I SA/Sz 631/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-10-05
Skład orzekający: Sędzia NSA - Marian Jaździński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która odziedziczyła spadek po podatniku i jest odpowiedzialna za jego zobowiązania podatkowe, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, mimo wspólnego gospodarstwa domowego z innymi członkami rodziny, w tym prowadzącym działalność gospodarczą bratem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która odziedziczyła spadek i ponosi odpowiedzialność podatkową z tego tytułu, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sąd oparł się na art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, stwierdzając, że mimo wspólnego gospodarstwa domowego z innymi członkami rodziny, w tym prowadzącym działalność gospodarczą bratem, skarżąca nie jest w stanie ponieść częściowych kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia zwolnienie w całości.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą jej zobowiązania podatkowe w VAT z tytułu czynności wykonanych przez zmarłego spadkodawcę. W związku z nieuiszczeniem wpisu sądowego, skarżąca została wezwana do jego uzupełnienia. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na trudną sytuację majątkową i rodzinną. Referendarz sądowy przyznał pomoc częściowo, zwalniając z kosztów przekraczających określoną kwotę. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA - Marian Jaździński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J C o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Pismem z dnia[...] . J C wniosła skargę na decyzję Dyrektora [...] z dnia [...] r., Nr[...] , którą określono jej wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] r. z tytułu czynności wykonanych przez zmarłego w dniu [...] r. J C, spadek po którym odziedziczyła ona z dobrodziejstwem inwentarza.
W związku z brakiem uiszczenia wpisu sądowego należnego od powyższej skargi w kwocie [..] zł, zarządzeniem z dnia [...] r., doręczonym jej w dniu [...] .. skarżąca został wezwany do usunięcia tego braku w terminie 7 dni. W ostatnim dniu tego terminu (data stempla pocztowego) złożyła ona wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, uzasadniając to swoją aktualną sytuacją majątkową i rodzinną.
Rozpatrując powyższy wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...] r. przyznał J C prawo pomocy w żądanym zakresie zwalniając ją od kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę [...] zł , uzasadniając swoje stanowisko stwierdzeniem, iż wskazane przez skarżącą okoliczności, charakteryzujące jego aktualne warunki rodzinne i majątkowe, nie upoważniają do wniosku, iż nie jest on wstanie ponieść żadnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny oraz ze okoliczności te wskazują na możliwość poniesienia części tych kosztów, tj. w kwocie [...] zł.
Od postanowienia tego, doręczonego jej w dniu [...] r., J C wniosła w dniu [....] r. (data stempla pocztowego) skuteczny sprzeciw, który - stosownie do przepisu art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - spowodował konieczność rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Rozpatrując powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szcze-cinie uznał, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, o którego przyznanie wystąpiła właśnie skarżąca, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
Jakkolwiek zasadnie przyjęte zostało w postanowieniu referendarza sądo-wego z dnia [...] r., że w sytuacji braku zasobów majątkowych i nieznacznej wysokości dochodów uzyskiwanych z renty rodzinnej, z jednej strony, oraz koniecz-ności ponoszenia wydatków związanych z pobieraniem nauki, z drugiej strony, nie jest ona w stanie ponieść w całości kosztów sądowych, o tyle za nieuzasadnione uznać należy założenie, że w sytuacji pozostawania przez nią we wspólnym gospo-darstwie domowym z innymi członkami rodziny zmarłego podatnika, w tym z prowa-dzącym działalność gospodarczą na własny rachunek bratem M, jest ona w stanie ponieść częściowo koszty sądowe, tj. w wysokości nie przekraczającej [...] zł. Biorąc zatem pod uwagę całokształt okoliczności podniesionych zarówno we wniosku, jak i w sprzeciwie od w/w postanowienia, w tym także okoliczność, iż odpowiedzialność podatkowa skarżącej wynika z nabycia majątku podatnika w drodze dziedziczenia, a nie z jej własnej działalności gospodarczej, a także mając na uwadze konstytucyjne prawo do sądu, którego skarżąca zostałby pozbawiona w sytuacji ewentualnej konieczności rezygnacji z sądowej kontroli administracji z powodu braku dostatecznych środków finansowych na pokrycie kosztów sadowych, orzec należało o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie.
Z tych względów orzeczono, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło