I SA/Sz 605/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania wznowieniowego. Przyczyną zawieszenia postępowania, wszczętego na wniosek Skarżącego z 4 września 2013 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną ustalającą podatek dochodowy za 2004 r. w kwocie [...] zł od dochodów w kwocie [...] zł nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych było wystąpienie pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. Marszałek Sejmu RP Ewy Kopacz do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści pkt I.2 w związku z pkt I.3 i pkt II wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013 r., poz. 985). Skarżący w skardze zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - zwanej dalej: "o.p." poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania w sytuacji, w której w istocie nie występowało w sprawie zagadnienie wstępne. Skarżący wnioskował o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu i wskazanie organowi dalszego trybu postępowania w sprawie. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu wpisu od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie o oddalenie skargi, wskazując, że wydał postanowienie z dnia 24 kwietnia 2014 r. nr [...] podejmujące zawieszone postanowienie. W ocenie organu odwoławczego zagadnienia przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Marszałka Sejmu pozostają w ścisłym i bezpośrednim związku z postępowaniem zainicjowanym wnioskiem Skarżącego o wznowienie postępowania i opartym o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09. Związek ten wyraża się w tym, że bez rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny istotnych wątpliwości, co do skutków ww. wyroku nie było możliwe zdaniem organu odwoławczego zakończenie przedmiotowego postępowania w sposób zgodny z rzeczywistymi intencjami Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w powołanym wyżej wyroku. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w efekcie rozpoznania wniosku Marszałka Sejmu, Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. o sygn. akt 18/09, działając na podstawie art. 74 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym odmówił wyjaśnienia wątpliwości co do treści części I pkt 2 w zw. z pkt 3 i częścią II wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. o sygn. akt SK 18/09 (data publikacji: 11 kwietnia 2014 r. źródło:http://otk.trybunal.gov.pl /OTK/teksty/otk/2014/SK_18p09.doc). W związku z ustaniem przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. nr [...] (doręczonym Skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2014 r.) podjął na wniosek Skarżącego z dnia 18 kwietnia 2014 r. zawieszone postępowanie. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. decyzją z dnia 6 maja 2014 r. nr [...] uchylił własną decyzję ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 w kwocie [...] zł od dochodów w kwocie [...] zł nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych i umorzył postępowanie podatkowe w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego. W dniu 6 maja 2014 r. organ podatkowy podjął postępowanie podatkowe, a więc po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie Sądu, wobec podjęcia postępowania, sprawa oceny legalności jego zawieszenia stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać również należy, że celem postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest dokonanie kontroli przez Sąd czy zatamowanie postępowania nie narusza przepisów, gdyby Sąd stwierdził naruszenie takich przepisów, wyeliminowanie z obrotu takiego postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania podatkowego (w realiach sprawy postępowania wznowieniowego). Wobec wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. postanowienia z dnia 24 kwietnia 2014 r. o podjęciu na wniosek Skarżącego postępowania, wyeliminowana została przeszkoda do kontynuowania i zakończenia tego postępowania. W skardze podnoszono, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do zawieszenia postępowania wznowieniowego, a więc wydanie postanowienia o podjęciu tego postępowania i doręczenie go Skarżącemu wyeliminowało skutki w zakresie nieprowadzenia postępowania. Tym samym Skarżący, choć w sposób zastępczy, uzyskał oczekiwany przez siebie cel tj. prowadzenie postępowania wznowieniowego, a jednocześnie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O bezprzedmiotowości postępowania sądowego przekonuje dodatkowo decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia 6 maja 2014 r., którą uchylono w całości decyzję ostateczną tego organu – w zakresie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. i umorzono postępowanie w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie. Oddalając wniosek Skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania sądowego Sąd miał na uwadze, że ze względu na obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasadę ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, uwzględnienie tego żądania jest możliwe tylko w ściśle określonych w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przypadkach. Pierwszym takim przypadkiem jest uwzględnienie skargi – art. 200 p.p.s.a, drugim zaś umorzenie postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a, czyli w przypadku uwzględnienia skargi przez organ podatkowy w trybie samokontroli – art. 201 p.p.s.a. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, organ podatkowy bowiem rozstrzygał w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a, odnośnie zaskarżonego postanowienia, a wydał inne orzeczenie, którego treść implikuje bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Sąd podziela wyrażany przez komentatorów pogląd, że poza sytuacjami wskazanymi w art. 201 p.p.s.a brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod redakcją Tadeusza Wosia, LexisNexis, wydanie 5). Dodatkowo jedynie wskazać należy, że stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma cofniętego, jednak Skarżący pomimo zobowiązania go do ustosunkowania się do wniosku organu zwartego w odpowiedzi na skargę o umorzenie postępowania, skargi nie cofnął, zatem Sąd nie miał możliwości zastosowania tej regulacji. Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił jak w sentencji.