I SA/Sz 63/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J R na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej o d d a l a skargę Wnioskiem z dnia [...] J R wystąpił, o przyznanie renty strukturalnej jako małżonek producenta (rolnika) wpisanego do ewidencji producentów – D R w zmiana za przekazanie gospodarstwa rolnego stanowiącego współwłasność małżeńską, następcy. Postanowieniem z dnia [...] . wydanym na podstawie § 20 ust.4 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz.1191), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S, po zweryfikowaniu wniosku, stwierdził, że J R spełnia warunki do uzyskania renty określone w § 4 pkt 1-3, pkt 6 i 7, § 11 i § 20 ust.4 tego rozporządzenia . W dniu[..] . Kierownik Biura Powiatowego A.R. i M.R. w S działając na podstawie § 4 ust.3 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, wydał decyzję odmawiającą przyznania J R renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodne z § 4 pkt 4 powołanego rozporządzenia rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącemu na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium R.P., jeżeli łącznie spełnia on warunki określone w punktach 1-7. Natomiast zgodnie z § 20 ust.3 pkt 2 tego rozporządzenia, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone, że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej odmawia przyznania renty strukturalnej. Sytuacja taka wystąpiła w sprawie, bowiem – jak się okazało z dostarczonego w dniu [...] wyroku sądu Okręgowego w K z[...] . sygn. [...] małżeństwo J i D R zostało rozwiązane przez rozwód; wyrok uprawomocnił się[...] . Zatem przekazane aktem notarialnym w dniu[...] . przez J R i D R gospodarstwo rolne na rzecz następcy nie było własnością wnioskodawcy, ani współwłasnością wraz z małżonką, lecz było ono przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych z osobą trzecią, za taką bowiem należy uznać byłą małżonkę. W odwołaniu od tej decyzji J R domagał się jego uchylenia i przyznania renty wyjaśniając, że został wprowadzony w błąd przez pracownicę Biura Powiatowego Agencji, która po okazaniu jej projektu aktu notarialnego w dniu [...] r., z którego wynikało, że nastąpiło rozwiązane jego małżeństwa z D R, oświadczyła, że nie ma to znaczenia, jeżeli gospodarstwo w całości zostanie przekazane następcy, co nastąpiło w dniu[..] . Oboje rozwiedzeni małżonkowie aktem darowizny przekazali swoje udziały w gospodarstwie rolnym synowi. Akt notarialny z[...] . został następnie sprostowany aktem notarialnym z [...] . na podstawie art. 84 Kodeksu cywilnego w ten sposób, że dokonując podziału dorobku małżeńskiego J R i D R oświadczyli, że poszczególne działki gospodarstwa rolnego stają się własnością J R, który następnie darował je w całości synowi W. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] . utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że odpowiada prawu i ustalonym faktom. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że postanowienie z[...] . o spełnieniu warunków do przyznania renty strukturalnej zostało wydane w oparciu o stan faktyczny sprzed rozwiązania małżeństwa. Zmiany stanu faktycznego po złożeniu wniosku o rentę J R nie zgłosił. W zmienionym stanie faktycznym (po rozwodzie) J R nie przysługuje uprawnienie do renty strukturalnej, gdyż nie został spełniony, przewidziany w § 4 pkt 4 rozporządzenia warunek przekazania gospodarstwa rolnego, który to warunek - zgodnie z § 6 ust.1 pkt 1 – uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonków, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1. J R złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej będąc współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z małżonkom natomiast przekazał gospodarstwo synowi (po sprostowaniu aktu notarialnego) jako wyłączny jego właściciel, co było niezgodne ze złożonym wnioskiem jak i postanowieniem z [....] o spełnieniu warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej. W tych okolicznościach odmowa przyznania renty strukturalnej, w ocenie organu odwoławczego, była uzasadniona w świetle § 20 ust.3 rozporządzenia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J R wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r., przytoczonego na wstępie. W uzasadnieniu skargi oraz w dalszych pismach procesowych skarżący przedstawił przebieg zdarzeń i zarzucił, że został naruszony § 20 ust.1 rozporządzenia przewidujący 40-dniowy termin do weryfikacji wniosku, będący – jego zdaniem – również terminem do wydania decyzji. Skarżący podnosi, że ponieważ w dniu[...] . zapadło postanowienie o spełnieniu warunków do uzyskania renty strukturalnej, był przekonany, że późniejsze zdarzenie jak rozwiązanie małżeństwa nie będzie miało wpływu na treść decyzji. Nie mniej, aby się upewnić, poinformował o tym pracownicę Biura Powiatowego i uzyskał potwierdzenie swego stanowiska. Otrzymał też drugie postanowienie z[....] . o spełnieniu warunków do renty. Ponadto skarżący powołuje się na sprostowane aktu notarialnego dokonane[...] . i wyraża pogląd, że darowizna udziału byłej małżonki na jego rzecz, a następnie przekazanie przez nią na rzecz syna całego gospodarstwa rolnego spełnia warunki do otrzymania renty strukturalnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego A.R.M.R w S wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnośnie postanowienia z[...] . o spełnieniu warunków uprawniających do renty strukturalnej organ odwoławczy wyjaśnił, że było ono bez nadanego numeru, odnosiło się do stanu faktycznego z[...] ., a wysłane zostało do skarżącego omyłkowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Jak wynika z § 4 powołanego na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów wydanego na podstawie art. 3 ust.2 pkt 1ustawy z 28 września 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej /Dz.U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004r. Nr 42, poz. 386) rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanym dalej "rolnikiem" jeżeli łącznie spełnia on warunki wymienione w punktach 1-7. Zgodnie z § 5, jeżeli rolnik pozostaje w związku małżeńskim, a warunki do ubiegania się o przyznanie renty strukturalnej spełniają oboje małżonkowie, rentę strukturalną przyznaje się tylko jednemu z nich (ust.t1). Jeżeli rolnik nie spełnia warunków do uzyskania renty strukturalnej lub nie ubiega się o nią, rentę strukturalną przyznaje się jego małżonkowi, jeżeli małżonek ten spełnia wszystkie warunki przewidziane dla rolnika określone w rozporządzeniu, z wyjątkiem warunku o którym mowa w § 4 pkt 6. Powyższy wyjątek, o którym mowa w § 4 pkt 6 to warunek aby producent rolny był wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którego to warunku nie musi spełniać małżonek producenta ubiegający się o przyznanie renty strukturalnej. J R wystąpił o przyznanie renty strukturalnej jako małżonek producenta wpisanego do ewidencji producentów tj. D R, która nie ubiegała się o rentę, w zamian za przekazanie gospodarstwa rolnego, stanowiącego w całości współwłasność małżeńską, następcy, nie musiał więc spełniać warunku z § 4 pkt 6 rozporządzenia . W sytuacji, gdy o przyznanie renty ubiega się rolnik pozostający w związku małżeńskim – zgodnie z § 6 ust.1 rozporządzenia - warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w § 4 pkt 4, uważa się za spieniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 1 pkt 1. W okolicznościach faktycznych sprawy Kierownik Biura Powiatowego A.R. i M.R. wydając w dniu[...] . postanowienie weryfikacyjne miał podstawy do uznania, że J R spełniał wówczas warunki określone w § 4 pkt 1-3, 6,7 i § 11. Postanowienie to nie rozstrzygało jednak o przyznaniu renty strukturalnej, stwierdzało jedynie spełnienie niektórych warunków uprawniających do jej otrzymania. W sprawie przyznania renty Kierownik Biura orzeka bowiem w formie decyzji (§ 17 ust.1 i § 21 ust.1 p.1) po ostatecznym ustaleniu spełnienia także pozostałych koniecznych warunków z § 4 pkt 4 i 5 rozporządzenia tj. przekazania gospodarstwa następcy i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Jeżeli ta końcowa weryfikacja zakończy się ustaleniem, że wnioskodawca nie jest właścicielem przekazanego gospodarstwa rolnego, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika, to zgodnie z § 20 ust.3 pkt 2 w związku z § 6 ust.1 rozporządzenia kierownik biura powiatowego Agencji w drodze decyzji administracyjnej odmawia przyznania renty strukturalnej. Zatem zasadnie i zgodnie z powołanymi przepisami odmówiono skarżącemu przyznania renty strukturalnej, bowiem przekazując w dniu[...] . swój udział w gospodarstwie rolnym następcy nie był on właścicielem tego gospodarstwa, ani współwłaścicielem wraz z małżonką, lecz współwłaścicielem w częściach ułamkowych wraz z osobą trzecią, za którą trafnie uznano byłą żonę. Sytuacji nie zmienia sprostowanie aktu notarialnego z[....] . bowiem – pomijając, że działanie skarżącego nie było zgodne ze złożonym wnioskiem jak i postanowieniem weryfikacyjnym – skarżący "przerzucił się" niejako z pozycji małżonka producenta rolnego na pozycję producenta rolnego. Nie nabył jednak prawa do renty strukturalnej, bowiem nie spełniał warunku z § 4 pkt 6, rozporządzenia, gdyż nie był wpisany do ewidencji producentów, o której mowa w tym przepisie. Bez znaczenia jest okoliczność czy rzeczywiście, jak twierdzi skrzący, został on wprowadzony w błąd co do tego, że rozwód i związana z tym zmiana formy współwłasności gospodarstwa rolnego nie wpłynie na jego uprawnienie do renty, bowiem o przyznaniu renty strukturalnej decyduje tylko i wyłącznie spełnienie warunków określonych w omawianym rozporządzeniu. Nie ma też znaczenia okoliczność wydania i omyłkowego doręczenia postanowienia z[...] . o spełnieniu określonych tam warunków, gdyż o przyznaniu bądź odmowie przyznania renty strukturalnej organ rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej . Termin do wydania decyzji w sprawie przyznania renty strukturalnej wynosi 30 dni od przedłożenia przez wnioskodawcę dowodów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej 21 ust.1 pkt 1). Przekroczenie tego terminu, poza możliwością zaskarżenia bezczynności organu, nie wywołuje żadnych skutków prawnych w sferze uprawnień wnioskodawcy. Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu zaś nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.