieruchomości. Skarżący zakwestionował też powierzchnię opodatkowaną budynku mieszkalnego, która jego zdaniem wynosi nie więcej niż 94 m2, a nie jak to wynika z decyzji – ponad 200 m2. J. M. zakwestionował także wymierzanie łącznego zobowiązania na wszystkich współwłaścicieli w niniejszej sprawie i podkreślił, że tylko jemu przysługuje 50% ulga emerytalna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficznej, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy jest więc związany zapisami zawartymi w takiej ewidencji. Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, została zatem wydana na trzech współwłaścicieli - tj.: J. M., Z. M. i K. M., w oparciu o przepisy prawa podatkowego oraz zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach podatkowych, jak również zgodnie ze złożonymi przez współwłaścicieli w dniach [...] informacjami w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Odpowiadając na zarzut dotyczący opodatkowanej powierzchni budynku mieszkalnego, organ wyjaśnił, że skarżący w informacji złożonej do organu podatkowego w dniu [...] sam zadeklarował powierzchnię budynków mieszkalnych na 98+137 m2, tj. łącznie 235 m2. W tym względzie organ prawidłowo oparł się na informacji podatnika, albowiem z ewidencji budynków i gruntów wynika jedynie powierzchnia zabudowy budynku, nie zaś jego powierzchnia podlegająca opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przepisy art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm.) określają kategorie podmiotów na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Stosownie do wskazanego przepisu podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami gruntów (z zastrzeżeniem ust. 3), posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, o ile posiadanie spełnia warunki wymienione w pkt. 4 lit. a i lit. b. W przypadku gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (ust. 3). Zgodnie z ust. 4 wymienionego artykułu, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie, z zastrzeżeniem ust. 5, na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Wskazać należy, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym. Cechą charakterystyczną podatku majątkowego jest to, że opodatkowanie majątku jest niezależne od tego, czy majątek przynosi dochody - samo prawo własności nieruchomości lub jej posiadanie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Z zawartego w aktach sprawy wyciągu z ewidencji gruntów wynika, że J. M., Z. M. i K. M. są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości (w określonych, ww. częściach), zatem prawidłowe, zgodne z przepisem art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest stanowisko organu, że obowiązek podatkowy od całej nieruchomości ciąży na nich solidarnie. Organ opodatkowując współwłaścicieli wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości, bez wyszczególnienia udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Warunkiem powstania solidarnej odpowiedzialności jest doręczenie decyzji wymiarowej (art. 92 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.). Jednoznaczne brzmienie przepisu nie pozwala ustalić obowiązku podatkowego odrębnie w stosunku do każdego ze współwłaścicieli, z uwagi na sposób korzystania z niej przez każdego z nich. Zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego (art. 366 k.c.). Odpowiedzialność solidarna oznacza, że organ podatkowy (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 k.c.). Dopiero spełnienie świadczenia w pełnym zakresie świadczy o spełnieniu obowiązku podatkowego i jest podstawą do ewentualnych rozliczeń pomiędzy współwłaścicielami, z tym że sprawy związane z rozliczeniem należą do kompetencji sądów powszechnych, nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym. Podatek od nieruchomości ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do klasyfikacji tych gruntów oraz ich powierzchni. W myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027, ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości. Ewidencja gruntów ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Posiadając walor dokumentu urzędowego, wiąże organy podatkowe, które nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zarówno zmian w ewidencji, jak i przyjmowania dla wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikały z ewidencji gruntów i budynków. Ustaleń, co do osób będących współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości organy podatkowe dokonały na podstawie danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów oraz aktu notarialnego. Przedmiotem zarzutu skarżącego jest kwestia wymiaru podatku pozostałym współwłaścicielom nieruchomości, tj. Z. M. i małoletniemu K. M. w sytuacji, gdy według skarżącego jest on jedynym właścicielem tej nieruchomości. