I SA/Sz 648/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-03-17

Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Kazimierz Maczewski, Krystyna Zaremba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, spełnia wymogi określone w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, w szczególności w zakresie wyjaśnienia kwalifikacji budynku jako "budynku pozostałego" pomimo jego złego stanu technicznego i braku zadaszenia, a także braku podstaw do zakwalifikowania go jako budynku mieszkalnego?
Ratio decidendi
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie spełnia wymogów art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie wyjaśnia w sposób przekonujący, dlaczego obiekt, mimo złego stanu technicznego i braku zadaszenia, został uznany za budynek w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ani dlaczego nie można go zakwalifikować jako budynku mieszkalnego. Brak merytorycznego uzasadnienia przesłanek faktycznych i prawnych uniemożliwia ocenę prawidłowości decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia przez Prezydenta Miasta wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. dla spółki "M." Sp. z o.o. Spółka nabyła w drodze darowizny działkę z budynkiem byłego internatu, przeznaczonym do remontu. Organ pierwszej instancji zakwalifikował budynek jako "pozostały" i opodatkował go odpowiednią stawką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zarzuciła obu organom naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Ordynacji podatkowej, kwestionując kwalifikację budynku i brak merytorycznego uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.), Asesor WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi "M." Spółki z o. o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i 2, art. 21 § 3, art. 47 § 3 w związku z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 6 ust. 9 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), określił Przedsiębiorstwu "M." Sp. z o. o. w S. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że [...] r. aktem notarialnym podatnik nabył w drodze darowizny działkę gruntu o pow. [...] m2 zabudowaną [...]-kondygnacyjnym budynkiem byłego internatu o pow. [...] m2, przeznaczonym do kapitalnego remontu, położoną w S. W związku z tym nabyciem w [...] r. podatnik złożył korektę deklaracji na podatek od nieruchomości w poz. gruntów pozostałych i budynków mieszkalnych. Wobec odmowy korekty deklaracji podatkowej przez podatnika zgodnie z sugestią organu wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie określenia podatnikowi zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r. Organ ten powołując się na treść art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazał, że za grunt i budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Nie dotyczy to jednak budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami oraz budynków i gruntów, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Przedmiotowy budynek jest niezamieszkały. Przyczyną podjęcia prac modernizacyjnych w budynku była chęć zmiany przeznaczenia budynku, który miał pierwotnie charakter użyteczności publicznej (obiekt zbiorowego zamieszkiwania) na budynek mieszkalno-usługowy. Dokonywanie tego rodzaju prac adaptacyjnych mieści się w przedmiocie działalności gospodarczej prowadzonej przez właściciela budynku, a zdemontowany dach budynku nie ma wpływu na zasady opodatkowania tego obiektu, tym bardziej, że zdjęcie dachu ma charakter tymczasowy. Organ ten mając na uwadze definicję budynku mieszkalnego zawartą w § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690/ uznał, że budynek byłego internatu nie był i nie jest budynkiem mieszkalnym. Budynek ten należałoby zakwalifikować jako budynek zamieszkania zbiorowego, o którym mowa w § 3 pkt 5 tego rozporządzenia, a jeżeli budynek znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą to powinien być opodatkowany wg stawek najwyższych. Organ ten mając na uwadze oględziny budynku oraz zebrane w sprawie dowody na temat stanu budynku uznał, iż zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wystąpiły względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie danego obiektu do prowadzenia działalności gospodarczej, co pozwala na opodatkowanie go wg stawek dla budynków pozostałych. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem prawa polegającym na wadliwej kwalifikacji prawnej na potrzeby wymiaru podatku od nieruchomości nabytego przez stronę gruntu i budynku i tym samym naruszono art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 94 ze zm./. W uzasadnieniu dowołania strona podniosła, że w decyzji brak jest merytorycznego uzasadnienia dokonanej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania co pozbawia podatnika możliwości wykazania w tym zakresie swoich zastrzeżeń. Przywołane przez organ podatkowy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. wskazuje zdaniem strony, iż budynek ten jako budynek zamieszkania zbiorowego jest budynkiem mieszkalnym. Zdaniem odwołującego podatnik nie był w roku podatkowym w ogóle zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości w tym zakresie, gdyż znajdujący się na działce obiekt nie ma cechy budynku ani w rozumieniu przepisów budowlanych, ani też w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926; ze zm.) oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84; ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ ten w uzasadnieniu stwierdził, że wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wyłączenie z zakresu definicji nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności, powodem tego jest zdarzenie niezależne od podatnika, dotyczące stanu technicznego nieruchomości. Jest to jedynie wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nie wyłączenie z podmiotów do opodatkowania w ogóle. Oznacza to, wg tego organu, że jeżeli dana nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie będzie w oparciu o wskazany wyżej przepis zaliczana do kategorii związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, to należy ją zakwalifikować do kategorii nieruchomości tzw. pozostałych. Stan techniczny budynku będącego w posiadaniu podatnika prowadzącego działalność gospodarczą uniemożliwia prowadzenie w nim jakiejkolwiek działalności gospodarczej i działalność taka faktycznie nie jest w nim wykonywana, wobec tego organ odwoławczy uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji, iż budynek i grunt, na którym został on posadowiony należało zaklasyfikować do pozostałych i opodatkować wg stawki przewidzianej dla tej kategorii. Brak jest wg tego organu podstaw do potraktowania tego budynku jako mieszkalnego. Wprawdzie budynek internatu w świetle przepisów szeroko rozumianego prawa budowlanego jest kwalifikowany jako budynek zamieszkania zbiorowego, jednakże okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla kwestii związanej z wymiarem podatku od nieruchomości. Do czasu zmiany kwalifikacji budynku na spełniający funkcje mieszkalne należy zdaniem tego organu stosować stawki podatkowe jak dla budynków pozostałych. Brak jest również podstaw do wyłączenia tego budynku spod opodatkowania. Zły stan techniczny ma ten skutek, że wpływa na zastosowanie wobec niego niższej stawki podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 1a pkt 3 oraz art. 5 ust.1 pkt 1 lit. a i art. 5 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 9., poz. 94 ze zm./ oraz art. 120, art. 124 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, iż organ odwoławczy nie wskazał, dlaczego nie podzielił zarzutu podatnika, że obiekt nie spełnia ustalonej definicji budynku, który jest przedmiotem opodatkowania, stwierdzając jedynie arbitralnie, że nie ma podstaw do wyłączenia budynku spod opodatkowania. Organ ten nie uzasadnił również z jakich powodów zakwalifikował przedmiot opodatkowania do pozostałych budynków, zamiast jako budynek mieszkalny. Uzasadnienie organu odwoławczego wg skarżącego nie zawiera żadnych faktów ani dowodów, jak również przepisów prawa na poparcie zasadności prezentowanego stanowiska. Nie spełnia więc wymogów określonych w art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał z udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia prawnego decyzji powinno wynikać, czym się kierował organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Organ powinien więc wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, które były podstawą jego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie prawne nie może więc polegać tylko na powołaniu przez organ konkretnego przepisu prawa, ale powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, a także wskazanie, jaki związek zachodzi między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia /vide Ordynacja podatkowa – Komentarz R. MASTALSKI, J. ZUBRZYCKI s. 254/. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego uznano, że obiekt, mimo braku zadaszenia i złego stanu technicznego jest budynkiem w rozumieniu ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm./. Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 2 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają między innymi budynki lub ich części. W art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy zawiera definicję budynku. Organ odwoławczy opierając się więc na tych przepisach powinien wskazać, dlaczego uznał, iż mimo złego stanu technicznego obiekt ten nadal jest budynkiem w rozumieniu tych przepisów. Organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu wskazał jedynie dlaczego uznał, że w sprawie tej do spornego obiektu zastosowanie, będą miały stawki jak dla budynków pozostałych określone w art. 5 ust. 1 pkt 2e ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak słusznie podnosi się w skardze nie wskazano, dlaczego mimo braku zadaszenia i złego stanu technicznego uznano, iż jest to nadal budynek w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie wiadomo także jakimi kryteriami organ ten kierował się przyjmując, że budynek internatu nie można zaliczyć do budynków mieszkalnych. Samo stwierdzenie, że brak jest podstaw do potraktowania tego budynku jako mieszkalnego nie jest wyjaśnieniem przesłanek, którymi organ ten kierował się zajmując takie stanowisko. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia więc wymogów określonych w art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, uniemożliwiając tym samym sądowi ocenę jej prawidłowości. Doszło więc do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ orzec jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o wykonalności zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 2 wskazanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło