I SA/Sz 646/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności na [...] r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca B. O., po wezwaniu przez Sąd do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, od skargi wniesionej na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz w dodatkowych oświadczeniach skarżąca podała, że nie posiada żadnego majątku, cała rodzina utrzymuje się z alimentów i zasiłku rodzinnego płaconego przez Skarb Państwa. Skarżąca nie pracuje, jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy w [...] jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Rodzina skarżącej składa się z pięciu osób, przy czym we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje troje małoletnich dzieci – dwóch synów w wieku [...] i [...] lat oraz [...] córka. Natomiast [...] syn skarżącej jest samodzielny, ma własną rodzinę i nie mieszka ze skarżącą. Skarżącej w wychowaniu nieletnich dzieci pomagają rodzice, którzy obecnie przebywają u niej lecz nie zamieszkują wspólnie. Skarżąca wskazała, że ma rodzeństwo, które wspiera jej rodzinę, ale nie prowadzą z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca nie wykazała wartościowych rzeczy ruchomych ani zgromadzonych zasobów pieniężnych, a nadto oświadczyła, że nie posiada kont bankowych. Wyjaśniła także, że w [...] r. wygasła umowa dzierżawy gruntów zawarta z Agencją Nieruchomości Rolnych i grunty te obecnie nie są już przez nią wykorzystywane rolniczo, jednocześnie we wniosku podała, że dzierżawi od ANR nieruchomość mieszkalną. W rubryce formularza dotyczącej dochodów wnioskodawcy, skarżąca podała alimenty w kwocie [...] zł oraz zasiłek rodziny w kwocie [...] zł. Skarżąca, wykonując wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, nadesłała: zaświadczenie z PUP w [...] z dnia [...] r., zaświadczenie OPS w [...] z dnia [...] r. o korzystaniu z pomocy społecznej w formie dożywiania w szkole dla dzieci, dwie kopie decyzji OPS w [...] z dnia [...] r. o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz z dnia [...] r. o przyznaniu zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, dowody wpłaty opłat za wodę i energię elektryczną. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącej należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że z wniosku skarżącej oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, iż zasadnym jest jego uwzględnienie. Skarżąca jest osobą bezrobotną, ma na utrzymaniu troje małoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z alimentów oraz z zasiłków z pomocy społecznej w łącznej kwocie ok. [...] zł, a przedstawione miesięczne wydatki na opłacenie mediów (energii elektrycznej, wody) wynoszą ok. [...]zł. Skarżąca wykazała, że nie posiada oszczędności ani majątku, w chwili obecnej nie dzierżawi już gruntów rolnych i nie prowadzi działalności rolniczej. W wychowywaniu dzieci oraz w utrzymaniu wspiera ją zamieszkująca oddzielnie najbliższa rodzina – rodzice oraz rodzeństwo. Powyższe okoliczności, a w szczególności bezrobocie skarżącej, wielodzietność rodziny i związane z tym koszty kształcenia dzieci, brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków na sfinansowanie kosztów sądowych, niski miesięczny dochód wyłącznie z alimentów i z zasiłków, pozwalają uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uzasadnia przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.