I SA/Sz 618/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA - Marian Jaździński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2010 r. wniosku "P Partner" Sz o.o. z siedzibą w S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] p o s t a n a w i a wniosku nie uwzględnić. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł, należnej od wniesionej przez nią skargi, skarżąca Spółka złożyła pisemny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że Spółka funkcjonuje od 1995 r., prowadząc aktualnie działalność usługową w zakresie wykonywania robót ogólnobudowlanych, instalacji oraz sprzedaży hurtowej i detalicznej. Podano również, że na skutek zajęcia konta bankowego przez Drugi Urząd Skarbowy w S, Spółka nie posiada wolnych środków na dokonanie wpisu sądowego od skargi. Wskazano też, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą i podejmuje się wykonywania usług, jednakże nie posiada wolnych środków finansowych, bowiem działalność jej przynosi straty. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca Spółka wskazała, że posia-da kapitał zakładowy w wysokości [...] ys. zł, środki trwałe stanowią wartość [...] zł, a ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości [...] zł. Przedstawiając dane dotyczące jednego rachunku bankowego wskazano, że na koniec lipca 2010 r. stan konta Spółki wynosił [...] zł. Uznając złożone we wniosku oświadczenie za niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pismem z dnia 8.09.2010 r. Spółka została zobowiązana do złożenia określonych dokumentów, a mianowicie: - kopii bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki według stanu na 31.12.2009 r. i 31.06.2010 r., - dokumentu potwierdzającego to, czy i w jakiej wysokości skarżąca Spółka dokonała w miesiącu sierpniu 2010 r. wpłat należnego podatku dochodowego (zaliczki na podatek) od osób prawnych, tj. zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego lub dowodu wpłaty, - oświadczenia osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki o źródłach finan-sowania bieżącej działalności Spółki wraz z podaniem wysokości posiadanych mie-sięcznie środków oraz z dokumentami potwierdzającymi powyższe informacje, - wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych Spółki (w tym lokat) za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2010 r., - dokumentów potwierdzających zajęcie rachunku bankowego Spółki, - dokumentów potwierdzających stan środków pieniężnych w kasie skarżącej Spółki w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2010 r. Wbrew w/w wezwaniu Spółka nie złożyła żądanych dokumentów, oświad-czając jedynie w odpowiedzi na powyższe żądanie, że bieżącą działalność finansuje ona kredytami kupieckimi i z tych kredytów pokrywa koszty bieżącego zarządu, że w miesiącu sierpniu 2010 r. nie dokonała wpłat należnego podatku dochodowego od osób prawnych oraz że w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2010 r. nie posiadała wolnych środków na lokatach bankowych oraz w kasie, a jej rachunek bankowy zajęty został przez urząd skarbowy w wyniku decyzji zabezpieczającej. Taki stan rzeczy spowodował, iż rozpatrując złożony wniosek referendarz sądowy wydał postanowienie z dnia 27.09.2010 r., którym odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, które to postanowienie zostało Spółce doręczone w dniu 30.09.2010 r. Od posta-nowienia tego Spółka złożyła w dniu 7.10.2010 r. (data stempla pocztowego) sprze-ciw, w wyniku czego postanowienie wydane przez referendarza sądowego straciło moc stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posie-dzeniu niejawnym. Rozpatrując zatem wskazany na wstępie wniosek o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi zasadę, według której strony postępowania przed sądem administracyjnym ponoszą jego koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi ina-cze Według przepisu art. 246 § 2 pkt 2 w/w ustawy, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępo-wania. Ubiegając się o taką pomoc strona skarżąca obowiązana jest zatem wykazać dostatecznie, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych, zaś rzeczą sądu jest ocenić na podstawie przedstawionych danych czy udzielenie takiej pomocy jest uzasadnione. Prawo pomocy jest więc instytucją wyjątkową, zarezerwowaną wyłącz-nie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej uniemożli-wiającej pokrycie w pełni kosztów procesu. Jak wymaga tego przepis art. 252 tejże ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zostać złożony na urzędowym formularzu oraz zawierać oświad-czenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli jednak zawarte w tym wniosku oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów (art. 255 ustawy). Jak wynika to z akt sprawy, pismem z dnia 8.09.2010 r. skarżąca Spółka zos-tała zobowiązana do złożenia określonych dokumentów, szczegółowo w tym piśmie wymienionych. W odpowiedzi na to wezwanie Prezes Spółki złożył oświadczenie powtarzając w znacznej części okoliczności przedstawione w złożonym wniosku o udzielenie prawa pomocy, nie przedstawił natomiast żadnych dokumentów mają-cych potwierdzać jej złą sytuację finansową. W szczególności brak jest wymaganego sprawozdania finansowego – bilansu oraz rachunku zysków i strat, które obrazo-wałyby pełną sytuację finansową spółki poprzez takie dane jak: należności, zobowią-zania, aktywa obrotowe (materiały, produkty gotowe, towary), aktywa finansowe, środki pieniężne w kasie. Jak to już podniesiono w orzecznictwie (vide: postano-wienie NSA z dnia 5.09.2006 r., I FZ 336/06, niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 21.12.2006 r, I FZ 621/06, niepublikowane), ocena rzeczywistych możliwości spółki może być dokonana dopiero na podstawie sprawozdania finansowego, zaś jego brak nie pozwala na ocenę tego, w jakim stopniu toczące się przeciwko Spółce postępowania egzekucyjne mogą wpłynąć na pogorszenie jej możliwości płatniczych. Analiza złożonego wniosku wraz z dodatkowymi oświadczeniami Prezesa Spółki prowadzić musi zatem do wniosku, że skarżąca Spółka nie wykazała dosta-tecznie przekonująco, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając to na uwadze, stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy orzec należało o odmowie przyznania prawa pomocy.