I SA/Sz 614/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-12-11

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. Analiza jego sytuacji finansowej, w tym utrzymywanie się z debetu bankowego i brak możliwości poczynienia oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym. Skarżący utrzymuje się z emerytury, która po potrąceniach (w tym alimentów i egzekucji) pozostawia kwotę niewystarczającą na pokrycie bieżących wydatków i kosztów sądowych, co skutkuje utrzymywaniem się z debetu bankowego. Posiada mieszkanie służbowe, nie ma oszczędności ani wartościowego majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie Referendarza Sądowego Aleksandry Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący Z. P., wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. w dniu 24 listopada 2008 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego oświadczenia oraz załączonych dokumentów wynika następujący stan faktyczny. Z. P. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma żadnych innych osób na utrzymaniu, uzyskuje dochód z tytułu emerytury wypłacanej przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S. w kwocie 1.990 zł brutto. Z kwoty tej, po potrąceniu wszystkich obciążeń (w łącznej kwocie 1353,32 zł), z tytułu alimentów na syna A. P., zaliczki na podatek dochodowy, na egzekucje sądowe i administracyjne, pozostaje kwota 888,86 zł, która jest przekazywana na konto bankowe i w całości pokrywa zaległy debet zadłużenia bankowego, odsetki, prowizje. Na utrzymanie, opłaty, spłatę rat kredytowych i kart kredytowych w każdym miesiącu skarżący zaciąga debet, nie jest w związku z tym w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Skarżący posiada służbowe mieszkanie wojskowe o pow. 61,69 m kw, nie ma żadnych oszczędności, kosztowności, zasobnych kont bankowych, akcji, obligacji, nieruchomości, ani też wartościowego majątku ruchomego. Do wniosku strona załączyła między innymi wyciągi z rachunku bankowego wystawione w miesiącu październiku 2008 r. i listopadzie 2008 r., z saldem końcowym w październiku debet w kwocie 791,54 zł, a w listopadzie debet w kwocie 776,88 zł, z których wynika też, iż w okresie tym na konto wpływały jedynie kwoty ok. 888,86 zł z tytułu emerytury. Skarżący przedłożył także: - odpis decyzji organu emerytalnego o waloryzacji emerytury z 11.03.2008 r., - pismo organu emerytalnego z 16.07.2008 r. do komornika m.in. informujące o wysokości świadczenia emerytalnego zobowiązanego Z. P. oraz o zbiegu trzech egzekucji z tego świadczenia, - zawiadomienie z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z 20 czerwca 2008 r., o wysokości opłat za mieszkanie w kwocie 611,24 zł. - odpis postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia 22 sierpnia 2008 r. o zakończeniu postępowania egzekucyjnego na rzecz wierzyciela "G" S.A. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zdaniem Sądu okoliczności, które powołał skarżący we wniosku, znajdujące swoje potwierdzenie w złożonych przez niego wraz z wnioskiem dokumentach, uzasadniają jego uwzględnienie, bowiem wykazał on, iż nie będzie w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych, bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Skarżący, jak dotychczas, utrzymuje się z debetu bankowego, co świadczy o tym, że nadal nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Analiza jego sytuacji finansowej w dłuższym czasie, pozwala przyjąć, iż nie jest również w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia swojego utrzymania celem poniesienia takich kosztów. W tym stanie, wobec wykazania niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), należało przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło