I SA/Sz 609/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. i M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. p o s t a n a w i a: przyznać J. C. i M. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł W dniu [...] r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), w odpowiedzi na wezwanie do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego, w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., J. C. i M. C. złożyły wnioski o zwolnienie w całości z ponoszenia kosztów sądowych, który uzupełniły składając urzędowe formularze PPF. Z uzasadnienia wniosków, pism uzupełniających wnioski i nadesłanych dokumentów wynika, że skarżące pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z M. C., będącym synem i bratem skarżących. J. C. w tym roku ukończyła liceum w S. i od października 2010 r. rozpocznie naukę na Uniwersytecie S., a utrzymuje się z renty rodzinnej w kwocie [...] zł, którą w całości wydatkuje na siebie – opłacenie stancji, zakup wyżywienia, dojazdy, zakup książek i pomocy naukowych, odzieży, środków czystości. M. C. nie pracuje, utrzymuje się z renty chorobowej z tytułu częściowej niezdolności do pracy w kwocie[...]zł, z czego na leki wydatkuje kwotę [...] zł, choruje na kręgosłup oraz ma problemy z krzepliwością krwi. Skarżące mieszkają w domu stanowiącym własność starszych dzieci M.C. – M. i A.; A. po ślubie wyprowadziła się i prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. W bieżącym utrzymaniu pomaga skarżącym M. C. z dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż otrzymywane przez skarżące środki pieniężne nie wystarczają na pokrycie wszystkich wydatków. Wykazane koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. [...] zł (szczegółowy wykaz wydatków oraz rachunki i faktury – k. 72 – 77). W oświadczeniu majątkowym skarżące wykazały każda ½ domu o pow. [...] m kw.; innego majątku nieruchomego wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych nie wykazały. W rubryce formularza dotyczącej dochodów wpisano rentę M. C. w kwocie [...] zł, rentę rodzinną Joanny C. w kwocie [...] zł oraz dochody z działalności gospodarczej M. C. w kwocie [...] zł miesięcznie. W piśmie uzupełniającym wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżące oświadczyły, że w miesiącu lipcu 2010 r. J. C. pracowała na umowę zlecenia przez dwa tygodnie, za co otrzymała jednorazowe wynagrodzenie w kwocie [...] zł, które wydatkowała na zakup odzieży. Ponadto wyjaśniono, że M.C. nie pozostaje w związku małżeńskim oraz nie posiada dzieci na utrzymaniu, a także, że M. C. nie posiada rachunków bankowych. Z nadesłanego odpisu zeznania PIT 36L za 2009 r. wynika, że M. C. za ubiegły rok podatkowy zadeklarował z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przychód w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, stratę w kwocie [...] zł. Ponadto z przedłożonych ewidencji VAT dotyczących firmy M. C. (A. H.) z okresu od stycznia 2010 r. do lipca 2010 r. wynika, że w zakresie podatku należnego zaewidencjonował kwotę [...] zł, podatku naliczonego kwotę 217.991 zł, a w poszczególnych miesiącach tego okresu - znaczne kwoty podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy wynoszące nawet ponad [...] tys zł. Z pozostałych dokumentów księgowych wynika także, że M. C. opłaca podatek liniowy, a jego przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej od stycznia 2010 r. do lipca 2010 r. wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły [...] zł, dochód wyniósł kwotę [...] zł. Natomiast M. C. w rocznym zeznaniu za 2009 r. PIT - 37 zadeklarowała przychody z renty w wysokości [...] zł, nadpłatę w kwocie [...] zł. Przedłożono także: 1. wyciągi z rachunku bankowego M. C., związanego z działalnością gospodarczą za okres od 1 czerwca 2010 r. do 6 września 2010 r., którego saldo końcowe wynosiło [...] zł, a także zestawienie operacji na prywatnym rachunku bankowym M. C. za okres od 30 maja 2010 r. do 6 września 2010 r., którego saldo końcowe wynosiło [...] zł; 2. wyciąg z rachunku bankowego skarżącej J. C., zawierający zestawienie operacji za okres od 1 czerwca 2010 r. do 7 września 2010 r., z którego wynika saldo końcowe w kwocie [...] zł; 3. zaświadczenie Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia 7 września 2010 r. o tym, że M. C. i J. C. nie korzystają z pomocy społecznej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając złożone przez wnioskodawczynie wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych należy stwierdzić, że wykazały, że nie stać ich na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania w całości bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Albowiem wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie wynosi [...] zł. Ponadto skarżące są obowiązane do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego także w innej zainicjowanej wspólnie sprawie w wysokości [...] zł, a J. C. dodatkowo kwoty [...] zł w dwóch innych sprawach. Analiza złożonych oświadczeń i dokumentów prowadzi do wniosku, że poniesienie wszystkich kosztów sądowych przekracza możliwości finansowe skarżących, na co wskazuje brak oszczędności, niezdolność do podjęcia pracy przez M. C., niewielkie dochody z renty chorobowej M. C. i rodzinnej J. C., brak majątku, pozostawanie na utrzymaniu M. C.. Jednakże brak jest podstaw, w świetle zasady z art. 199 p.p.s.a, aby uznać, że skarżące nie powinny w ogóle partycypować w kosztach postępowań sądowych, w których uczestniczą. Biorąc pod uwagę rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej przez M. C., o czym świadczą wysokość przychodów z tej działalności (strata podatkowa jest jedynie wynikiem rachunkowym i nie świadczy o braku możliwości finansowych), obroty w podatku VAT, a także przepływy pieniężne na rachunkach bankowych M. C. oraz to, że przedmiot sprawy wiąże się ze sprawami rodzinnymi wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, należało stwierdzić, że istnieje realna możliwość, aby wpis sądowy pomniejszony do kwoty [...] zł (minimalny wpis przewidziany przepisami w sprawach podatkowych) w rozpoznawanej sprawie został uiszczony z pomocą M. C.. Poza tym, jak wynika ze złożonych oświadczeń, J. Ci. jest w stanie zdobyć dodatkowe środki pieniężne (pracowała bowiem już na umowę zlecenia) i rezygnując z części wydatków, których nie można uznać za uzasadnione i zaspokajających potrzeby życiowe skarżącej, ponieść koszty sądowe. Powyższe oznacza, że skarżące będą zobowiązane do uiszczenia solidarnie kwoty [...] zł, a w pozostałym zakresie będą korzystać z prawa pomocy. Dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.