I SA/Sz 617/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-07-30

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie bezrobotnej bez prawa do zasiłku, prowadzącej gospodarstwo domowe z małżonką, która jest jedynym żywicielem rodziny, posiadającej liczne zadłużenia i podlegającej postępowaniom egzekucyjnym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, z licznymi zadłużeniami i postępowaniami egzekucyjnymi, gdzie jedynym żywicielem jest małżonka, a dochody są niewystarczające na pokrycie podstawowych wydatków, przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący B. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką, która jest jedynym żywicielem rodziny. Rodzina posiada liczne zadłużenia (bankowe, urzędu skarbowego, ZUS), wobec których prowadzone są postępowania egzekucyjne. Jedyny posiadany majątek (nieruchomość rolna) jest zajęty przez komornika. Dochody rodziny są niewystarczające na pokrycie podstawowych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 11 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów egzekucyjnych p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący B. K., w związku ze złożoną skargą na wyżej powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, przedłożonych dokumentów oraz informacji posiadanych z urzędu z innych akt spraw sądowych, w których prowadzone było postępowanie o przyznanie prawa pomocy wynika, co następuje. B. K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką B. K. Skarżący mieszka wraz z małżonką w mieszkaniu stanowiącym własność córki. Dochody rodziny to wynagrodzenie żony skarżącego za pracę w wysokości [...] zł brutto (netto ok. [...] zł z uwagi na potrącenie komornicze w kwocie [...] zł). Skarżący jest zadłużony; jego zobowiązania wobec banku wynoszą [...] zł, wobec urzędu skarbowego - [...] zł, wobec ZUS - [...] zł. Skarżący w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej posiadają nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, która jest zajęta przez komornika sądowego, który prowadzi egzekucję komorniczą na łączną wartość ponad [...] zł. B. K. oświadczył, że nie posiada żadnego innego majątku w postaci oszczędności, nie posiadają rachunku bankowego oraz wartościowych przedmiotów, nie posiada zdolności kredytowej. Skarżący oświadczyli, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. [...] zł, a na leczenie wydaje około [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył: dokumenty potwierdzające stan zadłużenia i prowadzenie egzekucji sądowych, administracyjnych, stan zaległości podatkowych na dzień 14 listopada 2013 r., stan zadłużenia wobec ZUS na dzień 12 lutego 2014 r., zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia skarżącego z 3 lipca 2013 r., zaświadczenie PUP w [...] z dnia 3 lipca 2013 r., że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, dokumenty potwierdzające wysokość opłat za energię elektryczną, dokument potwierdzający wysokość wynagrodzenia skarżącej za wrzesień i październik 2013 r. oraz marzec i kwiecień 2014 r., a także kopie 7 postanowień o zwolnieniu skarżących od kosztów sądowych w innych sprawach sądowych oraz w zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona będąca osobą fizyczną wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów i odnosząc ją do sytuacji majątkowej i finansowej skarżących, należało uznać, że ich wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Informacje przedstawione przez skarżących oraz wynikające z akt sądowych, wskazują wyraźnie, że skarżący znajdują się obecnie w trudnej sytuacji materialnej i uiszczenie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek dla ich koniecznego utrzymania. Na skarżącym ciążą na nim liczne zaległości w zakresie należności podatkowych, składkowych, kredytowych, w związku z tym są prowadzone przeciwko skarżącym postępowania egzekucyjne. Jedynym żywicielem rodziny jest skarżąca; a skarżący poszukuje pracy, będąc osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z ustaleń wynika, że uzyskiwany przez rodzinę dochód wynosi około [...] zł miesięcznie (wynagrodzenie małżonki podlega zajęciu komorniczemu na kwotę [...] zł) i jest konsumowany przez konieczne wydatki na utrzymanie mieszkania. Ponadto skarżący nie posiadają żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło