I SA/Sz 621/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA - Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: przyznać C.R. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze skargą złożoną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych skarżąca C.R., reprezentowana przez pełnomocnika Z.R., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz dodatkowych dokumentów, wynika, co następuje: Skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości [...] brutto ([...]zł netto), na dowód czego dołączyła odcinek emerytury za sierpień 2009 r. (k. 26) oraz zasiłek opiekuńczy w wysokości [...], co daje łącznie kwotę [...]. W stosunku do skarżącej został wystawiony tytuł wykonawczy przez Naczelnika II Urzędu Skarbowego na kwotę [...], która jest potrącana z emerytury skarżącej. Jak wskazała wnioskodawczyni z uwagi na wydatki na bieżące utrzymanie oraz zakup leków kwota ta nie wystarcza na ich pokrycie, nie posiada ona również żadnych oszczędności ani majątku, który mogłaby spieniężyć zaś z uwagi na podeszły wiek (77 lat) nie ma możliwości uzyskania jakichkolwiek dodatkowych dochodów. Skarżąca nie podała wysokości wydatków miesięcznych na utrzymanie rodziny, jednakże oceniając jej stan majątkowy należy uznać iż znaczna część dochodu jest wydatkowana na bieżące opłaty za energię, telefon, wodę, opał, środki czystości itp. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Po przeanalizowaniu wykazanej przez C.R. sytuacji materialnej, majątkowej i rodzinnej, należy stwierdzić, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że otrzymywane przez skarżącą dochody z tytułu emerytury należy uznać za niskie. Uwzględniając dodatkowo podeszły wiek oraz stan zdrowia skarżącej, która utrzymuje się sama i mając nadto na uwadze wszystkie aktualnie obciążające ją wydatki, które pochłaniają znaczną część dochodów, należy stwierdzić, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dlatego, na podstawie art. 245 § 3 w zw. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.