I SA/Sz 621/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), , , po rozpatrzeniu w dniu 19 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 czerwca 2008r., sygn. akt I SA/Sz 621/07 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za luty 2001 r. wraz z odsetkami oraz koszty postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy zakresie obejmującym złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008r., sygn. akt I SA/Sz 621/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę kasacyjną S. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za luty 2001 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od wskazanego wyżej orzeczenia wraz z wnioskiem strony, (na urzędowym formularzu PPF), o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący nie pracuje, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, ani nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i zajmuje się wychowaniem czwórki nieletnich dzieci. Ponadto z treści wniosku wynika, że Z. H. nie posiada żadnych praw majątkowych, ani kosztowności. Koszty utrzymania rodziny w wysokości [...] zł pokrywane są z majątku odrębnego żony, prowadzącej działalność gospodarczą. Wnioskodawca ma z małżonką ustaloną rozdzielność majątkową od [...] r. Skarżący nie podał żadnych informacji odnośnie źródeł dochodów małżonki. W zakresie stanu majątkowego skarżący podał, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu) z udziałem 50 %, innych nieruchomości nie posiada, dotyczy to również zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dnia [...] r. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń potwierdzających wykazane informacje w formularzu PPF oraz uzupełniających dane dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej, tj.: 1) oświadczenia, czy małżonka skarżącego – B. H. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym; jeżeli tak to do przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość dochodu otrzymywanego z działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę skarżącego w okresie ostatnich 7 miesięcy (oświadczenie o wybranej formie opodatkowania, stawce podatku wraz z dowodem wpłaty podatku za miesiące styczeń-lipiec), a ponadto rocznego zeznania podatkowego złożonego za 2007 r. wraz z jego potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym, 2) zaświadczenia z urzędu pracy o tym, czy skarżący posiada status osoby bezrobotnej z prawem I bez prawa do zasiłku, 3) zaświadczenia z MOPS o korzystaniu I nie korzystaniu przez małżonków w bieżącym roku kalendarzowym z pomocy społecznej, 4) dowodów potwierdzających wysokość miesięcznych kosztów ponoszonych na konieczne utrzymanie siebie i rodziny (czynsz, energia, woda, gaz itp.) za lipiec 2008r., 5) wykazu posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych oraz wyciągów z tych rachunków za okres od maja do lipca 2008 r. 6) informacji o wysokości zadłużenia I zobowiązań finansowych ciążących na wnioskodawcy wraz z dowodami ich spłaty. Powyższe należało uzupełnić w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania - pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wykonując zobowiązanie Sądu, wnioskodawca oświadczył w piśmie z dnia [...] r., że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, z którą pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, a małżonka w okresie ostatnich 7 miesięcy wygenerowała straty w tej działalności. Z uwagi na okres urlopowy pracownic nie był w stanie przedłożyć dokumentów odnośnie wysokości dochodów, w związku z tym zobowiązał się je dostarczyć do dnia [...] r. Odnośnie kosztów utrzymania rodziny Z. H. wskazał, że miesięcznie koszty czynszu wynoszą [...] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł. Dodatkowo skarżący oświadczył, iż posiada rachunek bankowy w Banku P. S.A., jednakże od 2 lat nie korzysta z niego, nie gromadzi na nim środków pieniężnych. Skarżący nie dołączył wyciągu z tego konta. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] r.o tym, że nie jest zarejestrowany, jako bezrobotny, nie pobiera zasiłku. Skarżący dołączył także zaświadczenie wystawione przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. z którego wynika, że rodzina H. aktualnie nie korzysta z pomocy Ośrodka. W zakresie informacji o ewentualnej wysokości zadłużenia I zobowiązań finansowych ciążących na wnioskodawcy wraz z dowodami ich spłaty Z. H. nie udzielił żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył , co następuje Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a", przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzależnione od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Jednakże to osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 252 § 1 wskazanej wyżej ustawy, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osób fizycznych ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (vide: art. 255 wskazanej ustawy). W rozpatrywanej sprawie, na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego wynika, że zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa domowego i wychowywaniem dzieci, a koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł. Źródłem utrzymania rodziny są dochody małżonki, z którą skarżący pozostaje w rozdzielności majątkowej od [...] r. Sąd pismem z dnia [...] r. wezwał skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku przez przedłożenie, między innymi: informacji odnośnie małżonki o wysokości osiąganego przez nią dochodu; informacji odnośnie posiadania przez skarżącego rachunków bankowych oraz wyciągów z tych rachunków za lipiec 2008r.; zaświadczenia o tym, czy posiada status osoby bezrobotnej oraz zaświadczenia o tym, czy korzysta z pomocy społecznej. W wykonaniu powyższego zobowiązania (piśmie z dnia [...] r.) skarżący oświadczył, że wprawdzie prowadzi z małżonką wspólne gospodarstwo domowe, jednakże łączy ich umowa o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Małżonka skarżącego w okresie ostatnich 7 miesięcy "wygenerowała stratę" w prowadzonej działalności gospodarczej", a z uwagi na okres urlopowy nie był w stanie przedłożyć zaświadczenia o dochodach małżonki, zobowiązał się dostarczyć te dokumenty do dnia [...] r., ,jednakże zobowiązania tego nie wypełnił. Skarżący nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, nie korzysta także z pomocy społecznej na dowód powyższego przedłożył stosowne zaświadczenia. Dalej skarżący wskazał wysokość ponoszonych kosztów utrzymania rodziny (czynsz, prąd, gaz) jednakże nie przedłożył w tym zakresie, żadnych dokumentów potwierdzających złożone oświadczenie. Odnośnie rachunku bankowego Z. H. oświadczył, że posiada takowy w banku P. S.A., jednakże od 2 lat "nie jest on aktywny", nie korzysta z niego i nie przedłożył wyciągu o stanie konta na lipiec 2008r. Natomiast z oświadczenia skarżącego złożonego na piśmie z dnia [...] r. (k. [...]) wynika, że na posiadanym jedynym rachunku bankowym posiada zadłużenie z tytułu kredytu w wysokości [...] zł. Z. H. zobowiązany do podania informacji o wysokości ewentualnego zadłużenia I zobowiązań finansowych ciążących na wnioskodawcy wraz z dowodami ich spłaty nie udzielił żadnej odpowiedzi. Zdaniem Sądu analiza złożonych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń prowadzi do wniosku, że nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim wskazać należy, iż skarżący nie zastosował się w pełnym zakresie do wezwania Sądu, nie udokumentował wydatków koniecznego utrzymania rodziny, nie przedłożył również wyciągu z konta bankowego, co uniemożliwiło ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego. W tych okolicznościach Sąd uznał, że Z. H. nie wykazał w sposób należyty, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, co stanowi niezbędną przesłankę do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.