I SA/Sz 639/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-11-23
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, stosując stawki zgodne z uchwałą rady gminy i dane z ewidencji gruntów, a także czy organ ten miał kompetencje do badania zasadności działań Prezydenta Miasta w zakresie finansów publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, stosując stawki zgodne z uchwałą rady gminy i dane z ewidencji gruntów, które są wiążące dla organów podatkowych. Ponadto, sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie miał ustawowych kompetencji do badania zasadności działań Prezydenta Miasta w zakresie gromadzenia i rozdysponowywania środków publicznych zgodnie z ustawą o finansach publicznych. W związku z brakiem merytorycznych zarzutów dotyczących decyzji podatkowej i wadliwości postępowania, sąd oddalił skargę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2017. Skarżący kwestionował zasadność wymiaru podatku, wskazując na brak działań oszczędnościowych organu i wzrost podatku od 2008 r. Podnosił również zarzuty dotyczące tożsamości miejscowości oraz naruszenia praw człowieka przez Kolegium, w tym braku bezstronności i rzetelnego sądu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na prawidłowe zastosowanie stawek podatkowych zgodnych z uchwałą rady gminy i danych z ewidencji gruntów, a także na brak kompetencji do badania działań Prezydenta Miasta w zakresie finansów publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: "o.p."), art. 1-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") oraz uchwały Nr XXII/226/2016 Rady Miejskiej w S. z dnia 27 września 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Z., poz. 3644), Prezydent Miasta S. (dalej: "organ I instancji") ustalił Z. W. (dalej: "strona", "podatnik", "skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2017 w kwocie [...]zł, w tym od stanowiącego własność strony lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] ([...] m2 x [...] zł za 1 m2) oraz związanych z tym lokalem udziałem w częściach wspólnych budynku mieszkalnego ([...] m2 x [...] zł za 1 m2) i udziałem w gruncie ([...] m2 x [...] zł za 1 m2).
Wymiar podatku w stosunku do lokalu mieszkalnego ([...] m2) oraz gruntu ([...] m2) ustalono na podstawie aktu notarialnego oraz złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości [...] Potwierdzenie tych danych znajduje się w ewidencji gruntów i budynków. Podatek od nieruchomości w stosunku do części wspólnych w budynku mieszkalnym ustalono na podstawie nabytego aktem notarialnym udziału w częściach wspólnych (tj. [...].000) oraz wykazu z [...] r., z których części wspólne w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S. wynoszą [...] m2 (powierzchnia do opodatkowania [...] m2).
Pismem z dnia 2 maja 2017 r., strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, domagając się jej uchylenia jako podjętej z rażącym naruszeniem porządku prawnego i dobrego obyczaju. W uzasadnieniu podatnik wskazał, że zwiększenie wymiaru podatku na rok 2017 nie było konieczne. W jego ocenie, Prezydent Miasta S. nie przedstawił i nie podjął stosownych działań oszczędnościowych, natomiast dokonał inwestycji, które niepotrzebnie generują koszty. Zaznaczył, że od 2008 r. podatek od nieruchomości wzrósł o 560%.
Następnie, pismem z dnia 18 maja 2017 r. strona przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, nadmieniając przy tym, że akt notarialny z dnia [...] r. dotyczy nieruchomości w mieście S. S.. Natomiast decyzja organu I instancji z dnia [...] r. dotyczy nieruchomości w mieście S.. Organ I instancji nie przedstawił zaś dowodu, że miasto S. S. jest tożsame z miastem S. .
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 i art. 6 u.p.o.l., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, na wstępie organ odwoławczy wskazał na majątkowy charakter podatku od nieruchomości oraz przywołał brzmienie art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.o.l., regulujących kwestie związane z przedmiotem i podmiotem opodatkowania tym podatkiem.
Organ odwoławczy wskazał, że podatnik jest właścicielem lokalu mieszkalnego (o powierzchni użytkowej 46,86 m2) nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w S. , a z własnością lokalu związany jest udział [...].000 części we współwłasności części wspólnych budynku i urządzeń do wspólnego użytku oraz w prawie własności działki gruntu numer [...]. Dane te wynikają zaś ze znajdujących się w aktach sprawy:
- aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. A Nr [...], którym dokonano ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy przeniesienia prawa własności;
- zapisów księgi wieczystej nr KW [...], prowadzonej dla lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w S. ;
- wypisu z ewidencji gruntów, który zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 o.p., zaś wykazane w tym dokumencie informacje co do zasady wiążą organ podatkowy przy dokonywaniu wymiaru podatku;
- wykazu z dnia 7 listopada 2011 r. złożonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową, w zasobach której znajduje się m.in. budynek mieszkalny przy ul. [...] (w odniesieniu do powierzchni użytkowej części wspólnych nieruchomości).
Następnie organ odwoławczy odniósł się do kwestii stawek podatku od nieruchomości, wyjaśniając, że u.p.o.l. nie określa wprost takich stawek, lecz zawiera upoważnienie dla rady gminy do szczegółowego określenia ich wysokości w ramach wyznaczonych granic. Organ wskazał, że Rada Miejska w S. w uchwale Nr [...] z dnia 27 września 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości, określiła stawki podatku od budynków mieszkalnych w wysokości 0,73 zł od 1 m2 oraz od gruntów pozostałych w wysokości 0,46 zł od 1 m2. Organ I instancji zaś, ustalając wymiar podatku od nieruchomości na 2017 r., zastosował stawki zgodne z tą uchwałą, które nie przekroczyły stawek maksymalnych określonych przez ustawodawcę, tj. odpowiednio 0,75 zł i 0,47 zł (obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2016 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2017 r. - M.P. z 2016 r., poz. 779).
W końcowej części, na marginesie, organ odwoławczy poinformował podatnika, że zmiana urzędowej nazwy miasta S. S. na S. miasto nastąpiła na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego (Dz. U. z 2016 r., poz. 2277).
Pismami z dnia 5 lipca 2017 r., oznaczonymi jako "Egz. 1" i "Egz. 2", podatnik wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Kolegium naruszyło podstawowe prawa człowieka zawarte przede wszystkim w karcie praw człowieka oraz w karcie praw podstawowych. W ocenie skarżącego, (cyt.) "przede wszystkim zostało naruszone prawo do rzetelnego sądu", ponieważ:
1. Kolegium nie było bezstronne, tzn. wykonało czynności procesowe na korzyść Prezydenta [...]. To Prezydent Miasta S. powinien udowodnić, że S. jest prawnym następcą S. S..
2. Kolegium nie odniosło się do argumentów, dotyczących ustawy o finansach publicznych i nie udzieliło jasnej odpowiedzi na pytanie: czy Prezydent Miasta S. powinien podejmować działania oszczędnościowe czy nie?
3. Kolegium, faworyzując Prezydenta [...], dokonało jawnej dyskryminacji osoby działającej w interesie publicznym.
4. Kolegium w swojej decyzji nie określiło wynikających z niej terminów dla wnoszącego odwołanie, co stworzyło Prezydentowi Miasta S. okazję do żądania dodatkowych pożytków zwanych kosztami upomnienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i odnosząc się do stawianych zarzutów. W szczególności organ wskazał, że Kolegium nie ma ustawowych kompetencji do badania zasadności prowadzonej przez Prezydenta [...] działalności obejmującej gromadzenie środków publicznych oraz ich rozdysponowywanie, unormowanej przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.).
Pismem z dnia 16 listopada 2017 r., skarżący przedstawił swoje stanowisko (cyt.) "wobec działań Samorządowego Kolegium Odwoławczego" a w tym udzielonej przez Kolegium odpowiedzi na skargę. W szczególności skarżący zakwestionował twierdzenie Kolegium co do braku po stronie tego organu kompetencji do oceny działań Prezydenta [...] w świetle ustawy o finansach publicznych. Skarżący ponowił swój zarzut odnośnie nieuprawnionego informowania przez Kolegium o akcie prawnym, na podstawie którego nastąpiła zmiana nazwy miasta ze "S. S." na "S. ". Zarzucił również organowi nieodniesienie się do skargi - według egzemplarza nr 2.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji podatkowej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a).
Mając na uwadze powyższe określić należy ramy prawne sprawy, wskazując,
że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.p.l., opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 u.o.p.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Bezsporne jest, że skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego (o powierzchni użytkowej [...] m˛) nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w S. . Z własnością lokalu związany jest udział [...] części we współwłasności części wspólnych budynku i urządzeń do wspólnego użytku oraz w prawie własności działki gruntu numer [...]. Dane te wynikają z ustanowienia odrębnej własności lokalu i umowy przeniesienia prawa własności zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] r. Powyższe dane znajdują również potwierdzenie w zapisach księgi wieczystej prowadzonej dla lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w S. : KW [...]
Stosownie do treści przepisu z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j. t. Dz.U. z 2015 r. poz.520 ze zm.), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.
Ewidencja gruntów i budynków prowadzona jest na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1034).
W myśl § 1 przywołanego rozporządzenia, ewidencja obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, a także dane dotyczące właścicieli nieruchomości. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym rejestrem, a wypis z takiego rejestru jest urzędowym dokumentem. Zgodnie, bowiem z art. 194 § 1 o.p. dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Z przywołanego przepisu wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do pominięcia tych danych w postępowaniu podatkowym i przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Innymi słowy art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wiąże organy podatkowe w zakresie tych wszystkich informacji, które są niezbędne do określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
W odniesieniu do powierzchni użytkowej części wspólnych nieruchomości dowodem potwierdzającym powierzchnię użytkową części wspólnych jest wykaz z dnia 7 listopada 2011 r. złożony przez Spółdzielnię Mieszkaniową, w zasobach której znajduje się, art. budynek mieszkalny przy ul. [...].
Regulacje u.p.o.l. nie określają wprost stawek podatku od nieruchomości, wyznaczają tylko górne roczne granice tych stawek. Ustawa zawiera natomiast upoważnienie dla rady gminy, która posiada kompetencję, aby w drodze uchwały określić ich wysokość w ramach wyznaczonych granic. Oznacza to, że podstawą prawną zastosowania odpowiedniej stawki podatkowej jest uchwała właściwej rady gminy.
Rada Miejska w S. w Uchwale Nr XXII/226/2016 z dnia 27 września 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek i zwolnień w podatku od nieruchomości, określiła stawki podatku od budynków mieszkalnych w wysokości 0,73 zł od 1 m˛ oraz od gruntów pozostałych w wysokości 0,46 zł od 1 m˛.
Ustalając wymiar podatku od nieruchomości na 2017 r., organ podatkowy pierwszej instancji zastosował stawki zgodne z ww. uchwałą z dnia 27 września 2016 r., które nie przekroczyły stawek maksymalnych określonych przez ustawodawcę, tj. odpowiednio 0,75 zł i 0,47 zł (Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2016 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2017 r. – M.P. z 2016 poz.779).
Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji ustalające skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2017 w kwocie [...]zł.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy podatkowe zasad postępowania podatkowego, które mieściło się w granicach zakreślonych przepisami art. 120, art., 121 § 1 i art. 122 o.p. Kolegium wydało więc decyzję na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa, dokonując uprzednio ustaleń zmierzających do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia, co przedstawiono i uargumentowano w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.
W świetle treści skargi, a także odwołania, które to pisma skarżącego nie zawierają zarzutów merytorycznych dotyczących zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się również wadliwości postępowania organu w udzieleniu skarżącemu informacji, że nie posiada ustawowych kompetencji do badania zasadności prowadzonej przez Prezydenta m. S. działalności obejmującej gromadzenie środków publicznych oraz ich rozdysponowywanie, unormowanej przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t. Dz.U. z 2016 poz. 1870 ze zm.).
Nie ulega też wątpliwości, że w trybie skargi na decyzję wymiarową nie jest możliwe kwestionowanie legalności i zasadności podejmowanych przez organy gminne uchwał, które stanowią prawo miejscowe.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło