I SA/Sz 614/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.),, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi "P. M." Spółki z o.o. w Dz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r. o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...]r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit. "a", 76 § 1, 76 b oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9, art. 20a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 Uchwały Nr [...] Rady Gminy w Dz. z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy z odwołania "P. M." Spółki z o.o. z siedzibą w Dz. od decyzji Burmistrza Gminy Dz. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za [...] r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, stwierdziło nadpłatę w podatku od nieruchomości za [...] r. uiszczonym przez ww. Spółkę w kwocie [...] zł oraz odmówiło stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r. w kwocie [...] zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że w dniu [...] r. do Urzędu Miejskiego w Dz. wpłynął wniosek Spółki "P. M."o zwrot nienależnie pobranego podatku od nieruchomości za [...] r. Motywując swoje żądanie podatnik podniósł, że wyrokiem z dnia 15 października 2003 r. - sygn. akt SA/Sz 581/03 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność § 1 ust. 1 lit. "b" i "c" uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w [...] r. Z uwagi na fakt, że poprzednia uchwała Rady Gminy z dnia [...]r. straciła moc albowiem została uchylona ww. uchwałą, brak było, zdaniem skarżącej, podstawy prawnej do zastosowania jakichkolwiek stawek podatku od nieruchomości za [...] r. w części dotyczącej budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez podatników mających siedzibę na terenie Gminy Dz. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...]r. Burmistrz Dz. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za [...] r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono z kolei, że co prawda zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 15 października 2003 r. o wskazanej powyżej sygnaturze stwierdzona została nieważność § 1 ust. 1 lit. "b" i "c" uchwały Rady Gminy z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w [...] r., jednakże obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości istnieje bez względu na to, czy na terenie danej gminy w danym roku podatkowym są obowiązujące stawki, czy też nie. Zgodnie bowiem z art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w przypadku nieuchwalenia stawek podatku i opłat uregulowanych w tej ustawie, stosuje się stawki obowiązujące w poprzednim roku. Dalej organ odwoławczy wskazał, że od powyższej decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnik podatnika złożył odwołanie, w którym wniósł jednocześnie o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pismem z dnia [...]r. organ odwoławczy zobowiązał pełnomocnika podatnika do sprecyzowania czy pismo z dnia [...] r. stanowi odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy Dz. z dnia [...]r., czy też wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik podatnika stwierdził, że pismo z dnia [...] r. zawiera alternatywne wnioski, z których pierwszy stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a drugi stanowi odwołanie od tej decyzji. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji wskazano, że zgodnie z art. 75 § 2 pkt 1 lit. "b" Ordynacji podatkowej uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), jeżeli w deklaracjach podatkowych wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. Przepis art. 75 § 4 stanowi, że jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. Podstawę prawną do wydania decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego stanowi natomiast przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Przed wydaniem decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego konieczne jest zatem wszczęcie oraz przeprowadzenie postępowania w sprawie. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżoną decyzją Burmistrz Gminy Dz. określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za [...] r., mimo że nie zostało wszczęte postępowanie w tej sprawie. Z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, że przeprowadzone postępowanie podatkowe zostało wszczęte na wniosek podatnika w dniu [...]r. Wniosek ten dotyczył jednak stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za [...] r., a nie określenia wysokości zobowiązania w tym podatku. Organ podatkowy pierwszej instancji, po rozpoznaniu wniosku podatnika oraz przeprowadzeniu postępowania podatkowego, winien był zatem zwrócić nadpłatę bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę - jeżeli złożona korekta nie budziła wątpliwości, bądź też wydać decyzję w sprawie stwierdzenia nadpłaty albo odmowy stwierdzenia nadpłaty. Brak było natomiast podstawy prawnej do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję. Jednocześnie, z uwagi na treść art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz wskazane powyżej orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylające § 1 ust. 1 lit. "b" i "c" uchwały Rady Gminy Dziwnów [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w [...] r. organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w stosunku do kategorii nieruchomości objętych uchylonymi postanowieniami (tj. nieruchomości związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą) należy stosować odpowiednie stawki wynikające z uchwały obowiązującej w poprzednim roku podatkowym. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z § 1 ust. 2 uchwały Rady Gminy Dz. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości - stawka podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inna niż rolnicza lub leśna wynosiła [...] zł, a przedmiot opodatkowania obejmował budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2, przy zastosowaniu stawki podatkowej wynikającej z § 1 ust. 2 uchwały z dnia 30 października 2001 r., organ odwoławczy wskazał, że wysokość należnego podatku z tego tytułu powinna wynieść [...] zł. Ze złożonej pierwotnie deklaracji podatkowej wynikało natomiast, że podatnik zadeklarował i uiścił podatek od nieruchomości z tytułu budynków w łącznej wysokości 364.385,60 złotych. Z uwagi na fakt, że kwotę nienależnie zapłaconego podatku uważa się za nadpłatę (art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 3 lit. "c" Ordynacji podatkowej) nadpłata w podatku od nieruchomości za [...] r., jak wskazano w zaskarżonej decyzji, wyniosła [...] zł. Nie zgadzając się z ww. decyzją pełnomocnik skarżącej złożył skargę zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 20a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego niedopuszczalne jest stosowanie przepisów uchwały Rady Gminy Dz. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, ponieważ mocą § 5 uchwały Rady Gminy Dz. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w [...] r. zniesiono moc obowiązującą tej poprzedniej uchwały. Uchwała ta zatem została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy prawnej do wydawania jakichkolwiek decyzji podatkowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 20a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84) "w przypadku nieuchwalenia stawek podatków lub opłat lokalnych, o których mowa w art. 5 ust. 1, w art. 10 ust. 1, w art. 14 pkt 1 oraz w art. 19 pkt 1, stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy (...)". Podatku od nieruchomości, dotyczy art. 5 wskazanej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wyrokiem z dni 15 października 2003 r. – sygn. akt SA/Sz 581/03 uchylił § 1 ust. 1 lit. "b" i "c" uchwały Rady Gminy Dz. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w [...]r. Na równi z nieuchwaleniem przez radę gminy stawek podatkowych należy traktować sytuację, gdy wprawdzie stawki te zostały uchwalone w odpowiednim czasie, ale następnie została stwierdzona nieważność przepisu uchwały rady gminy o stawkach podatkowych, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Przytoczony powyżej art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakazuje bowiem stosowanie stawek podatku obowiązujących w poprzednim roku w miejsce stawek, których niezgodność z prawem stwierdził uprawniony organ. Nie mówi się w nim o stosowaniu uchwały z roku poprzedzającego rok podatkowy, a jedynie stawek w niej uregulowanych. Uchwała podjęta na dany rok podatkowy przestaje obowiązywać w części dotyczącej zakwestionowanych stawek, a w to miejsce "wchodzą" stawki obowiązujące w roku poprzednim. Ubiegłoroczne stawki obowiązują więc w bieżącym roku podatkowym na podstawie przytoczonego na wstępie przepisu, z tym, że podkreślić należy, że chodzi jedyne o stawki, z wyłączeniem innych instytucji uregulowanych w uchwale rady (np. zwolnienia). Wbrew zarzutom skargi, cytowany przepis, stanowiąc o nieuchwaleniu stawek podatkowych obejmuje więc swoją hipotezą nie tylko sytuacje, gdy rada gminy nie podjęła formalnie rzecz biorąc uchwały w przedmiocie określenia stawek podatkowych, ale także i te sytuacje, gdy wprawdzie rada gminy podjęła działanie w celu uchwalenia stawek podatkowych, jednakże pomimo formalnego sporządzenia dokumentu stosownej uchwały, czynności te były prawnie nieskuteczne. Zatem wbrew zarzutom skargi, w niniejszej sprawie, wobec braku przepisów regulujących wysokość stawek podatkowych w podatku od nieruchomości dla osób prawnych od nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą obowiązujących w [...] roku, zasadne było zatem zastosowanie odpowiednich stawek podatkowych obowiązujących w [...] roku. Z tego też względu stwierdzić należy, że organy podatkowe nie naruszyły w niniejszej sprawie, przy wydawaniu decyzji podatkowych, prawa materialnego w postaci nieprawidłowego zastosowania art. 20a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ani prawa procesowego w postaci naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926), bo na podstawie tych przepisów, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego, jak wskazano w skardze, prowadzone jest postępowanie podatkowe. Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również podstaw do stwierdzenia, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).