I SA/Sz 609/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 13 sierpnia 2024 r, nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie (dalej jako: "organ i instancji"), działając w charakterze organu egzekucyjnego, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J. D. (dalej jako: "skarżący"), m.in. na podstawie własnych tytułów wykonawczych: • z 10.12.2012 r. [...] (składka zdrowotna za 10/2012), od [...] (składka społeczna od 7/2006 do 10/2006), [...] (składka społeczna 11/2006, 8/2007), od [...] do T[...] (składki zdrowotne od 6/2006 do 9/2012), od [...] do [...] - składki FGŚP od 7/2006 r. do 11/2006 i 8/2007 z 23.01.2013 r[...] - składka zdrowotna 11/2012 r.; • z 16.09.2013 r. od [...] do [...] - składki zdrowotne od 1/2013 do 7/2013, [...] - składka zdrowotna 12/2012 ; • z 2.02.2016 r. od [...] do [...] z 2.02.2016 r. - składki zdrowotne od 8/2013 r. do 10/2013 r. W toku postępowania egzekucyjnego na poczet tych należności od 11 grudnia 2012 r. organ egzekucyjny kierował zajęcia do wierzytelności z rachunków bankowych, tj. do: PKO BANK Polski S.A., BANK MILENIUM S.A., BANK ZACHODNI WBK S.A., CREDIT AGRICOLE BANK POLSKA S.A. Pismem z dnia 29 maja 2023 r. skarżący nie zgodził się z przesłanymi zawiadomieniami o zajęciu, zarzucając, że należności przedawniły się i nie doręczono mu odpisów tytułów wykonawczych wymienionych w tych zawiadomieniach. Organ I instancji postanowieniem z dnia 30 czerwca 2023 r., znak: [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych: [...] od [...] do [...], od [...] do [...], [...], od [...] do [...] Pismem z dnia 11 lipca 2023 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Podał, że podtrzymuje złożoną skargę egzekucyjną z dnia 29 maja 2023 r., gdyż Dyrektor Oddziału ZUS nie odniósł się merytorycznie do zarzucanych kwestii. Podał również, że został pozbawiony możliwości skutecznej obrony w tej sprawie, bowiem pouczenia były niejasne. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2023 r. znak: 3201.IEE2.7113.86.2023.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2023 r. skarżący pismem z dnia 15 września 2023 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Sąd wyrokiem z dnia 31 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Sz 505/23 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 10 sierpnia 2023 r. znak: 3201.IEE2.7113.86.2023.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu ww. wyroku sąd podkreślił, że w tej sprawie istotne było ustalenie czy doszło do skutecznego doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych zobowiązanemu. Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby przywołał wyłącznie karty akt administracyjnych, w których zawarte są zwrotne potwierdzenia przesłanej na adres zobowiązanego korespondencji, nie przeprowadził jednak własnych ustaleń co do skuteczności, w zakresie doręczenia upomnień czy tytułów wykonawczych. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w rozstrzygnięciu zupełnie pominął własne ustalenia co do faktu doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych i nie dokonał ocen - w szczególności co do skuteczności w kontekście zapisu art. 43 k.p.a. Tymczasem z powołanych przez organ odwoławczy kart akt administracyjnych wynika, że np. w przypadku upomnienia nr ([...] dot. należności za 12/2012 r. odbiór przesyłki kierowanej do skarżącego potwierdził adresat w osobie M. S. (karta 117 akt administracyjnych). Podobnie w przypadku tytułów wykonawczych o nr [...]), odbiór przesyłki kierowanej do Skarżącego potwierdził adresat w osobie M. S. (karta 43 i 59 akt administracyjnych). W związku z tym Sąd nakazał dokonanie oceny skuteczności doręczeń upomnień i tytułów wykonawczych, wskazania własnego stanowiska w sprawie, w tym dlaczego zaakceptował ocenę organu I instancji co do skuteczności doręczeń zastępczych, w świetle wymogów z art. 43 k.p.a. i w świetle ponownych ustaleń nakazał wskazanie ich wpływu na bieg terminu przedawnienia należności składkowych. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z ww. wyrokiem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r. znak: 3201-IEE[1].7192.28.2024.2 - uchylił w części zaskarżone postanowienie z dnia 30 czerwca 2023 r.; - orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych: z 10.12.2012 r. nr [...] i od [...] do [...]; oraz z 16.09.2013 r. nr [...]; - w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, tj. w zakresie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...], od [...] do [...], od [...] do [...] Organ odwoławczy podał, że spór w sprawie dotyczy kwestii dopuszczalności egzekwowania należności z tytułu składek z uwagi na upływ terminu przedawnienia, wobec niedoręczenia skarżącemu jako zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych, zgodnie ze wskazaniami Sądu w tej sprawie. Ponownej analizy i oceny wymaga skuteczność doręczenia korespondencji, której odbiór poprzez złożenie podpisu potwierdziła M. S., w kontekście art. 43 k.p.a., który znajduje odpowiednie zastosowanie w związku z art. 18 u.p.e.a. Dyrektor Izby wyjaśnił, że w przepisie tym uregulowano sposób doręczenia pism określany jako doręczenie zastępcze. Doręczenie zastępcze wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Przyjęcie pisma przez dorosłego domownika i potwierdzenie doręczenia na piśmie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia przesądza o doręczeniu pisma adresatowi. Okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma .adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. Określony w art. 43 k.p.a. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz, że pismo to zostało mu doręczone. Istnieje domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. W konsekwencji przyjmuje się, że pismo zostało doręczone adresatowi. Dowodem na to jest dokument urzędowy w postaci prawidłowo wypełnionego przez pracownika operatora pocztowego zwrotnego potwierdzenia odbioru. W przypadku wadliwie i niejednoznacznie wypełnionego potwierdzenia odbioru, to organy administracji publicznej są zobligowane do wykazania, że doręczenie zastępcze zostało skutecznie dokonane. Organ II instancji podzielił zarzuty Sądu, że nie wszystkie zgromadzone w aktach sprawy dokumenty "potwierdzenia odbioru" stanowią wystarczający dowód na przyjęcie domniemania doręczenia przesyłek zawierających dokumenty istotne dla oceny przedawnienia. Tym samym organ odwoławczy nie podzielił oceny organu I instancji w zakresie doręczenia: - tytułów wykonawczych z 10.12.2012 r. nr [...] i od nr [...] do nr [...] (k. 43-44 akt administracyjnych); - upomnienia nr [...], dotyczącego należności za 12.2012 r. (karta 117 - 118 akt administracyjnych), poprzedzającego tytuł wykonawczy nr z 16.09.2013 r. nr [...] Dyrektor Izby wskazał, że z treści zakwestionowanych przez sąd "potwierdzeń odbioru" wynika bowiem, że jako adresata tych przesyłek wskazano J. D. i wysłano na adres ul. [...] ˝. Odbioru przesyłek dokonała natomiast M. S., co potwierdziła złożonym podpisem, ale wskazana jako adresat, a nie dorosły domownik (zakreślenie w pkt 1 kwadracika, że odbierający to adresat). W związku z tym w odniesieniu do tych dokumentów brak jest "adnotacji", że osoba odbierająca, to dorosły domownik, który podjął się oddania pisma adresatowi. Zatem przy tak wypełnionych potwierdzeniach odbioru organ ten nie miał podstaw, aby uznać domniemanie doręczenia korespondencji dorosłemu domownikowi w trybie art. 43 k.p.a. egzekucyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że ww. nieprawidłowości w zakresie doręczeń wykluczają uznanie, że w związku z wszczęciem postępowania doszło do zawieszenia biegu terminu ich przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w odniesieniu do należności objętych tytułami wykonawczymi z: - 10.12.2012 r. nr [...] i od nr [...] do nr [...] r. nr [...] Podsumowując, organ II instancji stwierdził, że przedawnienie należności składkowych należy oceniać według stanu prawnego, który obowiązywał w dniu upływu terminu przedawnienia, uwzględniając zdarzenia powodujące w tej sprawie zawieszeniu biegu tego terminu w ramach ustaleń dotyczących wymagalności dochodzonych składek należy wziąć pod uwagę zmieniające się unormowania dotyczące terminu przedawnienia dochodzonych należności. Począwszy bowiem od dnia 1 stycznia 2003 r. termin przedawnienia należności został wydłużony od lat pięciu do dziesięciu lat na mocy art. 1 pkt 9 lit. a ustawy z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074). Pięcioletni termin przedawnienia należności wprowadzono ponownie z dniem 1 stycznia 2012 r. ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378). Zgodnie z art. 27 tej ustawy nowelizującej, do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1), a jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2). Organ szczegółowo przedstawił terminy przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i FPiFGSP za poszczególne okresy, tj. od czerwca 2006 r. do grudnia 2012 r. Odnośnie składek za pozostałe okresy, tj.: - za listopad 2012 r.; - od stycznia 2013 r. do lipca 2013 r. - od sierpnia 2013 r. do października 2015 r. Dyrektor Izby stwierdził, że doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych zostały prawidłowo udokumentowane. Zatem w wyniku wszczęcia postępowania egzekucyjnego doszło do zawieszenia biegu terminu ich przedawnienia i dalszy jego bieg rozpocznie się dopiero z chwilą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że warunki z art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego zostały spełnione. Na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu przesyłki kierowanej do J. D. (k. 73-74 i k.141-142) zaznaczono, że odbierająca M. S. jest pełnoletnim domownikiem adresata. Pod takim oświadczeniem odbierająca przesyłkę M. S. złożyła własnoręczny podpis, potwierdzając tę okoliczność, a także zawarte obok podpisu zobowiązanie podjęcia się oddania pisma adresatowi. W ocenie organu, wynika z tego, że operator pocztowy uzyskał oświadczenia o zamieszkiwaniu odbiorcy pisma wspólnie z adresatem, o którym stanowi art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego. Dyrektor Izby podkreślił, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia wskazanego pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki dokument korzysta z domniemania prawdziwości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie skarżący wskazał, że decyzje ZUS zostały uchylone wyłącznie w wyniku zaskarżenia i wyroku WSA. Ponadto podał, że M. S. nie jest "domownikiem" wbrew twierdzeniu w uzasadnieniu i nie była upoważniona do odbioru listów w jego imieniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Wskazać też należy, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia legalności Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawo. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Nadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy Rozdziału 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775), dalej jako: "k.p.a." w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ), dalej "u.p.e.a". Zasadą jest, że w przypadku osoby fizycznej, doręczenie następuje do rąk adresata, w jego mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych (art. 42 § 1 k.p.a.). Ponadto, jak wynika z art. 42 § 2 i § 3 k.p.a. pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i § 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie 1 k.p.a.). W razie niemożności dokonania doręczenia w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przewiduje możliwość zastosowania tzw. prawnej fikcji doręczenia. W przypadku doręczenia przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby przyjąć, iż przesyłka została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie. Z powyższych przepisów wynika, że doręczenie jest w postępowaniu administracyjnym czynnością sformalizowaną, stanowi gwarancję podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroni organ przed negatywnymi skutkami działań strony zmierzającej do utrudnienia czy wydłużenia postępowania. Zatem czynność ta powinna być dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. Za wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej i to bez względu na to, czy czynność tę realizował samodzielnie, czy też zlecał jej wykonanie innym uprawnionym podmiotom, a ich wystąpienie skutkuje niemożnością uznania czynności doręczenia za skuteczną (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 2295/21 oraz z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 1134/11). Oznacza to, że adresat pisma nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść (tak np. NSA w wyroku z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 962/23). Podkreślić należy, że przesłanką zastosowania procedury przewidzianej w przytoczonym powyżej przepisie art. 44 k.p.a., w tym uznania fikcji doręczenia na podstawie art. 44 § 4 k.p.a., jest "niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. i 43 k.p.a.". Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 k.p.a. lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43 k.p.a. Należy przyjąć, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. może wywrzeć skutek prawny jedynie, jeśli nastąpiło na właściwy adres, tj. adres będący faktycznie miejscem zamieszkania strony, ewentualnie innym adresem wskazanym przez stronę w postępowaniu jako właściwy do doręczeń. Natomiast domniemanie doręczenia nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego, a kierowanie korespondencji na nieprawidłowy - w rozumieniu art. 42 k.p.a. - adres nie może skutkować uznaniem doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. za skuteczne. Praktyka orzecznicza sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednoznacznie wskazuje na taką wykładnię dyrektywy zawartej w art. 42 § 1 k.p.a., zgodnie z którą mieszkaniem strony jest miejsce, gdzie znajduje się jej centrum życiowe, przede wszystkim miejsce, w którym zamieszkują członkowie rodziny, z którymi strona prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe (wyrok NSA z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 274/18). Chodzi o rzeczywiste, faktyczne mieszkanie adresata. Mieszkaniem takim będzie więc każde miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma (por. również wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 120/09; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1021/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 606/09). Stanowisko to jest odzwierciedleniem ugruntowanego w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu, wedle którego przez mieszkanie w rozumieniu przywoływanego przepisu należy rozmieć miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego, a nie krótkotrwałego pobytu (postanowienie SN z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I UK 68/08, postanowienie SN z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II UK 81/09, postanowienie SN z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II UK 61/12). Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie narusza prawo w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z treścią art. 59 § 1 do 5 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Ponadto, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W przypadkach, o których wyżej mowa organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Podkreślić należy, że organ prowadzący egzekucję zobligowany jest do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy wystąpi przynajmniej jedna z przesłanek. Nie można zatem mówić o uznaniowości w powyższym zakresie. W omawianej sprawie zobowiązany wnioskował o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na przedawnienie dochodzonych składek. Organ egzekucyjny występując jednocześnie w roli wierzyciela, odniósł się do podniesionego zarzutu przedawnienia i powołując się na przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1230, dalej "s.u.s.") stwierdził, że zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Zgodnie z art. 24 ust. 4 s.u.s. (w brzmieniu do 31.12.2011 r.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W dniu 01.01.2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r. nr 232 póz. 1378), która znowelizowała art. 24 § 4 s.u.s. poprzez zmianę 10-letniego terminu przedawnienia na okres 5 - letni. W myśl natomiast art. 24 ust. 5b s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślono, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym - wyklucza to art. 29 § 1 u.p.e.a., a jedynie ma obowiązek doprowadzić do jego wykonania. Ograniczenie to dotyczy również organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną, który w myśl art. 23 § 4 u.p.e.a. jest organem odwoławczym dla postanowień wydawanych przez nadzorowane organy egzekucyjne i zarazem organem sprawującym kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów u.p.e.a., tak przez wierzycieli, jak i nadzorowane organy egzekucyjne. W odniesieniu do należności z tytułu składek organ szczegółowo przedstawił terminy przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i FPiFGSP za poszczególne okresy, tj. od czerwca 2006 r. do grudnia 2012 r. W ocenie Sądu, za okres od sierpnia 2013 r. do października 2015 r. organy prawidłowo uznały, że doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych zostały prawidłowo udokumentowane. Zatem w wyniku wszczęcia postępowania egzekucyjnego doszło do zawieszenia biegu terminu ich przedawnienia i dalszy jego bieg rozpocznie się dopiero z chwilą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnośnie tytułów wykonawczych z dnia 10.12.2012 r. nr [...] i od nr [...] do nr [...] r. nr [...] z uwagi wadliwość ich doręczenia, organ egzekucyjny z urzędu uwzględnił przedawnienie należności egzekucyjnych okresów objętych ww. tytułami egzekucyjnymi. Skarżący wprawdzie nie kwestionuje adresu, pod którym doręczana była korespondencja, tylko upoważnienie do odbioru pism osoby, która potwierdziła odbiór korespondencji. Organ egzekucyjny wskazał, że adres, na który dokonano doręczenia jest adresem zamieszkania skarżącego. Natomiast osoba odbierająca korespondencję M. S., podpisując odbiór korespondencji, zobowiązała się do oddania przesyłki adresatowi. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie musi być domownikiem lub posiada upoważnienie do odbioru korespondencji, wystarczy tylko zobowiązanie do przekazania pisma adresatowi. Trudno w takiej sytuacji uznać, że korespondencja mająca wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia została doręczona pod adresem zamieszkania, osobie nieupoważnionej. Korespondencja mająca wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia została prawidłowo doręczona pod adresem zamieszkania skarżącego. Zobowiązania z tytułu składek nie uległy przedawnieniu. Jednakże w takim przypadku doręczenie może nastąpić tylko do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. Fakt ten musi przy tym znaleźć wyraźne potwierdzenie w treści zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym doręczyciel musi wskazać, że dokonał doręczenia do rąk osoby uprawnionej do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego. Korespondencję taką może natomiast odbierać dorosły domownik, gdyż ta forma jest zastrzeżona tylko dla doręczeń dokonywanych dla osób fizycznych. Prawidłowość doręczenia ma istotne znaczenie dla prawidłowego przebiegu postępowania administracyjnego, w tym zapewnienia stronie możliwości korzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych, w tym także zagwarantowanego Konstytucją RP prawa do sądu. Dotyczy to w szczególności doręczeń zastępczych, w przypadku których adresat nie odbiera przesyłek osobiści. W takim przypadku z uwagi na poważne skutki procesowe konieczne jest rygorystyczne przestrzeganie warunków pod którymi doręczenie takie może zostać uznane za skuteczne. Obowiązek czuwania nad prawidłowością dokonywanych doręczeń spoczywa na organie administracyjnym jako na gospodarzu postępowania. Z tego względu należy uznać, że w części utrzymanego postanowienia prawidłowo organy ustaliły, iż nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań z tytułu dochodzonych ww. składek, bowiem tytuły te zostały prawidłowo doręczone. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.