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, prowadzoną przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, od dnia 17 czerwca 2008 r. właścicielami nieruchomości położonej w T. przy ul. L. są J. M., Z. M. i K M.. Stan powyższy spowodowany został zawarciem umowy darowizny w dniu [...] w formie aktu notarialnego, na podstawie której poprzednia właścicielka ½ udziału w nieruchomości – K. O. darowała swój udział, w wysokości po ¼ każdy, swojemu synowi Z. M. oraz wnukowi K. M.. Wobec powyższego organy podatkowe prawidłowo dokonały wymiaru podatku od nieruchomości w stosunku do wszystkich współwłaścicieli, zgodnie ewidencją gruntów i budynków. Kwestionowanie przez skarżącego faktu własności nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli nie ma wpływu na wymiar podatku, bowiem jak to już wskazano, organy związane są danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. W przypadku natomiast przesądzenia przez sąd powszechny, iż prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługuje wyłącznie skarżącemu, w ewidencji powinny zostać dokonane odpowiednie zmiany, które wpłyną wówczas na wymiar podatku ujawnionemu tam właścicielowi. Odnosząc się do zarzutu skarżącego w zakresie opodatkowania budynku mieszkalnego o powierzchni 235 m2 zamiast 94 m2 należy stwierdzić, że powierzchnia ta została w takiej wysokości zadeklarowana zarówno przez skarżącego, jak i przez Z. M., natomiast - jak to trafnie wskazał organ odwoławczy - z ewidencji budynków i gruntów wynika jedynie powierzchnia zabudowy budynku, nie zaś jego powierzchnia podlegająca opodatkowaniu. W związku z powyższym wymiar podatku został dokonany stosownie do deklaracji złożonej przez podatników. Odnośnie zarzutu skarżącego wskazującego, że tylko skarżącemu przysługuje 50% ulgi emerytalnej, co powinno skutkować wymierzeniem mu podatku w niższej wysokości, należy wskazać, iż stosownie do złożonego przez niego oświadczenia z dnia [...], opierając się na przepisach Uchwały nr XXXII/247/08 Rady Miejskiej z dnia 25 listopada 2008 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego Nr 105, poz. 2509), organ podatkowy zmienił wymiar podatku od nieruchomości w części obejmującej jego udział, tj. ½. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 lit.a tej uchwały, stawka podatku od nieruchomości obowiązująca na terenie Gminy od budynków lub ich części wynosi 0,36 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, natomiast jeżeli jedynym źródłem utrzymania podatnika jest emerytura lub renta stawka ta wynosi 0,18 zł od 1 m2 (§ 1 ust. 1 pkt 2 lit. b). Z kolei zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 lit.h, stawka podatku od nieruchomości budynków lub ich części pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizację pożytku publicznego wynosi 5,52 od 1 m2, a jeżeli wyłącznym źródłem utrzymania podatnika jest emerytura – 2,76 od 1 m2 (§ 1 ust. 1 pkt 2 lit.i). Jak wynika z decyzji wymiarowej z dnia 23 marca 2009 r., odnośnie ½ powierzchni budynku mieszkalnego, tj. 117,50 m2 od kwietnia do grudnia 2009 r. zastosowano obniżoną stawkę 0,18 zł/ m2, zaś do ½ powierzchni budynków pozostałych obniżoną stawkę 2,76 zł/ m2 - zgodnie ze wskazanymi wyżej przepisami uchwały Rady Miejskiej. Z uwagi na to, iż skarżący złożył swoje oświadczenie o tym, że jego wyłącznym źródłem utrzymania jest emerytura dopiero w dniu [...], stosownie do § 1 ust. 3 uchwały - według którego stawki podatkowe, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit.b oraz lit.i, mają zastosowanie od chwili złożenia oświadczenia o źródle utrzymania podatnika - wymiaru podatku od nieruchomości w niższej wysokości dokonano od miesiąca kwietnia do grudnia 2009 r. Mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja opowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.