I SA/Sz 61/10

Dnia 19 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA – Marian Jaździński po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wypłatę pomocy na zalesianie na 2009 rok p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 15 grudnia 2009 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), M. S., wskazując, że działa w imieniu B. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wypłatę pomocy na zalesianie na 2009 rok. Sąd, postanowieniem z dnia 25 lutego 2010 r., odmówił dopuszczenia M. S. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika strony skarżącej, ponieważ nie wykazał on, że należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Następnie, postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r. o sygn. akt I SA/Sz 61/10, Sąd odrzucił skargę B. M., uznając, że wniesienie skargi nastąpiło z uchybieniem terminu, wynikającego z art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpis tego postanowienia, wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującym środku zaskarżenia, doręczono stronie skarżącej w dniu 30 marca 2010 r. Pismem z dnia 30 marca 2010 r., nadanym w urzędzie pocztowym 31 marca 2010 r., B. M. złożyła, za pośrednictwem skarżonego organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na opisaną na wstępie decyzję. Uzasadniając swój wniosek, skarżąca wskazała, że czynności związane ze złożeniem skargi wykonywał jej pełnomocnik – M. S., który działał na podstawie udzielonego mu notarialnie pełnomocnictwa. Skarżąca nie mogła samodzielnie wysłać skargi, gdyż w miejscowości, w której zamieszkuje (...), nie ma placówki pocztowej, a najbliższa palcówka znajduje się w M. w odległości 15 km. Skarżąca nie ma prawa jazdy, a połączenia środkami komunikacji publicznej miejscowość ta nie posiada. Z tej przyczyny, jedyną osobą, która mogła nadać przesyłkę, był pełnomocnik skarżącej. Skarżąca nie kwestionuje, że złożenie skargi nastąpiło z uchybieniem terminu, ale nie wie, dlaczego przesyłka zawierająca skargę nie została nadana we właściwym terminie. Zdaniem skarżącej, ze swojej strony dochowała należytej staranności, ponieważ załatwienie tej sprawy powierzyła osobie, która od wielu lat sprawuje zarząd jej majątkiem i w odniesieniu do której nigdy nie spotkała się z niedopełnieniem obowiązków. Wobec tego, skarżąca stoi na stanowisku, że uchybiła terminowi bez swojej winy, co uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 tej ustawy, w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. W rozpoznawanej sprawie B. M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (30 marca 2010 r. – data doręczenia postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, 31 marca 2010 r. – data nadania wniosku w urzędzie pocztowym) i uczyniła to za pośrednictwem skarżonego organu, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Rozważenia wymaga natomiast, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, LEX nr 302279 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). Podkreślenia wymaga również to, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2005, s. 214; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Strona postępowania ponosi zatem wszelkie konsekwencje procesowe, za błędy i zaniechania osób trzecich, które umocowała do reprezentowania jej przed Sądem czy, chociażby, do złożenia skargi we właściwym terminie do Sądu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że B. M. nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wskazała bowiem, że ze względu na znaczne oddalenie najbliższej placówki pocztowej od miejsca jej zamieszkania, nieposiadanie przez nią prawa jazdy i problemy z komunikacją publiczną, nie mogła sama wysłać skargi i posłużyła się inną, zaufaną osobą, która od wielu lat sprawuje zarząd nad majątkiem strony i dysponuje jej notarialnym pełnomocnictwem. Osoba ta, z przyczyn skarżącej nieznanych, nie wywiązała się należycie z przyjętego zobowiązania. Jakkolwiek przytoczone przez skarżącą okoliczności tłumaczą, dlaczego posłużyła się inną osobą (określaną przez stronę mianem pełnomocnika, ale niedopuszczoną w tym charakterze do udziału w rozpoznawanej sprawie) w nadaniu skargi w urzędzie pocztowym, to jednakże nie wskazują na istnienie obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiły umocowanej osobie wykonanie tego zadania. Samo niewypełnienie przez taką osobę powierzonego zadania nie może zaś zostać uznane za przeszkodę w dotrzymaniu terminu i uprawdopodabniać brak winy strony w jego uchybieniu. Strona nie może bowiem skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane przez upoważnioną przez nią osobę. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.