I SA/Sz 642/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-08-12

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Kowalewska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który zaprzestał realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariancie 2.3 (trwałe użytki zielone) na określonych działkach, może w kolejnych latach realizacji programu zadeklarować na tych samych działkach realizację wariantu 4.1 (ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000)?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że rolnik nie mógł zadeklarować realizacji wariantu 4.1 na działkach, na których zaprzestał realizacji zobowiązania w wariancie 2.3. Zgodnie z przepisami, zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego jest ograniczona, a jednorazowe dodanie wariantu 4.1 w drugim lub trzecim roku realizacji zobowiązania jest możliwe tylko w określonych warunkach, które nie zostały spełnione w tej sprawie. Rolnik dokonał niedozwolonej zamiany wariantu 2.3 na 4.1, co skutkowało brakiem podstaw do przyznania płatności.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014, deklarując realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne oraz pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych. Organ pierwszej instancji przyznał płatności za pakiet 2, ale odmówił wsparcia do gruntów zadeklarowanych w pakiecie 4, wskazując, że rolnik zaprzestał realizacji wariantu 2.3 (trwałe użytki zielone) na tych działkach, który rozpoczął w 2012 r. i miał kontynuować przez pięć lat. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz naruszenie zasad KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok oddala skargę. W dniu 14 maja 2014 roku do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Lęborku wpłynął wniosek S.W. o przyznanie trzeciej, kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. We wniosku rolnik zadeklarował do płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariantach: - 2.1 Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania), - 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania), - 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania), - 2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) oraz pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, działki rolne o łącznej powierzchni [..]. Powyższy wniosek został przekazany zgodnie z właściwością do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Szczecinku w związku ze zmianą adresu zamieszkania rolnika. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Szczecinku, decyzją nr [...[ z dnia [...]. przyznał rolnikowi płatności rolnośrodowiskową na rok 2014 w łącznej kwocie [....] za realizację pakietu Rolnictwo ekologiczne oraz odmówił wsparcia do gruntów zadeklarowanych w pakiecie 4, wariancie 4.1- Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Organ wskazał, że działki rolne zgłoszone do płatności za wariant 4.1 były objęte zobowiązaniem do realizacji wariantu 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), którego realizację rolnik rozpoczął w dniu 15 marca 2012 r. i obowiązany był kontynuować przez kolejnych pięć lat. Z uwagi, że zaprzestał kontynuacji wariantu 2.3 w 2013 r. brak było podstaw do przyznania płatności za wariant 4.1. Skarżący złożył odwołanie, w którym nie zgodził się z odmową płatności rolnośrodowiskowej do działek I, J oraz G, wskazując na obowiązujący przepis prawa umożliwiający zmianę zobowiązania, której rolnik dokonał we wniosku o trzecią płatność. Skarżący stwierdził, iż dokonane zmniejszenie powierzchni, na której w pierwszym roku Programu (2012) realizowany był wariant 2.3 nie mogło zostać przez organ rozpatrzone w kategoriach zmiany zobowiązania, lecz winno być traktowane jako jego niedochowanie związane z koniecznością zwrotu pobranych środków. Strona wskazała na dokonany zwrot wsparcia za wariant 2.3, w związku z którym korespondowała z Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR, który poinformował o możliwości "dodania" wariantu 4.1 w trakcie realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu [...] nr [...] decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem PRS2013", zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8 z późn. zm.), do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa. Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenie PRS2013, zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta - w odniesieniu do wariantów pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - polega na zmianie: 1. miejsca uprawy roślin w ramach wariantu 2.1, 2.3, 2.5, 2.6, 2.7 lub 2.8, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, 2. rośliny uprawianej w ramach wariantu 2.1, 2.3, 2.5, 2.6, 2.7 lub 2.8, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów lub 3. wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu 2.1,2.3,2.5,2.6, 2.7 lub 2.8 - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie. Zmianę zobowiązania zgodnie z § 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia PRS2013 wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej oraz zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej. Kwestię zmian zobowiązania rolnośrodowiskowego dla gruntów z pakietem 2. dokonanych w 2013 r. uregulowano także w rozporządzeniu nowelizującym z dnia 4 listopada 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1312), jednakże ich zakres wynikający ze zmiany miejsca uprawy roślin, ich gatunku czy wielkości obszaru -w myśl dodanego § 50a ust. 1 - mógł dotyczyć jedynie gruntów z wariantami 2.1, 2.2, 2.5, 2.6, 2.7,2.8, 2.9, 2.10, 2.11 czy 2.12, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej Należy wskazać również, że zgodnie z § 2 rozporządzenia PRS2013, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. W przypadku wariantów pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne jest to obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, czyli kwalifikowany obszar działek do wsparcia za dany pakiet/wariant Programu rolnośrodowiskowego. Organ odwoławczy podał, że z akt wynikało, iż rolnik we wniosku o przyznanie trzeciej płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok dla działek rolnych I, J oraz G (objętych od 2012 roku 5 - letnim zobowiązaniem do realizacji wariantu 2.3) zadeklarował realizację wariantu 4.1. Rolnik takiej deklaracji dokonał po raz drugi, albowiem we wniosku z 2013 r. o drugą płatność rolnośrodowiskową- podobnie jak uczynił to w 2014 r. - przypisał działkom wariant 4.1. Z wiedzy organu posiadanej z urzędu wynikało, że w roku 2012, kiedy rolnik rozpoczął realizację Programu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] w sprawie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, w której wskazane działki zostały objęte płatnością za zadeklarowany wówczas wariant 2.3. Organ odwoławczy podał, że wniosek o przyznanie płatności za rok 2014 należało rozpatrzyć z uwzględnieniem § 6 rozporządzenia PRS2013. W przypadku gruntów zgłoszonych w wariancie 2.3 Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), powierzchnia zobowiązania, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pierwszej płatności wyniosła [...]. Dokonana w drugim, i kolejno kontynuacyjnym, trzecim roku realizacji Programu zmiana wariantu realizowanego na obszarze działek I, J oraz G z 2.3 na 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków nie odpowiadała którejkolwiek, określonej w rozporządzeniu i możliwej do wprowadzenia zmianie zobowiązania. Stosownie do § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia PRS2013, możliwa jest zmiana zobowiązania polegająca na jednorazowym dodaniu w drugim bądź trzecim roku jego realizacji poszczególnych wariantów pakietu 4. Oznacza to możliwość powiększenia dotychczasowej deklaracji gruntów do płatności o kolejne, dotychczas nie objęte zobowiązaniem. Do sytuacji takiej może dojść w przypadku powiększenia gospodarstwa o nowe grunty bądź decyzji beneficjenta o włączeniu do Programu działek wchodzących w skład gospodarstwa już w pierwszym roku realizacji Programu, lecz nie deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej. Organ odwoławczy podał, że dokonana przez rolnika w roku 2013 i kolejno roku 2014 zmiana wariantu 2.3 realizowanego od 2012 r. na działkach rolnych I, J oraz G na wariant 4.1 nie odpowiada którejkolwiek określonej w rozporządzeniu i możliwej do wprowadzenia zmianie zobowiązania. Organ odwoławczy wskazał, że brak było zatem podstawy prawnej do przyznania płatności za wariant 4.1. Organ odwoławczy podał, że rolnik nie dochował podjętego w 2012 r. zobowiązania w wariancie 2.3 na powierzchni [...] i obowiązany był do zwrotu otrzymanych płatności z tego tytułu. Organ odwoławczy wskazał, że z wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013, sporządzonego przez jednostkę certyfikującą Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A./Oddział w Pile, powierzchnia [...] nie została objęta kontrolą ekologiczną w 2013 roku i potwierdzona w ww. wykazie, do weryfikacji którego Agencja jest obowiązania przed przyznaniem płatności za pakiet 2. Oznaczało to, że realizacja wariantu 2.3 na ww. powierzchni została zaniechana przez rolnika wbrew warunkom Programu rolnośrodowiskowego, a wprowadzona w drugim roku deklaracja wariantu 4.1 na gruntach objętych zobowiązaniem do kontynuacji w 2.3 jest deklaracją niepodlegającą wypłacie środków finansowych. Organ odwoławczy ustosunkował się do informacji organu pierwszej instancji z dnia [...], w której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zdarzenie związane z deklaracją wariantu 4.1 w miejsce wariantu 2.3 zakwalifikował jako prawidłowe. Organ odwoławczy uznał ww. informacje za wadliwą. Organ odwoławczy podał, że zmiany wariantu realizowanego na działkach I, J oraz G rolnik dokonał przed otrzymaniem informacji organu, bowiem w dniu 14 maja 2013 r. złożył wniosek o drugą płatność rolnośrodowiskową. Według organu odwoławczego, informacja organu pierwszej instancji nie wpłynęła na złożenie deklaracji ze zmienionym wariantem przy ww. działkach, lecz wprowadziła rolnika w niepoparte przepisami przeświadczenie o prawidłowym charakterze deklaracji, której pozytywne rozpatrzenie zakończone wypłatą wsparcia nie było możliwe zarówno w 2013 jak i 2014 roku. Rolnik złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi naruszenie: 1. § 6 rozporządzenia PRS2013. Przez uznanie, że zadeklarowanie przez skarżącego wariantu 4.1 we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 na działkach ewidencyjnych, na których w roku 2012 realizowany był wariant 2.3 stanowi niedopuszczalną zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego, a w konsekwencji odmowę przyznania skarżącemu płatności z tytułu wariantu 4.1; 2. art. 8 Kpa, przez odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 4.1, mimo, że z treści pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Szczecinku z dnia 20 czerwca 2013 r. wynikała dopuszczalność dodania przez skarżącego wariantu 4.1. Rolnik złożył na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu –pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Szczecinku z dnia 20 czerwca 2013 r. Na rozprawie ww. wniosek został przez pełnomocnika rolnika cofnięty z uwagi na znajdowanie się ww. dokumentu w aktach sprawy. Pełnomocnik skarżącego dodatkowo zarzucił organowi naruszenie art. 9 Kpa. Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z kopii pism Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 listopada 2010 r., 16 grudnia 2010 r. i 28 listopada 2011 r. Sąd oddalił ww. wniosek. Sąd wskazał, co następuje: Spór w sprawie dotyczył przyznania płatności rolnośrodowiskowej za realizację wariantu 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), dalej "ustawa PROW", reguluje ona zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanego dalej "programem", określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia oraz warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej. Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy PROW, Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi wydał w dniu 13 marca 2013 r. rozporządzenie PRS2013. Rozporządzenie PRS2013 w określa § 1 pkt 1 i 2, szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", w tym, m.in. tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej; szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia PRS2013, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku (§ 2 ust. 2). Zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 3). Do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio (§ 2 ust.4). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia PRS2013, zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone; 2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne; 3) uchylony; 4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; 5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000; 6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie; 7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie; 8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód; 9) Pakiet 9. Strefy buforowe. Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenie PRS2013, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe: 1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody; 2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; 3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust. 3). Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenie PRS2013, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit.c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 65/2011", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku: 1) o którym mowa w art. 16 ust. 3 akapit trzeci rozporządzenia nr 65/2011, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit.c tego rozporządzenia; 2) gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r., zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. Zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 obejmuje obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 (§ 5 ust.2). Zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar, o którym mowa w ust. 1 lub 2, nawet w przypadku gdy płatność rolnośrodowiskowa została przyznana do mniejszej powierzchni (§ 5 ust.3). Stosownie do § 6 ust.1 rozporządzenia PRS2013, zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na m.in.: 1) zwiększeniu obszaru gruntów rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, lub zmniejszeniu tego obszaru, jeżeli mimo tego zmniejszenia zobowiązaniem tym będzie objęty obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009; 1a) jednorazowym zmniejszeniu w drugim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane, do powierzchni równej powierzchni, do której została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa w ramach poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8; 2) jednorazowym zwiększeniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania obszaru gruntów, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 lub 6; 3) jednorazowym dodaniu w drugim albo trzecim roku realizacji tego zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7. Stosownie do § 50a ust.1 rozporządzenia PRS2013, w 2013 r. dopuszczalna jest również zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm.)., polegająca na zmianie: 1) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, lub 2) rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach któregokolwiek z tych wariantów, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, lub 3) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie na podstawie ww. przepisów zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, tj. wniosku na rok 2012 r. Z akt wynikało, że w 2012 r. rolnik złożył wniosek, który obejmował pakiet 2-Rolnictwo ekologiczne w wariancie: 2.9-uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) do pow. [...] ha; 2.3-trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) do pow. [...] ha; 2.2- uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do pow. [...] ha; 2.1- uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do pow. 4,40 ha; 2.10- uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do pow. [...] ha; 2.4- trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) do pow. [..] ha i w ten sposób podjął 5 letnie zobowiązanie. We wniosku o płatność na rok 2013, skarżący zrezygnował z kontynuacji wariantu 2.3 na przedmiotowych działkach o powierzchni [...] ha i na tej powierzchni zadeklarował wariant 4.1. Był to drugi rok realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. W piśmie z dnia 20 czerwca 2013 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego możliwości dodania wariantu 4.1 i konieczności zwrotu kwoty pobranych płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietu 2.3. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że ww. pismo było niezgodne z ww. przepisami i mogło wywołać u skarżącego błędne wrażenie poprawności jego działania w zakresie zgłoszenia realizacji wariantu 4.1. Okoliczność, czy skarżący najpierw złożył wniosek na rok 2013 przed doręczeniem mu ww. pisma, czy też wcześniej upewniał się ustnie w organie pierwszej instancji o prawidłowości dodania wariantu 4.1 przed złożeniem wniosku na 2013 r. nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, która dotyczyła płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Także ww. informacja organu pierwszej instancji nie miała znaczenia na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż błędna informacja o możliwości dodania wariantu 4.1 w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, tj. 2013 r. nie przesądza o prawidłowości zgłoszenia ww. wariantu w trzecim roku realizacji tego zobowiązania, tj. 2014 r. i obowiązku organu do przyznania płatności w ramach wariantu 4.1. Błędna informacja organu pierwszej instancji miałaby jedynie znaczenie, gdyby organ przyznał płatność w ramach ww. wariantu, a następnie uruchomił postępowanie w celu zwrotu nienależnie pobranej płatności jako okoliczność, wskazująca na działanie rolnika w dobrej wierze. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia PRS2013 wariant 4.1 może być dodany jednorazowo w drugim lub trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie w jakim podjął się rolnik tego zobowiązania w pierwszym roku, tj. 2012 r. Jak wskazano, rolnik już w 2013 r. zaprzestał realizacji wariantu 2.3 na całości powierzchni i w zamian niego zgłosił wariant 4.1 na części powierzchni, na której zaniechał realizacji wariantu 2.3. Wariantu 2.3 rolnik nie kontynuował także w 2014 r. na powierzchni gruntów do których zgłosił ww. zobowiązanie w 2012 r. Ponadto mimo zgłoszenia wariantu 4.1 we wniosku o płatność na rok 2013 rolnik zgłosił ten sam wariant we wniosku o płatność na rok 2014. Powyższe jest naruszeniem ww. przepisu. Zdaniem Sądu, wariant 4.1 musi być realizowany łącznie z zobowiązaniem rolnośrodowiskowym podjętym przez rolnika w pierwszym roku realizacji. Każda zmiana podjętego zobowiązania wymagała zgody organu na podstawie odpowiednich przepisów. Sąd zgodził się z organem, że w istocie doszło do zamiany przez rolnika podjętego zobowiązania przez niedozwoloną przepisami zamianę wariantu 2.3 na 4.1. Odnośnie oddalenia wniosku dowodowego, wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zdaniem Sądu, przeprowadzenie dowodu z przedłożonych pism nie było niezbędne do wyjaśnienia niniejszej sprawy. Ponadto wskazać należy, że złożony do akt dokument musi spełniać wymagania z art. 48 ust. 3 p.p.s.a, tj. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika zawodowego. Kopie dokumentów złożone przez pełnomocnika skarżącego nie zostały poświadczone za zgodność. Ponadto ww. pisma dotyczyły innego stanu prawnego, m.in. przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., poprzedzającego rozporządzenie PRS2013. Z pism tych wynikało stanowisko Ministra o jednoczesnej realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowej w wariantach 2.3 i 4.1 na tych samych działkach. Stanowisko to było zgodne ze stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sadu, organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego. Okoliczność, że z zebranego materiału dowodowego skarżący wyciągnął inne wnioski niż organ, nie świadczy o naruszeniu przepisów prawa procesowego przez organ. Mając na uwadze powyższe, Sad na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło