I SA/Sz 646/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M D na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn o d d a l a skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S decyzją z dnia [...]., częściowo uwzględnił odwołanie i uchyliwszy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] ustalił zobowiązanie podatkowe M D w podatku od spadków po zmarłym w dniu [...]. ojcu, B I w kwocie [...] zł. Z dokonanych ustaleń wynika, że M D nabyła prawo do całości spadku po zmarłym ojcu na podstawie testamentu, co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] sygn. [...] W skład spadku wchodziła połowa majątku dorobkowego małżonków B i A I. Spadkodawca prowadził indywidualną działalność gospodarczą [...] oraz [...] w której miał [...] udziałów. W zeznaniu podatkowym z [...] o nabyciu majątku w drodze spadku M D wykazała jako masę spadkową całość składników obu firm określając ich łączą wartość na [...] zł oraz długi i ciężary na kwotę [...] zł. Kontrola przeprowadzona przez pracowników Urzędu Skarbowego w celu sprawdzenia wartości podanych w zeznaniu wykazała wyższą wartość majątku dorobkowego małżonków B i A I, oraz niższą wartość długów i obciążeń, według stanu na [...] , co stanowiło podstawę do ustalenia że: - wartość masy spadkowej /1/2/ wynosiła [...] zł, w tym wartość środków trwałych i wyposażenia /[...]/ określono na podstawie cen przyjętych w umowie sprzedaży przedsiębiorstwa z [...] . jako odpowiadających wartości rynkowej, natomiast wysokość należności przedsiębiorstwa w kocie [...] zł ustalono według stanu na [...]. a nie - jak błędnie wskazała podatniczka - według stanu na [...]. - długi i ciężary obciążające masę spadkową /1/2/ wyniosły [...] zł, w tym zobowiązania wobec kontrahentów w kwocie [...] zł według stanu na [...] , a nie w kwocie podanej przez podatniczkę według stanu z [...] Nie uwzględniono w długach i ciężarach kaucji i zobowiązań gwarancyjnych spadkodawcy wobec kontrahentów ponieważ podatniczka nie poniosła żadnych kosztów z tego tytułu. Czysta wartość masy spadkowej wyniosła [...] zł i stanowiła podstawę wymiaru podatku na podstawie przepisów ustawy z [...]r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. z 1997r.Nr 16, poz. 89 ze zm./. Powyższą decyzję Izby Skarbowej M D reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S wnosząc o jej uchylenie. W skardze, podobnie jak w dowołaniu, zarzuciła organom podatkowym naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego, tj. art. 1 ust.1, art.5, art.7 ust.1, art.8, art.9 ust 1 pkt 1, art. 14, art. 15 ust.1 i 3 ustawy z 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn poprzez przyjęcie, że czysta wartość masy spadkowej wynosi 669.448,08 zł. 2. prawa procesowego, tj.art.120, art.121, art. 122, art. 124, art.139 §1, art.187 §1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, przeprowadzenie postępowania z naruszeniem przewidzianych przepisami prawa terminów, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżąca twierdzi, że organ podatkowy błędnie określił wartość środków trwałych i wyposażenia na dzień otwarcia spadku. W dniu składania zeznania podatkowego, tj.[...]. skarżąca nie mogła znać wartości rynkowej oszacowanej przez Urząd na dzień [...], tj. dzień sprzedaży przedsiębiorstwa. Podane w umowie sprzedaży wartości niektórych urządzeń są wartościami szacunkowymi, a nie rynkowymi. Ponadto, w okresie [...] r. zarówno środki trwałe jak i wyposażenie mogły zostać udoskonalone, zmodernizowane, naprawione. Ponadto, strony umowy sprzedaży przedsiębiorstwa ustalając cenę sprzedaży brały pod uwagę nie wartość rynkową poszczególnych jego składników, lecz wartość całego przedsiębiorstwa - w tym i przyszłe potencjalne zyski, np. zawarte umowy budowlane. Bezzasadne jest twierdzenie organów podatkowych, że wartość sprzedaży przedsiębiorstwa odpowiada sumie wartości składników majątkowych odziedziczonych przez M D, bowiem przedmiotem sprzedaży nie było przedsiębiorstwo zmarłego B I, lecz przedsiębiorstwo zarejestrowane i prowadzone przez M D. W świetle powyższych okoliczności bez znaczenia pozostaje fakt, że w umowie sprzedaży przedsiębiorstwa zawarty jest zapis, że skarżąca zbyła przedsiębiorstwo działające na bazie składników majątkowych przedsiębiorstwa spadkodawcy. Od dnia śmierci spadkodawcy, tj. od [...]. do dnia zbycia przedsiębiorstwa, tj.[...] zaszło wiele zdarzeń gospodarczych, które miały wpływ na wartość składników majątkowych wchodzących w skład spadku. Przede wszystkim z dniem śmierci spadkodawcy prowadzone przez niego przedsiębiorstwo uległo likwidacji, a skarżąca założyła nowe przedsiębiorstwo, które prowadziła następnie jako osoba fizyczna. Organy podatkowe nie wzięły pod uwagę, że sprzedaż przedsiębiorstwa następowała w określonych realiach rynkowych, a ostateczna cena sprzedaży wynikała z kilkumiesięcznych negocjacji i mogła odbiegać od wartości rynkowej. Nadto organy podatkowe określiły stan należności przedsiębiorstwa na dzień [...] na kwotę [..] zł, natomiast skarżąca w oparciu o dokumenty księgowe wskazała, iż ich wysokość wynosi [...] zł. Organy podatkowe w żaden sposób nie wykazały sposobu ustalenia wysokości tych należności, nie uzasadniły, z czego wynika różnica wynosząca [...] zł. Skarżąca twierdzi także, iż na dzień śmierci spadkodawcy, tj.[...]., zobowiązań wobec kontrahentów było znacznie więcej, niż przyjęły organy podatkowe, co potwierdzają dokumenty źródłowe znajdujące się w posiadaniu skarżącej oraz zapisy księgowe. W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do stanowiska skarżącej, że zobowiązanie te wynosiły [...] zł. Skarżąca podnosi, że w dniu śmierci spadkodawcy istniały ustanowione w zakresie wykonanych oraz będących w toku prac budowlanych, na podstawie zawartych umów zabezpieczenia należytego wykonania tych prac, kaucje i zobowiązania gwarancyjne w łącznej kwocie [...] zł. Organy podatkowe błędnie przyjęły, iż nie obciążają one masy spadkowej, z tego powodu, że skarżąca nie poniosła żadnych kosztów z tego tytułu. Tymczasem skarżąca poniosła koszty kaucji i zobowiązań gwarancyjnych w ramach ustalenia ceny zbycia przedsiębiorstwa. Ponadto, nie wszystkie gwarancje zostały przejęte przez nabywcę przedsiębiorstwa, wobec czego określonym podmiotom przysługuje roszczenie bezpośrednio do skarżącej o usunięcie wad i usterek budowlanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji z niezgodną z prawem. W świetle art. 7 i 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych, po potrąceniu długów i ciężarów, ustalona według stanu rzeczy i praw oraz cen rynkowych z dnia powstania obowiązku, przy czym wartość tę powinien określić nabywca. Tymczasem skarżąca w zeznaniu podatkowym podała wartość księgową netto środków trwałych, natomiast w ogóle nie wymieniała wyposażenia i jego wartości. Wartość środków trwałych i wyposażenia została natomiast określona umowie sprzedaży przedsiębiorstwa z [...]., którą organy podatkowe zasadnie uznały za odpowiadającą wartości rynkowej. Twierdzenie, że od chwili złożenia zeznania podatkowego do czasu sprzedaży przedsiębiorstwa mogła wzrosnąć jego wartość na skutek udoskonalenia, modernizacji, naprawy, jest gołosłowne, nie zostało bowiem poparte żadnymi dowodami. Niezasadne jest też stoisko skargi, że przedmiotem sprzedaży z [...] . nie było przedsiębiorstwo po zmarłym spadkodawcy, lecz nowe przedsiębiorstwo zarejestrowane i prowadzone przez skarżącą. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono skarżącej okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za tym, że kontynuowała działalność gospodarczą po zmarłym ojcu. Nie ma to jednak istotnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie dla określenia wartości spadku. Nie sporne jest, że przedmiotem sprzedaży były konkretne przedmioty: środki trwałe i wyposażenie służące spadkodawcy do działalności gospodarczej, które z chwilą jego śmierci weszły w skład spadku. Ustalenie ich wartości według cen wskazanych w umowie sprzedaży jak najbardziej odpowiada wartości rynkowej. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, by wartość rynkowa omawianych przedmiotów była niższa w chwili nabycia spadku. Wbrew stanowisku skargi organy podatkowe wskazały sposób ustalenia stanu należności uregulowanych na dzień śmierci spadkodawcy tj. [...]. w kwocie [...] zł / [...] wchodzi w skład spadku/ powołując się na ustalenia i wnioski kontroli podatkowej przeprowadzonej w dniach [...]., z którym skarżąca została zapoznana i nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń. Z ustaleń tych wynika, że według stanu sald kont rachunkowych na dzień [...]r., z uwzględnieniem korekt z [...] , suma należności uregulowanych na [...] wynosiła właśnie [...] zł. Skarżąca w zeznaniu podatkowym błędnie wykazało stan należności uregulowanych na dzień [...]r. w kwocie [...] zł co wyjaśnia różnicę w kwocie [...] zł. Ustalenia stanu zobowiązań spadkodawcy wobec kontrahentów w kwocie [...] zł stanowi dług masy spadkowej/ wynika z ustaleń kontroli podatkowej i jest to kwota zobowiązań na dzień [...]r. podczas gdy skarżąca w zeznaniu podatkowym błędnie podała stan zobowiązań w kwocie [...] zł. według sald kont rozrachunkowych na [...]r. Twierdzenie skarżącej, że zobowiązania wobec kontrahentów były znacznie większe nie zostało poparte żadnymi dowodami. Również nie ma racji skarżąca, że zobowiązania gwarancyjne spadkodawcy z tytułu należytego wykonania robót budowlanych powinny zmniejszać wartość spadku. Zasadnie organy podatkowe przyjęły, że skoro skarżąca nie poniosła z tego tytułu żadnych wydatków, to nie było podstaw do uwzględnienia tych zobowiązań w długach i ciężarach spadkowych. Twierdzenie skarżącej, że poniosła koszty kaucji i gwarancji w ramach ustalania ceny sprzedaży przedsiębiorstwa nie wynika z treści umowy ani też skarżąca nie ujawniła takich kosztów organowi podatkowemu. Ewentualne roszczenia kontrahentów z tytułu gwarancji mogą w przyszłości stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu również są bezzasadne. Skarżąca nie wskazuje jakich działań organy podatkowe zaniechały i przez to nie wyjaśniły dokładnie stanu sprawy. Nie wskazuje także jakie dowody i okoliczności zostały pominięte. Sąd z urzędu nie stwierdza naruszenia wskazanych w skardze przepisów o postępowaniu, wręcz przeciwnie analiza akt podatkowych wskazuje, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, w sposób nie naruszający zaufania do organów państwa z wykorzystaniem wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy i z zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu, a zebrany materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony. Opóźnienie w załatwieniu sprawy w I instancji uzasadniony był potrzebą przeprowadzenia kontroli podatkowej i nie miało wpływu na wynik sprawy. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .