I SA/Sz 603/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-11-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, ponieważ przedłożone dokumenty nie dawały pełnego obrazu jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. W szczególności, spółka nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów, a te, które przedłożyła, nie potwierdzały jednoznacznie jej twierdzeń o braku środków lub zajęciu ich przez organ skarbowy. W związku z tym, spółka nie spełniła przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją finansową i brakiem środków. Spółka przedstawiła szereg dokumentów finansowych, jednak nie wszystkie wymagane przez sąd. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało zaskarżone sprzeciwem. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca Spółka, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...], złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek, Spółka wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów, które pozwoliłyby na uiszczenie wpisu. Ponadto, Spółka nie posiada środków finansowych, gdyż zostały one przeznaczone na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń organu skarbowego w niniejszym postępowaniu i przelane na konto tego organu. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...], wartość środków trwałych wynosi [...] zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy, według bilansu, wynosi [...]. Skarżąca wykazała, że posiada jeden rachunek bankowy w "B" Banku S.A. nr [...], którego stan, na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, wynosił [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 16 września 2009 r., Spółka przedłożyła odpis decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku Spółki przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w wysokości [...] wraz z odsetkami za zwłokę, należnymi od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu w kwocie [...]. Ponadto, Spółka nadesłała odpis deklaracji CIT-8 za 2008 r., w której zadeklarowała przychody ze źródeł położonych na terytorium RP w wysokości [...], koszty uzyskania przychodów w kwocie [...], stratę w kwocie [...]. Skarżąca przekazała także odpis deklaracji dla podatku od towarów i usług za drugi kwartał 2009 r., w której rozliczono dostawę towarów oraz świadczenie usług zwolnionych od podatku w kwocie [...], opodatkowanych stawką 7 % w kwocie [...], a także stawką 22 % w kwocie [...], podatek należny z tego tytułu w kwocie [...], kwotę nadwyżki z poprzedniej deklaracji w kwocie [...], nabycie towarów i usług pozostałych w kwocie [...], podatek naliczony w kwocie [...], kwotę podatku naliczonego do odliczenia [...], nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...]. Spółka przekazała także elektroniczny wydruk historii rachunku bankowego prowadzonego w "B" Banku za okres od 1 lipca 2009 r. do 29 września 2009 r., z którego wynika, iż saldo otwarcia wynosiło [...], uznania [...], obciążenia - [...], a saldo zamknięcia - [...]. Spółka przedłożyła również bilans oraz rachunek strat i zysków za 2008 r. oraz informację dodatkową do sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy, na podstawie których wypełniała wniosek PPPr. Z dokumentów tych wynika także, iż na dzień 31 grudnia 2008 r. wartość aktywów trwałych wynosiła [...] zł, aktywa obrotowe - [...], należności krótkoterminowe - [...], a zobowiązania i rezerwy na zobowiązania - [...]. Skarżąca, pomimo wezwania, nie przedłożyła wyciągów z ww. Banku za miesiąc czerwiec 2009 r., bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od stycznia 2009 r. do lipca 2009 r., ani nie podała powodów nieprzedstawienia żądanych dokumentów. Postanowieniem z dnia 9 października 2009 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym uznając, że Spółka przekazując tylko część żądanych dokumentów, nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sprowadzających się do wpisu od skargi w kwocie [...]. Ponadto, na podstawie fragmentarycznej dokumentacji nie było możliwe dokonanie wszechstronnej oceny jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Od ww. postanowienia referendarza sądowego Spółka wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżąca wskazała, że nie posiada środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, gdyż wszystkie środki finansowe jakie posiadała zostały zajęte przez organ skarbowy, na podstawie decyzji zabezpieczającej. Spółka wskazała, że jako dowód na powyższą okoliczność przedstawiła decyzję zabezpieczającą oraz wyciąg z konta bankowego, z którego wynika brak środków finansowych. Spółka nie przedłożyła dodatkowych dokumentów na potwierdzenie podnoszonych przez nią okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 ww. ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej ustawy). Na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że postanowienie referendarza wskutek wniesienia sprzeciwu straciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Na wstępie należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od regulacji przewidzianej w art. 199 ww. ustawy, tj. ponoszenia przez strony kosztów postępowania. Z powyższej regulacji wynika, że ciężar dowodu spoczywa na osobie prawnej, albowiem zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że podmiot składający wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobligowany z mocy ustawy do wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, gdyż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów postępowania. Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Spółka ani w złożonym formularzu PPPr, ani w nadesłanych dokumentach nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Przedstawione przez Spółkę informacje nie dają pełnego obrazu jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, co pozwala stwierdzić, że Spółka nie spełnia przesłanek, uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Oświadczenie Spółki, złożone na urzędowym formularzu PPPr, zawiera jedynie informację o zerowym stanie konta na rachunku bankowym w "B" Banku S.A., oświadczenie o wysokości kapitału zakładowego w kwocie [...] oraz o wysokości straty za 2008 r. w kwocie [...]. Ponadto, Spółka wskazała, że jest w trudnej sytuacji finansowej, nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Jednocześnie podała, że środki finansowe zostały przeznaczone na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń i przelane na konto organu skarbowego. Na powyższe okoliczności Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów, które pozwoliłyby na ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, Spółka nie wywiązała się należycie z tego obowiązku, gdyż nie nadesłała wszystkich żądanych dokumentów, tj. nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego za miesiąc czerwiec 2009 r., bilansu oraz rachunku zysków i strat obejmującego okres od stycznia do lipca 2009 r., miesięcznych (kwartalnych) deklaracji CIT-2, ani nie wyjaśniła przyczyn tych braków. W sprzeciwie wniesionym od postanowienia referendarza, Spółka ponownie podniosła, iż nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania, gdyż wszystkie środki, zostały zajęte przez organ skarbowy, na dowód czego powołała się na uprzednio przedłożoną decyzję o zabezpieczeniu oraz wyciąg z konta bankowego. Wbrew twierdzeniom Spółki, przedłożona decyzja o zabezpieczeniu nie dowodzi zajęcia przez organ skarbowy środków finansowych Spółki, gdyż na podstawie decyzji o zabezpieczeniu, organ ten jedynie określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę. Nie stanowi również dowodu na okoliczność zajęcia konta przez organ skarbowy, nadesłany wyciąg z konta bankowego. Z ww. wyciągu wynika, że w dniu 3 lipca 2009 r. (a zatem przed wydaniem decyzji o zabezpieczeniu) dokonano przelewu krajowego dla Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z tytułu zajęcia nr [...] na kwotę [...]. Ponadto, zauważyć należy, że wyciąg z konta bankowego, z którego wynika brak środków finansowych, nie świadczy również o tym, że konto zostało zajęte, albowiem dowodzi jedynie, iż Spółka nie dysponuje środkami na tym koncie. Według Sądu, dokumenty, które zostały przedłożone przez Spółkę zawierają niepełne informacje i nie przedstawiają danych, jakie konto zostało zajęte i do jakiej wysokości, a z załączonego wyciągu wynika, że Spółka wbrew podniesionym twierdzeniom, posiada jeszcze inny rachunek bankowy, z którego dokonała przelewu. Spółka nie przedłożyła także dokumentu, który by potwierdzał, iż nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga przychodu z tego tytułu, natomiast z przedłożonych dokumentów (m. in. z deklaracji VAT - 7 za drugi kwartał 2009 r., w której deklarowano dostawę towarów i usług oraz nabycie towarów i usług), a także z wyciągu z rachunku bankowego (wpływ środków od innych podmiotów, zapłata przez Spółkę za dzierżawę) wynika, że działalność ta jest kontynuowana. A, zatem przedstawione przez Spółkę informacje nie dają pełnego obrazu jej sytuacji ekonomicznej, co nie pozwala Sądowi ocenić aktualnej sytuacji finansowej Spółki oraz zdolności płatniczych. Skoro, powołane przez Spółkę okoliczności nie zostały w żaden sposób potwierdzone, ani też nie uzupełniono danych w żądanym zakresie, pomimo wezwania, to należało uznać, że strona nie wykazała, iż nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych. Mając powyższe okoliczności na uwadze, należało - na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło