I SA/Sz 632/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-10-05
Skład orzekający: Sędzia NSA - Marian Jaździński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która odziedziczyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza i której odpowiedzialność podatkowa wynika z tego dziedziczenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. W sytuacji, gdy odpowiedzialność podatkowa wynika z dziedziczenia, a nie z własnej działalności gospodarczej, oraz biorąc pod uwagę konstytucyjne prawo do sądu, można orzec o przyznaniu prawa pomocy w całości, nawet jeśli osoba pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi członkami rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą wysokość zobowiązania podatkowego w VAT, które odziedziczyła po zmarłym ojcu. W związku z brakiem uiszczenia wpisu sądowego, została wezwana do jego uzupełnienia. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w części, zwalniając od kosztów przekraczających określoną kwotę. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia, który został rozpoznany przez sąd.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA - Marian Jaździński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J C o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Pismem z dnia [...] r. J C wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] r., Nr [...] którą określono jej wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] r. z tytułu czynności wykonanych przez zmarłego w dniu [...] r. J C spadek po którym odziedziczyła ona z dobrodziejstwem inwentarza.
W związku z brakiem uiszczenia wpisu sądowego należnego od powyższej skargi w kwocie [...] zł, zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2010 r., doręczonym jej w dniu 20 sierpnia 2010 r.. skarżąca została wezwana do usunięcia tego braku w ter-minie 7 dni. W ostatnim dniu tego terminu (data stempla pocztowego) złożyła ona wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, uzasadniając to swoją aktualną sytuacją majątkową i rodzinną.
Rozpatrując powyższy wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16.09.2010 r. przyznał J C prawo pomocy w żądanym zakresie zwalniając ją od kosztów sądowych w części przekraczającej kwotę[...] , uzasadniając swoje stanowisko stwierdzeniem, iż wskazane przez skarżącą okoliczności, charak-teryzujące jej aktualne warunki rodzinne i majątkowe, nie upoważniają do wniosku, iż nie jest ona wstanie ponieść żadnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzy-mania koniecznego dla siebie i swojej rodziny oraz ze okoliczności te wskazują na możliwość poniesienia części tych kosztów, tj. w kwocie [...]
Od postanowienia tego, doręczonego jej w dniu [...] r., J C wniosła w dniu [..] r. (data stempla pocztowego) skuteczny sprzeciw, który - stosownie do przepisu art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - spowodował konieczność rozpoznania wniosku o przyznanie prawa po-mocy przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Rozpatrując powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szcze-cinie uznał, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, o którego przyznanie wystąpiła właśnie skarżąca, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
Jakkolwiek zasadnie przyjęte zostało w postanowieniu referendarza sądo-wego z dnia 26.09.2010 r., że w sytuacji braku zasobów majątkowych i nieznacznej wysokości dochodów uzyskiwanych z renty rodzinnej, z jednej strony, oraz koniecz-ności ponoszenia wydatków związanych z pobieraniem nauki, z drugiej strony, nie jest ona w stanie ponieść w całości kosztów sądowych, o tyle za nieuzasadnione uznać należy założenie, że w sytuacji pozostawania przez nią we wspólnym gospo-darstwie domowym z innymi członkami rodziny zmarłego podatnika, w tym z prowa-dzącym działalność gospodarczą na własny rachunek bratem Mi, jest ona w stanie ponieść częściowo koszty sądowe, tj. w wysokości nie przekraczającej [...] zł. Biorąc zatem pod uwagę całokształt okoliczności podniesionych zarówno we wniosku, jak i w sprzeciwie od w/w postanowienia, w tym także okoliczność, iż odpowiedzialność podatkowa skarżącej wynika z nabycia majątku podatnika w drodze dziedziczenia, a nie z jej własnej działalności gospodarczej, a także mając na uwadze konstytucyjne prawo do sądu, którego skarżąca zostałby pozbawiona w sytuacji ewentualnej konieczności rezygnacji z sądowej kontroli administracji z powodu braku dostatecznych środków finansowych na pokrycie kosztów sadowych, orzec należało o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie.
Z tych względów orzeczono, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło