I SA/Sz 610/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca I.R., w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, dodatkowych oświadczeń oraz przedłożonych dokumentów wynika, co następuje. I.R. jest osoba rozwiedzioną (od 1973 r.), samotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto miesięcznie. Skarżąca posiada mieszkanie o pow. 53,7 m kw., w którym mieszka oraz 5/8 domu o pow. 80 m kw. odziedziczonego po ojcu. Innego majątku w postaci zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.) ani wartościowych rzeczy ruchomych nie wykazała. Odnośnie posiadanego majątku, ze złożonych oświadczeń wynika, iż odziedziczony przez skarżącą dom jest w stanie ruiny, w chwili obecnej nikt w nim nie mieszka, wymaga remontu, w związku z tym zaciągnęła kredyt na wymianę okien i drzwi oraz inne konieczne naprawy w kwocie [...], który spłaca od 1 sierpnia 2011 r. w ratach po [...] miesięcznie. W ubiegłym roku skarżąca uzyskiwała dodatkowy dochód z wynajmu, który zadeklarowała w PIT 37 w kwocie [...]. Skarżąca wskazała także, iż pomaga finansowo swojej bezrobotnej córce, spłaciła część jej zadłużenia za mieszkanie jednorazową wpłatą w kwocie [...] z odłożonych oszczędności, resztę spłaca w ratach (dowody wpłat k. 26-28). Jak wynika z przedłożonych dokumentów i oświadczeń strony, jej miesięczne wydatki na konieczne utrzymanie obejmują opłaty za mieszkanie: czynsz, gaz, energię elektryczną, telefony, Internet, leczenie, w kwocie ok. [...]. Skarżąca ponosi także bieżące wydatki na dom po rodzicach, opłaciła podatek od nieruchomości w kwocie [...] oraz wywóz śmieci w kwotach [...] w miesiącu lutym 2011 r. oraz [...] w marcu 2011 r. Przedłożono także wykaz wydatków poniesionych w roku 2010 r. na utrzymanie nieruchomości na łączną kwotę [...], wyciąg z posiadanego w PKO BP rachunku bankowego za okres od 1 czerwca 2011 r. do 18 lipca 2011 r. z saldem końcowym w kwocie 0 zł oraz dowody spłaty rat kredytu zaciągniętego w GE Money Bank S.A. w kwocie [...] miesięcznie za okres od kwietnia 2010 r. do lipca 2011 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Na wstępie należy wyjaśnić, iż skarżąca ma obowiązek poniesienia kosztów sądowych w dwóch zainicjowanych, związanych ze sobą sprawach sądowych, o sygn. akt I SA/Sz 610/11 i SA/Sz 611/11. Wpisy od skarg w tych wspólnie rozpoznawanych sprawach wynoszą łącznie [...]. Na dalszym etapie postępowania mogą powstać kolejne koszty – opłata kancelaryjna za sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), opłata w postępowaniu zażaleniowym (100 zł). Analiza złożonego oświadczenia majątkowego oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania, bowiem jej sytuacja finansowa jest zła. Miesięczne wydatki skarżącej na konieczne utrzymanie oraz spłatę jej zadłużenia w bankach, a także na pomoc finansową bezrobotnej córce pochłaniają większość dochodu skarżącej w kwocie [...], stanowiącego obecnie jej jedyne źródło utrzymania. Na pozostałe potrzeby życiowe skarżącej pozostaje niewielka suma. Wnioskodawczyni nie ma oszczędności, a posiadany majątek w postaci nieruchomości po rodzicach, nie jest w chwili obecnej wykorzystywany bowiem wymaga pilnych napraw, co zamierza sfinansować środkami z kredytu bankowego. Powyższe okoliczności świadczą, że skarżąca wykazała, iż nie ma obiektywnych możliwości poniesienia wskazanych kosztów sądowych dlatego jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.