I SA/Sz 616/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy ustalił małżonkom D. i Z.G. podatek od nieruchomości za 2005r. w kwocie [...] zł, należny za grunt i budynek położone w B. przy ul. [...]. Ustalenie podatku nastąpiło według stawki określonej dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Wskazaną decyzję doręczono podatnikom w dniu 31 maja 2005r. W ustawowym terminie Z. G. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminu, wskazując, iż jest ona niezgodna z danymi, jakie zawarł w informacji o nieruchomościach i wyjaśnieniach do informacji. W ocenie strony, nieruchomość nie jest związana z działalnością gospodarczą, albowiem: jej współwłaścicielem jest żona podatnika – D. G., która nie jest przedsiębiorcą; nieruchomość nie została wciągnięta do ewidencji środków trwałych prowadzonej przez niego działalności gospodarczej; grunty nie stanowiły kosztu tej działalności; w przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Odwołujący podniósł także, że w planie zagospodarowania przestrzennego budynek ma wpisaną funkcję mieszkalną. Ponadto strona wskazała na omyłkę rachunkową w decyzji w pozycji dotyczącej gruntów. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. G., uchyliło w całości decyzję Burmistrz Miasta i Gminu i ustaliło podatek od nieruchomości za 2005r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta została doręczona Z.G. w dniu 30 lipca 2005r. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, iż uwzględnił on odwołanie podatnika jedynie w części dotyczącej oczywistej omyłki w obliczeniu należnego podatku od nieruchomości, natomiast pozostałe zarzuty odwołania uznał za nieuzasadnione. Kolegium stwierdziło, iż z uwagi na treść art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., do uznania gruntów, budynków i budowli za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz do zastosowania wobec nich podwyższonej stawki podatku od nieruchomości wystarczy, iż znajdują się one w posiadaniu przedsiębiorcy (za wyjątkiem budynków mieszkalnych). Wyłączenia zastosowania tej stawki nie może natomiast spowodować ani to, iż w danej nieruchomości nie jest faktycznie prowadzona działalność gospodarcza ani to, że nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności kilku osób, spośród których nie wszystkie są przedsiębiorcami. Stąd w niniejszej sprawie, budynek i grunt położone przy ul. [...] są niewątpliwie związane z działalnością, ponieważ jeden z małżonków będących współwłaścicielami – Z. G., jest przedsiębiorcą i to przesądza o klasyfikacji tego budynku i gruntu dla celów podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości. Organ odwoławczy nie zgodził się także ze stanowiskiem odwołującego w kwestii zakwalifikowania budynku należącego do małżonków G., jako budynku mieszkalnego ze względu na zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego. Organ wyjaśnił, iż o charakterze budynku decyduje jego przeznaczenie w rozumieniu przepisów budowlanych. W związku z tym, iż budynek podatników stanowi budynek byłych proradzieckich koszar, ma on obecnie charakter użytkowy. Plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla tych budynków możliwość adaptacji na cele mieszkaniowe, przy czym jest to tylko jedna z funkcji przewidzianych w tym planie. Ponadto faktyczny charakter budynku wyznaczy decyzja organu nadzoru budowlanego, zawierająca zgodę na zmianę sposobu użytkowania z użytkowego na mieszkalny. Jedynie uzyskanie przez podatnika takiej decyzji może stanowić dla organu podatkowego podstawę uznania budynku (z odpowiednim skutkiem dla związanego z nim gruntu) za budynek mieszkalny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pełnomocnik Z. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podniósł zarzut naruszenia: 1) przepisów prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, polegające na uznaniu, że stan techniczny nieruchomości położonej w B.przy ul. [...] nie uniemożliwił jej wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej, 2) przepisów postępowania, poprzez brak zebrania i wszechstronnego rozważenia dowodów. W uzasadnieniu skargi skarżący zanegował wykładnię przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez osobę będącą przedsiębiorcą pozwala na zakwalifikowanie jej jako związanej z działalnością gospodarczą. Wskazał także na to, iż od marca 2005r. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej z wykorzystaniem choćby części nieruchomości przy ul. [...], gdyż część nieruchomości jest wykorzystywana jako mieszkanie dla rodziny G. zaś stan techniczny pozostałej nie pozwala na użytkowanie jej w żaden sposób. Skarżący zakwestionował również stanowisko organu odnośnie interpretacji zapisu o funkcji budynku w planie zagospodarowania przestrzennego. Podniósł, iż ewentualne naliczenie podatku powinno odbyć się z uwzględnieniem współwłasności. W sprawie pominięto także fakt, iż przedmiotowa nieruchomość nie została zaewidencjonowana w księgach podatkowych skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził również, że kwestię stanu technicznego nieruchomości podniesiono dopiero w skardze do Sądu i w związku z tym organy podatkowe nie rozważały tej okoliczności w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd, nie będąc związanym żądaniem i zarzutami skargi (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził, że należało ją uwzględnić . Przepis art. 145 § 1 ust. 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a), obliguje bowiem sąd administracyjny do uchylenia decyzji administracyjnej w razie zaistnienia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania podatkowego, wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), tj. strona postępowania bez własnej winy nie brała w nim udziału. Przedmiotem niniejszej sprawy jest podatek od nieruchomości za 2005r. ustalony od nieruchomości położonej w B.przy ul. [...], stanowiącej współwłasność małżonków Z. i D. G. Stosownie do przepisu art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t.: Dz.U. z 2002r. Nr 8, poz. 84 ze zm.), jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. W takiej sytuacji zarówno postępowanie przed organem pierwszej instancji, jak i postępowanie odwoławcze powinno było się toczyć z udziałem obojga współwłaścicieli wskazanej nieruchomości – Z. G. i D. G. Z akt sprawy wynika, iż organ podatkowy pierwszej instancji ustalił należne zobowiązanie solidarnie obojgu małżonkom. Natomiast decyzję organu podatkowego drugiej instancji, którą uchylono w całości rozstrzygnięcie Burmistrza Miasta i Gminy i ustalono podatek od nieruchomości za 2005r., skierowano wyłącznie do Z. G. i tylko jemu doręczono egzemplarz rozstrzygnięcia. W tej sytuacji należy uznać, iż D. G., będąca współwłaścicielem wskazanej powyżej nieruchomości, nie brała udziału w postępowaniu z przyczyn od siebie niezawinionych. Jeżeli przedmiotem postępowania jest zobowiązanie podatkowe ciążące solidarnie na dwóch podatnikach (lub na większej ilości podatników), każdy z tych podatników powinien uczestniczyć w postępowaniu w charakterze strony. Każdy z nich powinien otrzymać decyzję. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (treść decyzji). Dla zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. "b" p.p.s.a nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 241 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy, następuje tylko następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 200/01, publ. OSNP 2003/24/582). Wobec powyższego należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a, orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a, a o niewykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 152 tej ustawy.