I SA/Sz 606/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-10-21
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne następcy prawnemu, ale nie zgłosił tego faktu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, może ubiegać się o przyznanie płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, mimo niespełnienia warunków określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Kluczowe było to, że skarżący, mimo przekazania gospodarstwa rolnego synowi we wrześniu 2006 r., nie zgłosił tego faktu Agencji, co skutkowało tym, że dla Agencji nadal był czynnym rolnikiem. W konsekwencji, przy ocenie jego wniosku o płatności PZ za rok 2008, należało stosować przepisy § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r., które wymagały m.in. przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę na podstawie wniosku złożonego w 2006 r., czego skarżący nie uczynił.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2008, w tym płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ pierwszej instancji przyznał mu część płatności, ale odmówił przyznania płatności uzupełniającej z uwagi na niespełnienie warunków powierzchni referencyjnej. Skarżący odwołał się, wskazując m.in. na przekazanie gospodarstwa synowi we wrześniu 2006 r. i spełnienie warunków dla nowych gospodarstw. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że skarżący nie spełnił wymogów wynikających z przepisów dotyczących płatności uzupełniających, w szczególności nie złożył wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej do trwałych użytków zielonych w 2006 r. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając argumentację z odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na rok 2008 oddala skargę
Dyrektor - Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną w postępowaniu odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z [...]r. Nr [...], którą przyznano J. G. płatności na rok 2008 w wysokości [...] zł, w tym: jednolita płatność obszarowa w wysokości [...]zł, uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...]zł oraz odmówiono przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w dniu 12 maja 2008 r. do Biura Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek J. G. o przyznanie płatności na rok 2008. We wniosku Producent zadeklarował do płatności trzy działki rolne znajdujące się na dwóch działkach ewidencyjnych. W części VII dotyczącej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych, w kolumnie odnoszącej się do grupy upraw, Producent na wszystkich działkach rolnych o łącznej powierzchni [...] ha ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, na jednej działce rolnej o powierzchni [...]ha ubiegał się o przyznanie zarówno jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do grup upraw podstawowych, natomiast na dwóch działkach o łącznej powierzchni [...]ha ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Wezwaniem z dnia 10.09.2008 r. Producent został wezwany do złożenia wyjaśnień w trybie art. 50 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku
z nieścisłościami wykrytymi na działce ewidencyjnej [...], działce rolnej B oraz brakiem zarejestrowanych w systemie w okresie referencyjnym zwierząt. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu [...] r. Producent złożył korektę wniosku, zmniejszając w części VI dotyczącej oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, powierzchnię gruntów rolnych na działce ewidencyjnej oraz podtrzymał powierzchnie działek rolnych. Dodatkowo złożył oświadczenie, w którym wnosił o pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. J. G. wyjaśnił, że w 2006 roku zaprzestał działalności gospodarczej na jednej działce, a od 28 września 2006 r. przestał być rolnikiem. W styczniu 2007 roku założył nowe gospodarstwo oraz zakupił nowe stado bydła, czym spełnił warunki dla nowo powstających gospodarstw. Złożył również kopię zaświadczenia o wpisie lub zgłoszeniu do rejestru koniowatych, w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku albo w okresie od dnia 15 września 2007 roku do dnia 14 marca 2008 roku, jednego zwierzęcia.
Decyzją Kierownika Biura Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nr [...] z dnia [...]roku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznano Producentowi płatności do gruntów rolnych na rok 2008 w wysokości [...]zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości [...]zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych
w wysokości [...] zł oraz odmówiono przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych z uwagi na nie spełnienie warunków powierzchni referencyjnej, wymaganych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, pomimo posiadanych i zarejestrowanych w systemie IRZ zwierząt w okresie referencyjnym, tj. od 01.04.2005 do 31.03.2006 r.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, J. G. złożył odwołanie do Dyrektora - Oddziału Regionalnego, wnosząc o uchylenie decyzji w części odnoszącej się do odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, dopuszczenie dowodu zaświadczenia o przekazaniu gospodarstwa następcy, udzielanie stronie w postępowaniu odwoławczym niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu odwołania, skarżący wskazał, że gospodarstwo rolne o powierzchni [...]ha zbył we wrześniu 2006 roku na rzecz syna W. G.. Zgodnie z art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, jednolita płatność obszarowa, o które ubiega się przejmujący, są mu przyznawane nawet jeżeli gospodarstwo zostało przekazane po 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Dalej w uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż płatności w 2006 roku przysługiwały jego następcy, a organ pierwszej instancji wydał decyzję J. G., zamiast następcy. Skarżący wskazał dalej, iż w dniu 19 stycznia 2007 roku, wygrał przetarg na grunty rolne, a w dniu 25 lutego 2007 roku zakupił stado, które zarejestrował w marcu 2007 r. Stosownie do § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku gdy o płatności występuje rolnik, który na postawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu bezpośredniego, przekazał następcy gospodarstwo z płatnościami, może otrzymać płatności uzupełniające na warunkach zawartych w tym paragrafie. Otrzymanie tych płatności jest uwarunkowane posiadaniem bydła w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej, do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku i zarejestrowaniem bydła w rejestrze. Producent wskazał, że organ pierwszej instancji prowadzący postępowanie, nie ocenił okoliczności sprawy i tym samym nie odniósł się w wymaganym stopniu do zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja wydana została bez dostatecznego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy naruszając dyspozycję art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpatrzeniu zebranego materiału w sprawie, a także po analizie przedstawionych w odwołaniu zarzutów organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., Nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, organ odwoławczy wskazał, iż Producent nie wniósł zastrzeżeń co do wysokości i prawidłowości przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej. Zastrzeżenie Producenta wzbudziła jedynie odmowa przyznania płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz niejasności związane z zasadami przyznania tej płatności. Mając na uwadze powyższe, organ drugiej instancji wyjaśnił, iż płatności uzupełniające do roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwane również płatnościami zwierzęcymi (PZ) są przyznawane w oparciu o przepisy Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r., Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku, Nr 44, poz. 265).
Dalej organ odwoławczy wskazał, iż Producent w 2006 roku złożył wniosek
o przyznanie płatności obszarowych i nie dokonał jego wycofania mimo, iż we wrześniu 2006 roku przekazał gospodarstwo. Nie został złożony wniosek w trybie zakreślonym przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U.
z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.). Postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem złożonym w 2006 roku, oparte było o przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), a nie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.
o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r.,
Nr 35, poz. 217 ze zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego, złoży wniosek do kierownika biura powiatowego agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek.
Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 5 ust 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli w okresie od dnia
1 kwietnia 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku, rolnik był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych,
o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały
w związku małżeńskim w tym okresie oraz dodatkowo na podstawie wniosku
o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Producent w 2006 roku nie zadeklarował do płatności trwałych użytków zielonych, nie spełnił więc wymogu wynikającego z § 5 ust 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia.
Organ odwoławczy wskazał dalej, iż na podstawie § 6 ust 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 rok, płatność przysługuje Producentowi
w przypadku, gdy nie występował uprzednio z wnioskiem, czego J. G. nie mógł spełnić, bowiem w 2006 roku złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych. Natomiast zgodnie z § 7 ust 1 wskazanego rozporządzenia, płatność przysługuje również rolnikowi, który występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, pod warunkiem, że nabył na własność wszystkie grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność
zwierzęcą. Organ odwoławczy wskazał, iż Producent nie przedstawił żadnych dokumentów, które uprawniałyby go do otrzymania płatności zwierzęcej na podstawie tego paragrafu, nie wykazał, że spełnia wymogi wynikające z § 7 rozporządzenia. Dalej organ podatkowy wskazał, iż postępowanie w sprawie przyznania płatności jest postępowaniem wszczynanym na wniosek Producenta i to on określa zakres swoich żądań, potwierdzając go swym podpisem pod wnioskiem. Podpisując wniosek Producent oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objęte wnioskiem o przyznanie płatności. W dniu 15.05.2009 roku Producent odebrał zawiadomienie o zakończeniu postępowania odwoławczego, na które stawił się, nie wnosząc żadnych nowych dowodów
w sprawie.
J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił nieprawidłową ocenę okoliczności faktycznych i zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu skargi, skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. Skarżący podniósł, że organ winien z urzędu określić, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie te dowody przeprowadzić. W ocenie skarżącego składając wniosek o przyznanie płatności uzupełniającej za 2008r. spełniał warunki jej otrzymania, gdyż posiadał stado zarejestrowane w rejestrze w dniu 5 lutego 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor - Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i ustosunkowując się do zarzutów skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem skargi jest odmowa przyznania skarżącemu płatności uzupełniającej do roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwaną dalej w skrócie płatnością PZ.
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 10 z 2004r., poz. 76 ze zm.)
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, określa zasady tworzenia i prowadzenia, zakres oraz przeznaczenie krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 w/w ustawy, ewidencja producentów zawiera:
1) imię i nazwisko albo nazwę producenta, określenie jego miejsca zamieszkania
i adres albo określenie siedziby i adres, a w przypadku osoby fizycznej również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), z zastrzeżeniem ust. 3;
2) numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12;
3) numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli numer taki został nadany;
4) numer identyfikacji podatkowej (NIP), jeżeli numer taki został nadany;
5) imię i nazwisko oraz określenie miejsca zamieszkania i adres pełnomocnika, jeżeli został ustanowiony, albo osoby uprawnionej do reprezentacji, wraz
z numerem identyfikacji podatkowej (NIP), jeżeli numer taki został nadany oraz numerem ewidencyjnym powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), z zastrzeżeniem ust. 3;
6) numer rachunku bankowego producenta lub osoby, o której mowa w pkt 5.
Według art. 8 w/w ustawy, ewidencja gospodarstw rolnych zawiera:
1) numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12;
2) numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli numer taki został nadany;
3) dane dotyczące powierzchni gospodarstwa rolnego, z podaniem identyfikatorów oraz powierzchni wchodzących w jego skład działek ewidencyjnych, na których są położone działki rolne;
4) dane umożliwiające identyfikację działek rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, dotyczące w szczególności:
a) powierzchni działek rolnych wykazanej w hektarach, z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku,
b) lokalizacji działek rolnych, z podaniem numerów działek ewidencyjnych, na których są one położone,
c) sposobu wykorzystywania działek rolnych.
W myśl art. 11 ust. 1 w/w ustawy, producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny. Numer identyfikacyjny, o którym mowa w ust. 1, jest niepowtarzalny
i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i 2 w/w ustawy). Producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 11 ust. 1, w terminie
14 dni od dnia zaistnienia zmiany (art. 14 ust.1 w/w ustawy).
Z akt sprawy wynika, że skarżący zaprzestał działalności rolniczej i przekazał we wrześniu 2006r. swoje gospodarstwo synowi W. G., lecz tego faktu nie zgłosił Agencji. Powyższe było powodem przyznania mu w dniu 2 listopada 2006r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatności bezpośredniej do gruntów rolnych na rok 2006 w łącznej kwocie [...]zł. Następnie, zaś po ujawnieniu okoliczności przekazania gospodarstwa rolnego w 2006r. przez skarżącego, skutkowało wydaniem decyzji w dniu [...]r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchyleniu decyzji z [...] i odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów na rok 2006 oraz nałożeniu sankcji.
Brak wyrejestrowania z ewidencji producentów powodował, że dla Agencji był czynnym rolnikiem i w konsekwencji w zakresie przyznania płatności PZ za rok 2008 należało stosować do niego § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności
w ramach systemów wsparcia bezpośredniego / Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm./.
Zgodnie z w/w przepisem, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:
1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji
i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;
2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego
w 2006 r., rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.
Skarżącemu przyznano płatności bezpośrednie do gruntów w 2006r, lecz nie przyznano mu płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, bowiem we wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności z 14 maja 2006r. nie ubiegał się o nie. Powyższego nie zmienia, fakt że postępowanie
w sprawie decyzji o przyznaniu płatności za 2006r. zostało wznowione i w dniu
3 kwietnia 2009r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję o uchyleniu decyzji z [...] i odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów na rok 2006 oraz nałożeniu sankcji, na skutek przekazania przez skarżącego gospodarstwa synowi i nie zawiadomienia o tym Agencji.
W stosunku do skarżącego nie można zastosować § 6 w/w rozporządzenia, bowiem dotyczy on rolników, którzy uprzednio nie występowali z wnioskiem
o płatności, a skarżący to uczynił, występując z wnioskiem o płatności za rok 2006r.
Zgodnie § 7 w/w rozporządzenia, płatność zwierzęca przysługuje również rolnikowi, który występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, jeżeli:
1) nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie:
a) § 5 ust. 1 albo § 6 ust. 1 lub
b) § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462), zwanego dalej "dotychczasowym rozporządzeniem";
2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku
o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.
Tego przepisu również nie można zastosować w stosunku do skarżącego bowiem choć występował uprzednio z wnioskiem o płatności i nabył nowe gospodarstwo, to nie wykazał, że należało ono do rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą.
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.),
z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej,
o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
W postępowaniu w sprawach dotyczących, m.in. płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw
i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 3 ust. 2 w/w ustawy).
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa
w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 w/w ustawy).
Pierwsza zasada określona w art. 3 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy jest powtórzeniem zasady praworządności wymienionej w art. 6 Kpa, druga zasada- określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 kpa. Organy ARiMR zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z Kpa obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa). Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł.
Ogólne zasady postępowania uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego nie regulują problematyki dotyczącej rozłożenia ciężaru dowodu. Ustawa o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej nałożyły na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3).
Wprowadzona do postępowań administracyjnych zasada rozłożenia ciężaru dowodu zmieniła dotychczasowe zasady i reguły postępowania administracyjnego. Konsekwencją tej zasady jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem
postępowanie w sprawach płatności zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w Kpa podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań określona w art. 10 § 1 Kpa, w ustawie o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej została wyraźnie ograniczona. W art. 3 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy wprowadzono, iż organ prowadzący postępowanie zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, przy czym nie stosuje się art. 81 Kpa (wyłączono stosowanie tzw. domniemania faktycznego). Tym samym, organ został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która nie składa takiego żądania, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Wobec powyższego, zarzuty skargi związane z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 7 Kpa są niezasadne.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło