I SA/Sz 640/08

Dnia 27 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. T. K. pismem z dnia [...] r., wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z [...] r. Nr [...], złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, odpowiadając na wezwanie Sądu, skarżący w dniu [...] r. uzupełnił ten wniosek na urzędowym formularzu PPF. Uzasadniając swój wniosek, strona wskazała, że za przyznaniem jej prawa pomocy przemawiają następujące okoliczności (cyt.): "choroba nowotworowa, długotrwały pobyt na zwolnieniu lekarskim, utrata w tym czasie umów i kontraktów, błędne decyzje UKS skutkujące wszczęciem egzekucji skarbowych uchylone następnie przez Izbę Skarbową i wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Z kolei, z oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że: – wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną – Z. K. oraz dziećmi: M. (lat [...]), W. (lat [...]), A. (lat [...]) i J. (lat [...]); – posiada on nieruchomość położoną w S. przy ul. ("w trakcie egzekucji"); – strona nie posiada żadnych wartościowych rzeczy ruchomych ani zasobów pieniężnych; – od roku [...] między wnioskodawcą a jego małżonką panuje ustrój rozdzielności majątkowej; – córki A. i J. studiują i pozostają na utrzymaniu skarżącego; – miesięczne dochody brutto wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą ok. [...] zł; źródło owych dochodów stanowią zaś wynagrodzenia z tytułu umów o pracę strony ([...] zł) i jego małżonki (ok. [...] zł – wynagrodzenie prowizyjne). W związku z tym, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu, okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 25 lutego 2009 r. wezwano skarżącego, aby w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, przedłożył dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, potwierdzające przedstawioną sytuację oraz uzupełniające dane, w tym m.in.: – wyciągi z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z ich stanem za ostatnie trzy miesiące; – zaświadczenia od pracodawców wnioskodawcy i jego małżonki o wysokości uzyskiwanego przez nich średniego miesięcznego wynagrodzenia netto z okresu ostatnich trzech miesięcy; – oświadczenie skarżącego, czy nadal prowadzi działalność gospodarczą; – oświadczenie, czy małżonka skarżącego oprócz dochodów ze stosunku pracy, uzyskuje również dochody z tytułu działalności wykonywanej osobiście lub z prowadzonej działalności gospodarczej; – zaświadczenie lekarskie o obecnym stanie zdrowia skarżącego; – zaświadczenie z uczelni wyższej, potwierdzające, że córki skarżącego – A. K. i J. K., studiują na studiach dziennych oraz czy pobierają stypendium; – oświadczenie o źródłach utrzymania dzieci skarżącego – M. K. i W. K., pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym; – wykaz ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie skarżącego i jego rodziny wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich trzech miesięcy oraz wykaz innych obciążeń budżetu domowego; – oświadczenie o korzystaniu w ostatnim roku z pomocy opieki społecznej. Pismo Sądu zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r., wobec czego wyznaczony skarżącemu termin upływał w dniu [...] r. Jednakże ani we wskazanym terminie, ani dotychczas strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wezwanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno być zatem stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Przy czym, ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony, są zaś poddawane ocenie Sądu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przedstawione przez stronę dane okazały się być niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. We wniosku skarżący ograniczył się bowiem do podania, iż wspólne gospodarstwo domowe tworzy wraz z żoną oraz czworgiem dzieci, w tym dwiema studiującymi córkami (A. i J.), które pozostają na jego utrzymaniu. Jako źródło utrzymania rodziny wskazał zaś dochody z tytułu umowy o pracę, uzyskiwane przez niego i jego małżonkę w łącznej kwocie [...] zł brutto. Pomimo wezwania Sądu, wnioskodawca nie przedstawił jednak żadnych dowodów, które potwierdzałyby wykazywaną wysokość dochodów, ani wyjaśnień odnośnie źródła utrzymania jego starszych dzieci – córki M. (lat [...]) i syna W. (lat [...]), nie podał także istotnej informacji, czy nadal prowadzi działalność gospodarczą oraz czy jego małżonka, oprócz dochodów ze stosunku pracy, uzyskuje dochody z tytułu działalności wykonywanej osobiście lub z prowadzonej działalności gospodarczej. Strona nie wskazała również żadnych danych o wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie rodziny. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest możliwe wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów, i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy wnioskodawcę stać na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.