I SA/Sz 624/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-09-26

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, wykazała brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej niski dochód z wynagrodzenia za pracę i umowy zlecenia, przypadający na cztery osoby w rodzinie (w tym dwoje małoletnich dzieci), w połączeniu z brakiem majątku i oszczędności, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżąca A.R.–K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. uchylającą decyzję ostateczną w sprawie podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawczyni wskazała na ciężką sytuację życiową i materialną, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwojgiem małoletnich dzieci, nie posiadając majątku ani oszczędności. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia skarżącej i jej męża, a miesięczne koszty utrzymania obejmują wynajem mieszkania. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R.–K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W dniu 28 lipca 2014 r. skarżąca A. R. – K., w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełniła poprzez złożenie urzędowego formularza PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że ma ciężką sytuację życiową i materialną. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwojgiem małoletnich dzieci (w wieku [...] lat i [...] lat), nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, oszczędności. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości [...] zł brutto oraz z wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia męża skarżącej w wysokości [...] zł brutto. Łączny dochód wynosi [...] zł brutto. Wnioskodawczyni podała, że z mężem wynajmują mieszkanie za kwotę [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżąca dołączyła: kopię umowy zlecenia męża, rachunek wystawiony za umowę zlecenia z 31 sierpnia 2014 r., kopię informacji o wynagrodzeniu skarżącej za lipiec 2014 r., kopię jednej strony wyciągu z rachunku bankowego skarżącej z otrzymanym w dniu 7 sierpnia 2014 r. przelewem wynagrodzenia w kwocie [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącej należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że opisane wyżej okoliczności, znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych, a w szczególności niski dochód z wynagrodzenia za pracę i umowy zlecenia przypadający na cztery osoby w rodzinie, w tym dwoje małoletnich dzieci, brak majątku, oszczędności, przekonują, że skarżąca dysponuje ograniczonymi środkami pieniężnymi, z których nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rezultacie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło