I SA/Sz 616/16

WyrokWSA w Szczecinie2016-07-13

Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przywóz produktów leczniczych z zagranicy na własne potrzeby, w liczbie nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań, za pośrednictwem usług kurierskich lub pocztowych, jest dopuszczalny na podstawie art. 68 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przywóz produktów leczniczych z zagranicy na własne potrzeby, w liczbie nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań, o którym mowa w art. 68 ust. 5 Prawa farmaceutycznego, dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy produkty te są przewożone przez osobę fizyczną – podróżnego przekraczającego granicę. Nie obejmuje on sprowadzania leków za pośrednictwem usług kurierskich lub pocztowych, co stanowi sprzedaż wysyłkową, która jest ściśle regulowana i w przypadku leków na receptę niedopuszczalna w obrocie wysyłkowym. Organy celne miały zatem podstawę do zajęcia towaru.
Stan faktyczny
Skarżąca sprowadziła z USA za pośrednictwem kuriera produkty lecznicze, które zostały zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu. Organy celne, po uzyskaniu opinii z Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego, uznały, że produkty te są lekami i nie mogą być przywiezione na własne potrzeby w ramach limitu ilościowego za pośrednictwem usług kurierskich. Wobec braku możliwości powrotnego wywozu, towar został zajęty. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając organom błędną wykładnię art. 68 ust. 5 Prawa farmaceutycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D.R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Sz. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Sz. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zajęcia produktów leczniczych o nazwach: P. w kapsułkach SL 1 mg/drop (2 opakowania), E. 8 mg/gm w kremie (4 opakowania), T. 10 mg/gm w kremie (3 opakowania), N. 1 grain 65 mg (100 tabletek) (4 opakowania). Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy. W dniu 29 października 2015 r. agent celny P. L. działający z upoważnienia D. R. – G. (dalej zwana "Stroną, "Skarżącą") złożył zgłoszenie celne objęcia procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru w postaci: P. w kapsułkach SL 1 mg/drop (2 opakowania), E. 8 mg/gm w kremie (4 opakowania), T. 10 mg/gm w kremie (3 opakowania) oraz produktu o nazwie N. 1 grain 65 mg (100 tabletek) (4 opakowania). Organ celny ustalił, na podstawie pisma [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w Sz. ([...]WIF w Sz.), że ww. produkty są produktami leczniczymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U z 2008 r. Nr 45, poz. 271, ze zm., dalej zwana "u.p.f." lub "Prawo farmaceutyczne") , poza produktem o nazwie N. Organ celny wezwał Stronę w dniu 9 listopada 2015 r. do niezwłocznego przedstawienia zgłoszonego towaru w siedzibie organu. Jednocześnie w piśmie z dnia 10 listopada 2015 r. poinformował (stosownie do stanowiska wynikającego z pisma Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] r. znak [...] znajdującego się w aktach sprawy), że przepis art. 68 ust. 5 u.p.f. dotyczy wyłącznie przywozu produktów leczniczych w ruchu podróżnych i nie może być podstawą do sprowadzenia produktów leczniczych za pośrednictwem przesyłek kurierskich lub pocztowych. Wobec tego wskazał na możliwość zgłoszenia towaru do procedury powrotnego wywozu poza obszar celny Wspólnoty. Ponadto, wyjaśnił, że w przypadku niezgłoszenia towarów do procedury powrotnego wywozu organ celny dokona zajęcia towaru na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. z 2015 r., poz. 858 z późn.zm.), dalej zwana: "Prawo celne" i wystąpi o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa. Strona, w piśmie z dnia 16 listopada 2015 r. poinformowała, że nie ma możliwości powrotnej wysyłki przedmiotowego towaru, w związku z tym zawnioskowała o uregulowanie sytuacji celnej towaru. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ celny zajął przedmiotowy towar na podstawie art. 30 ust. 1 Prawa celnego i zdeponował go w magazynie depozytowym. W zażaleniu z dnia 20 listopada 2015 r. Strona zarzuciła organowi błędną interpretację art. 68 ust. 5 u.p.f. oraz wniosła o zwolnienie zajętego towaru oraz dopuszczenie go do zużycia na potrzeby własne na postawie ww. przepisu. W uzasadnieniu wskazała, że zajęte produkty (hormony takie jak e., p., t., naturalny t.) używane do łagodzenia skutków perimenopauzy i menopauzy, sprowadza kurierem na użytek własny. Preparaty te można kupić w Polsce na receptę, jednak w opinii Strony są to preparaty syntetyczne szkodzące zdrowiu a te sprowadzane z USA są bioidentyczne, czyli całkowicie naturalne. Skoro leki są opisane jej nazwiskiem to jej zdaniem nie jest możliwe ich odsprzedanie. Strona nie zgadza się z interpretacją art. 68 ust. 5 u.p.f. Dyskredytuje stanowisko Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego zawarte w piśmie z dnia [...] r. twierdząc, że zawiera cyt. "stek nielogicznych rozważań na temat słowa przywóz". W jej ocenie ustawodawca nie zawęża słowa przywóz tylko do przywozu leków w bagażu podróżnego twierdząc, że przesłankę wykorzystania takich leków na własne potrzeby spełnia także przywóz w paczkach kurierskich. Strona powołuje się przy tym na informację Ministerstwa Zdrowia, zawartą na jego stronie internetowej, zgodnie, z którą przywóz leków na własne potrzeby dotyczy także innych form przywozu nie tylko w bagażu podróżnym, ale także w ramach przesyłki kurierskiej. Dyrektor Izby Celnej w Sz. ustalił (na podstawie pisma [...]WIF z dnia 15 lutego 2016 r.), że produkt o nazwie N. jest również produktem leczniczym w rozumieniu ustawy Prawo farmaceutyczne. Następnie w dniu [...] r. wydał postanowienie o nr jw., w którym stwierdził brak podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia, na wstępie organ odwoławczy wskazał na treść art. 37, art. 58, art. 73 ust. 1, art. 75 lit. a) tiret 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC) (Dz. Urz. L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), a także art. 30 Prawa celnego. Odnosząc się do interpretacji art. 68 ust. 5 u.p.f. podzielił stanowisko Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz organu I instancji, że przepis ten podlega ścisłej wykładni i nie należy go odnosić do sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych. Zdaniem organu odwoławczego, nie jest zatem wymagana zgoda Prezesa Urzędu na przywóz z zagranicy produktu leczniczego na własne potrzeby lecznicze, w liczbie nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań, wyłącznie w przypadku kiedy osoba fizyczna podróżuje/przemieszcza się przez granice RP wraz z produktami leczniczymi posiadanymi na swój indywidualny użytek i przewożonymi w jej bagażu podróżnym. Wobec tego, w ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego (pismo z dnia 13 lipca 2015 r.) jak też Dyrektora Izby Celnej, przywóz produktów leczniczych za pośrednictwem usług kurierskich, czy pocztowych, nie mieści się w zakresie semantycznym pojęcia "przywóz", ani też nie gwarantuje spełnienia przesłanki "na własne potrzeby", gdyż weryfikacja powyższego nie jest wówczas możliwa. Zatem przesyłanie leków w paczkach jest, co do zasady zabronione, a obrót detaliczny produktami leczniczymi mogą prowadzić jedynie podmioty, które są do prowadzenia tego rodzaju działalności uprawnione na podstawie przepisów ustawy Prawo Farmaceutyczne. Wskazano także, że ustawodawca w przepisach ustawy Prawo farmaceutyczne reguluje warunki dokonywania sprzedaży wysyłkowej. Zatem gdyby było jego zamiarem objęcie przypadków zamawiania na własne potrzeby produktów leczniczych z terenu innego niż naszego kraju, to wprost odniósłby się do pojęcia sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych, określonego w art. 2 pkt 37 aa ustawy. W ocenie organu odwoławczego, podobne stanowisko odnośnie przywozów produktów leczniczych prezentuje Ministerstwo Finansów. W konsekwencji, według Dyrektora Izby Celnej w Sz., organ I instancji zasadnie uznał, że przywóz leków na własne potrzeby lecznicze dotyczy podróżnych i nie można go odnosić do sprowadzania produktów leczniczych za pośrednictwem przesyłek kurierskich czy pocztowych. Zgłoszone przez Stronę produkty lecznicze nie mogły zostać objęte wnioskowaną procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu, a wobec braku możliwości powrotnego ich wywozu zostały zajęte w celu uregulowania ich sytuacji. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, Dyrektor Izby Celnej w Sz. wskazał, że wbrew tym zarzutom, stanowiska Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który jest centralnym organem administracji rządowej, a zatem organem uprawnionym do wydania opinii, nie można ignorować, gdyż rolą tego organu jest zapewnienie bezpieczeństwa pacjentom poprzez sprawowanie nadzoru i kontroli nad wytwarzaniem i obrotem produktami leczniczymi. Natomiast wskazano, że powoływana przez Stronę opinia Ministerstwa Zdrowia dostępna na stronie internetowej, z której wynika, że przedmiotowy przywóz obejmuje zarówno osobiste przewożenie leku przez granicę, jak też inne formy dostarczenia do odbioru (np. zakupy w zagranicznej aptece internetowej w ramach usługi kurierskiej), ma jedynie walor informacyjny i nie może stanowić wiążącej podstawy do jakichkolwiek roszczeń. Zdaniem organu odwoławczego, przyjęcie interpretacji ww. art. 68 ust. 5 u.p.f. prezentowanej przez Stronę, dawałoby możliwość nieograniczonego sprowadzania z zagranicy, za pośrednictwem internetu w przesyłkach pocztowych czy kurierskich, produktów leczniczych w ramach dopuszczalnego limitu ilościowego. W konsekwencji zaś może to prowadzić do obrotu produktami leczniczymi bez zezwolenia, gdyż przesłanka "na własne potrzeby" nie jest w takiej sytuacji możliwa do zweryfikowania. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Sz., Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 68 ust. 5 u.p.f. poprzez jego niewłaściwą wykładnię prowadzącą do wniosku, iż przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do przywozu do Polski produktów leczniczych na użytek własny w ilości nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań, na osobę, tj. w bagażu osobistym, a w konsekwencji nie odnosi się do przypadków, gdy produkty lecznicze zostały zakupione zagranicą i przywiezione do kraju z wykorzystaniem usług kurierskich lub pocztowych, nawet wówczas, gdy zostały zakupione na użytek własny oraz w ilości nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań; 2. art. 48 w zw. z art. 58 w zw. z art. 73 ust. 1 w zw. z art. 79 WKC w zw. z art. 68 ust. 5 u.p.f. poprzez ich nie zastosowanie i konsekwencji nie wydanie Skarżącej produktów leczniczych zgłoszonych przez nią do objęcia procedurą celną dopuszczenia do swobodnego obrotu oraz niedopuszczenia ich do swobodnego obrotu. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła argumentację, zmierzającą do wykazania, prawidłowości prezentowanej wykładni art. 68 ust. 5 u.p.f. oraz, że organ celny nie miał jakichkolwiek podstaw do odmowy dopuszczenia zgłoszonych przez Skarżącą produktów leczniczych do swobodnego użytku na podstawie obowiązujących procedur celnych. Dyrektor Izby Celnej w Sz., w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Sz. z dnia [...] r. nie naruszają prawa. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy potwierdził zasadność dokonanego przez organ I instancji zajęcia towarów w postaci leków o nazwach: P. w kapsułkach SL 1 mg/drop (2 opakowania), E. 8 mg/gm w kremie (4 opakowania), T. 10 mg/gm w kremie (3 opakowania), N. 1 grain 65 mg (100 tabletek) (4 opakowania). Ustalenia stanu faktycznego sprawy były bezsporne. Skarżąca ww. towar sprowadziła z terytorium USA za pośrednictwem kuriera. Towar został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu (zgłoszenie z dnia 29.10.2015 r.). Poza sporem było także, że ww. leki były produktami leczniczymi, w rozumieniu u.p.f. (pisma [...]WIF w Sz. z dnia 9.11.2015 r., 15.02.2016 r.). Istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalne było sprowadzenie do Polski wskazanych produktów leczniczych w ramach limitu pięciu opakowań na własne potrzeby, o którym mowa w art. 68 ust. 5 u.f.p. za pośrednictwem usług kurierskich. W ocenie Strony termin ten może oznaczać zarówno przywóz leków przez podróżnego w bagażu osobistym, jak również dostarczanie leków za pośrednictwem przesyłek kurierskich. Według organów celnych, przywóz produktów leczniczych na własne potrzeby lecznicze bez wymaganej zgody dotyczy tylko przywozu dokonanego przez podróżnych przekraczających fizycznie granicę RP. Konkretnie chodziło o interpretację ww. przepisu i zawartego w nim pojęcia "przywozu". Strona zarzuciła błędną wykładnię przepisów organom celnym i w konsekwencji niezasadne zastosowanie przepisów WKC i zajęcie towarów w trybie art. 30 ust. 1 i ust. 3 Prawa celnego. Zdaniem Sądu, w opisanym sporze rację należało przyznać organom celnym. Uzasadniając powyższe, na wstępie należało wskazać – co wydawać się powinno oczywiste - że celem objęcia obrotu produktami leczniczymi ścisłymi regułami, określonymi w ustawie Prawo farmaceutyczne była ochrona zdrowia, bezpieczeństwo pacjentów oraz bezpieczeństwo takiego obrotu, zgodnie z wymogami określonymi w Konstytucji, a także dopasowanie przepisów krajowych do tzw. standardów Unii Europejskiej. Przedmiotowa ustawa, zawiera więc uregulowania dotyczące: wytwarzania, dopuszczenia do obrotu, reklamy, obrotu produktami leczniczymi oraz kontroli i nadzoru w powyższym zakresie. Stosownie do art. 3 u.p.f. do obrotu dopuszczone są produkty lecznicze, które uzyskały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, wydawane przez Prezesa Urzędu Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, zwanego dalej "Prezesem Urzędu" oraz Radę Unii Europejskiej lub Komisję Europejską. Art. 38 u.p.f. stanowi z kolei, że podjęcie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania lub importu produktu leczniczego wymaga uzyskania zezwolenia na wytwarzanie lub import produktu leczniczego. Stosownie zaś do treści art. 68 ust. 5 u.p.f. nie wymaga zgody Prezesa Urzędu przywóz z zagranicy produktu leczniczego na własne potrzeby lecznicze w liczbie nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań. U.p.f. nie zawiera definicji "przywozu" produktu leczniczego. Należy jednak zauważyć, że w u.p.f. zdefiniowano pojęcie importu produktu leczniczego (art. 2 pkt 7a u.p.f.), a którym w myśl ustawy jest każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego spoza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w tym ich magazynowanie, kontrola jakości przy zwalnianiu serii i dystrybucja. Zatem ustawa w tym miejscu nie posługuje się pojęciem "przywozu" lecz wskazuje nie bez przyczyny na "każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego" – a zatem odróżnia je od "przywozu". Może zatem na gruncie u.p.f istnieć inne działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego, niebędące przywozem. Zdaniem Sądu działaniem takim może być sprowadzanie produktu leczniczego w drodze sprzedaży wysyłkowej. Dodatkowo ustawa zawiera definicję sprzedaży wysyłkowej produktów leczniczych ( art. 2 pkt 37aa u.p.f.) – zgodnie z którą jest to umowa sprzedaży produktów leczniczych zawierana z pacjentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystywaniu środków porozumiewania się na odległość, w szczególności drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamy prasowej z wydrukowanym formularzem zamówienia, reklamy w postaci elektronicznej, katalogu, telefonu, telefaksu, radia, telewizji, automatycznego urządzenia wywołującego, wizjofonu, wideotekstu, poczty elektronicznej lub innych środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm.). Nie sposób też pominąć, że art. 68 ust. 3 u.p.f. dopuszcza prowadzenie wysyłkowej sprzedaży produktów leczniczych wyłącznie przez apteki ogólnodostępne i punkty apteczne. Możliwość ta dotyczy tylko produktów leczniczych wydawanych bez przepisu lekarza. Zatem leki na receptę nie mogą być w ogóle sprzedawane w drodze sprzedaży wysyłkowej. Art. 68 ust. 3a u.p.f z kolei, zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw zdrowia do wydania rozporządzenia szczegółowo regulującego taką sprzedaż, w tym m.in. sposób dostarczania tych produktów do odbiorców. Analiza przedstawionego stanu faktycznego wskazuje, iż mamy tu do czynienia ze sprzedażą wysyłkową z zagranicy produktu leczniczego, który (co jest niesporne) w Polsce wydawany jest na receptę. Przyznać należy, że w u.p.f. brak definicji ustawowej słowa "przywóz". Potoczne znaczenie słowa przywóz nie daje również jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy przywóz produktów leczniczych na własne potrzeby w ramach limitu dotyczy tylko podróżnych czy też sprzedaży z udziałem usług kurierskich bądź poczty. Według Słownika Języka Polskiego PWN "przywóz" to: 1. "przywiezienie czegoś do danego miejsca" 2. "sprowadzenie towaru z obcego kraju". Analiza obowiązujących uregulowań prowadzi do wniosku, że ustawodawca w różnych miejscach u.f.p posługuje się tym wyrazem bądź w jednym bądź w drugim z wymienionych znaczeń. Jednak zdaniem Sądu analiza całości uregulowań zawartych w u.p.f. prowadzi do wniosku, że w art. 68 ust. 5 u.p.f. użyto słowa "przywóz" w pierwszym z tych znaczeń. W ocenie Sądu, nie może ulegać wątpliwości, że chodzi w tym przepisie o czynne działanie, za które nie można uznać sytuacji korzystania z usługi kurierskiej, czy wysyłki pocztowej (sprowadzenie produktu leczniczego w drodze sprzedaży wysyłkowej). Za nieracjonalne należałoby bowiem uznać postępowanie ustawodawcy, który z jednej strony w sposób szczegółowy reguluje sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych, dodatkowo całkowicie wyłączając możliwość sprzedaży tą drogą leków wydawanych na receptę, a z drugiej strony pozwala na sprowadzanie takich leków w drodze sprzedaży wysyłkowej z zagranicy bez określenia jakichkolwiek dodatkowych warunków. Byłoby to całkowicie sprzeczne z celami ustawy Prawo farmaceutyczne, która obejmuje obrót produktami leczniczymi ścisłymi regułami, w celu zapewnienia ochrony zdrowia, bezpieczeństwa pacjentów oraz bezpieczeństwa takiego obrotu. Niewątpliwie przyzwolenie na sprzedaż wysyłkową produktów leczniczych z zagranicy, bez określenia w stosunku do niej jakichkolwiek wymogów, w dużo większym stopniu zagrażałoby naruszeniem powyższych celów. Gdyby ustawodawca zgodził się na "każde działanie polegające na sprowadzaniu produktu leczniczego" z zagranicy to w art. 68 ust. 5 u.p.f. użyłby raczej słowa "import", w sytuacji zaś zgody na sprzedaż wysyłkową z zagranicy również nawiązałby do zdefiniowanego pojęcia sprzedaży wysyłkowej – czego nie uczynił. W konsekwencji, należało zgodzić się z organami celnymi, że przywóz, w rozumieniu art. 68 ust. 5 u.p.f., a więc na własne potrzeby w ramach limitu (do pięciu opakowań) dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy produkty są przewożone przez osobę fizyczną – podróżnego przekraczającego granicę. Pogląd taki podzielają również komentatorzy. Jak wyjaśniono w Komentarzu do art. 68 ustawy - Prawo farmaceutyczne p. red. M. K. ( opublikowanym w systemie informacji prawnej LEX) obrót produktami leczniczymi znajduje się pod ścisłą kontrolą ustawodawcy, a jednym z niewielu wyjątków jest możliwość przywozu z zagranicy produktów leczniczych na własne potrzeby lecznicze, w ilości nieprzekraczającej pięciu najmniejszych opakowań. W konkluzji wskazano tam, iż (...) "wracając z jakiegokolwiek kraju, możemy przywieźć ze sobą do pięciu najmniejszych opakowań leków". Zatem również nauka prawa wskazuje, że "przywóz" produktów leczniczych w rozumieniu art. 68 ust. 5 u.p.f. musi łączy się z bezpośrednim działaniem osoby przekraczającej granicę. Przyjęte rozwiązanie, umożliwia kontrolę sprowadzanych z zagranicy leków i służy ochronie zdrowia publicznego i bezpieczeństwa obrotu tym towarem. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt sprawy do takiej konstatacji doszły zarówno organy celne, jak i organy farmaceutyczne (GIF i [...]WIF), do których zwrócono się o wydanie opinii w zakresie przewozu produktów leczniczych z USA. Wprawdzie stanowisko zawarte w przedłożonych opiniach – zdaniem Sądu - nie było wiążące dla organów celnych, to jednak organy te zasadnie przyjęły, że miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym bardziej nie było wiążące przywoływane przez Stronę stanowisko Ministerstwa Zdrowia. Niezależnie od powyższego, na marginesie Sąd wskazuje, że określony w omawianym przepisie warunek zwolnienia przywozu leków z uzyskania zezwolenia uprawnionego organu nie może być rozpatrywany w oderwaniu od przesłanki "na własne potrzeby lecznicze". Strona każdorazowo powinna zatem stosownymi dowodami wykazać, iż wskazany lek rzeczywiście jest jej potrzebny w celu leczniczym. W rezultacie organy celne, dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego miały podstawę do przyjęcia, że sprowadzone produkty lecznicze z USA będące przedmiotem postępowania, nie mogły zostać zwolnione w celu dopuszczenia do obrotu, jak też zasadnie podjęto działania zmierzające do uregulowania sytuacji towaru. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazywanych w skardze art. 48, art. 58 w zw. z art. 73 ust. 1 i art. 79 WKC. Z powyższych względów uznając, że prowadząc postępowanie organy nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy i zastosowały do ustalonego stanu faktycznego właściwe przepisy prawa materialnego, które prawidłowo zinterpretowały, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło