I SA/Sz 643/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym na skutek wniesienia sprzeciwu z wniosku "V. " Spółki z o.o. z siedzibą w W o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier oraz jej zwrotu za styczeń 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie[...] , "V. " Spółka z o.o. z siedzibą w W., wniosła na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała że na dzień [...] r. poniosła stratę w wysokości [...] zł, jej kapitał zakładowy wynosił [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Na rachunku bankowym w [...] S.A. zgodnie z przedłożonym wyciągiem z okresu od lipca 2012 r. do 31 lipca 2012r saldo końcowe wynosiło 0,00 zł. Ponadto Spółka wskazała, że wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne, w ramach których dokonano zajęcia rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce. Skarżąca podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy. Do wniosku zostały załączone: bilans i rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2011 r., kopia postanowienia referendarza sądowego WSA w B. z dnia [...] r., przyznającego prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (sygn. akt I SA/Bd 394/11), postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] r., zawierające zestawienie tytułów wykonawczych. Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. Spółka została wezwana przez referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej w terminie dziesięciodniowym, w tym o: - wyciągi z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów (inwentarz), ewidencję stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej (stan środków pieniężnych w kasie przedsiębiorstwa); - wyciąg z prowadzonej ewidencji VAT, ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz ewidencji dla podatku od gier za okres od 25 marca 2012 r. do 13 sierpnia 2012r., a także kopii deklaracji złożonych w rozliczeniu ww. podatków za ostatnie 3 miesiące lub zaświadczeń właściwych urzędów skarbowych i celnych o nieskładaniu takich deklaracji; - zestawienia należności i zobowiązań Spółki na dzień 13 sierpnia 2012 r., - zaświadczenia organów egzekucyjnych potwierdzających skuteczność prowadzonych postępowań egzekucyjnych; - wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych Spółki (w tym zajętych) z ich stanem za okres od 1 maja 2012 r. do 13 sierpnia 2012 r. Wykonując powyższe zobowiązanie, przedłożono: odpisy deklaracji VAT-7 za V, VI, VII 2012 r., bilans i rachunek zysków i strat na dzień 30 kwietnia 2012 r., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Postanowieniem z dnia 2 października 2012 r. referendarz sądowy odmówił "V. " Spółce z o.o. z siedzibą w W., przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie Skarżąca Spółka wniosła sprzeciw. Zdaniem Skarżącej, analiza całokształtu zgromadzonego materiału w tym przedłożonego przez Skarżącą i na wezwanie Sądu powinno skutkować przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że przedłożyła takie same dokumenty i oświadczenia, które podlegały ocenie innego Sądu (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie), który uznał, że zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy i odmienna ocena jednakowych dokumentów i oświadczeń Spółki w ramach orzecznictwa jednego Sądu musi budzić uzasadnione wątpliwości i godzi w zasadę zaufania obywatela do Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 -powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Należy podkreślić, że odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku podmiotów prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. (por. Hanna Knysiak - Molczyk, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s.628). Wskazać również należy, że skarżąca inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinna przewidzieć, iż następstwem podjętych przez nią działań będzie konieczność zapłaty wpisu sądowego. W tym celu powinna poczynić stosowne oszczędności. Należy bowiem pamiętać, że zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, choćby w części, ma charakter wyjątkowy. Podkreślenia wymaga, że przedstawione przez Stronę informacje nie dawały pełnego obrazu jej kondycji finansowej. Spółka nie przedstawiła wszystkich aktualnych i wymaganych w wezwaniu z dnia 13 sierpnia 2012 r. dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej od początku 2012 r. Pomimo wystosowanego wezwania w tym zakresie i uzyskania przedłużenia terminu na jego wykonanie nie przedłożyła wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (a jak wiadomo posiada rachunek bankowy także w [...] BP), wyciągu z księgi rachunkowej z ostatnich 3 miesięcy, aktualnego zestawienia jej zobowiązań i należności, ani też aktualnych dokumentów dotyczących prowadzonych postępowań egzekucyjnych i ich skuteczności. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wykazana przez Stronę strata nie świadczy jeszcze o braku środków finansowych pozwalających uiścić należne koszty sądowe, które na danym etapie postępowania obejmują wpis od skargi w kwocie [...] zł. Jak wynika z akt sprawy, Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. W 2011 r. uzyskała przychody [...] zł, Spółka uzyskuje znaczne obroty z działalności gospodarczej (w lipcu 2012 r. zadeklarowano dostawy w łącznej wysokości [...] zł, nabycie towarów za kwotę [...] zł, podatek do zapłaty w kwocie zł). Natomiast z bilansu na koniec kwietnia 2012 r. wynika, że jej majątek trwały miał wartość [...] zł, w tym wartość środków transportu [...] zł. Z porównania bilansów za 2011 r. i do kwietnia 2012 r. wynika, że Spółka spłacała w tym okresie zobowiązania, na dzień 31 grudnia 2011 r. jej należności wynosiły [...] zł i wzrosły do [...] zł w kwietniu 2012 r., a stan środków w kasie firmy na dzień 30 kwietnia wynosił [...] zł. Na podstawie powyższych danych uznać należało, że kondycja finansowa Spółki jest dobra i nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy. O konieczności przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym nie przesądzał także fakt zwolnienia Spółki od kosztów sądowych w innej sprawie toczącej się przed sądem administracyjnym. Podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku PPP, były bowiem akta danej sprawy i konkretne, zaistniałe na gruncie rozpatrywanej sprawy, okoliczności. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji .