I SA/Sz 654/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2011. I. oddala skargę II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz pełnomocnika M. Ś. kwotę [...] złotych zwiększonej o należny podatek od towarów i usług wg stawki 23% tytułem świadczonej z urzędu pomocy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. z [...] r. nr [...] którą ustalono J. M. łączne zobowiązanie pieniężne na 2011 rok w kwocie [...] zł. Z dokonanych w postępowaniu podatkowym ustaleń wynika, że grunty działek nr ewid. [...] (o powierzchni[...] ) i [...] (o powierzchni [...]ha) przy ul. [...] w T., zgodnie z wydrukiem kontrolnym ewidencji gruntów z dnia[...] . są współwłasnością J. M. w udziale [...] Z. M. w udziale [...] oraz K. M. w udziale [...] . W dniu[...] . J. M. Z. M. oraz K. M. przedłożyli informacje w sprawie podatku od nieruchomości i rolnego stan na[...] . Z informacji tej wynika, że podatnicy zgłosili do opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni [...] budynki pozostałe o powierzchni [...] oraz grunty (sady i rolne zabudowane) o powierzchni łącznej[...] . Wobec powyższego decyzja organu pierwszej instancji, została wydana wobec trzech współwłaścicieli, którzy zostali wymienieni w ewidencji gruntów i budynków oraz złożyli zgodne informacje podatkowe. Pismem z dnia [...] r. J. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż w nakazie płatniczym brakuje [...] 2, które zabrano bez jego wiedzy. Odwołujący wskazał dalej, iż nie należy do żadnej wspólnoty i żadnej umowy nie zawierał ze Z. M. i K. M.. Podatek płacony jest przez Z. M., gdyż chce on przejąć nieruchomości, a jego wyrzucić. Gmina miała się przyczynić do założenia ksiąg wieczystych, a sąd dokonał nieprawidłowego podziału majątku bez przesłuchania świadków i przeprowadzenia dowodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, powołując treść przepisu art. 21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazało, iż kwestionowanie przez podatnika faktu własności nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli nie ma wpływu na wymiar podatku, bowiem organy związane są danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. W przypadku natomiast przesądzenia przez sąd powszechny, iż prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługuje wyłącznie skarżącemu, w ewidencji powinny zostać dokonane odpowiednie zmiany, które wpłyną wówczas na wymiar podatku ujawnionemu tam właścicielowi. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania odwoławczego nie stwierdzono, aby stan faktyczny zmienił się od 2009 roku, kiedy podatnicy złożyli aktualizacje deklaracji podatkowej. Zatem ustalony na podstawie dokumentów stan faktyczny sprawy nie zmienił się, a ustalone wielkości nieruchomości także nie uległy zmianie. W ocenie organu, za bezzasadny należy uznać zatem zarzut podatnika, iż w nakazie płatniczym brakuje [...]które zabrano bez jego wiedzy. Decyzja ta została wydana wobec trzech współwłaścicieli w oparciu o przepisy prawa podatkowego oraz zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach podatkowych, jak również zgodnie ze złożonymi przez współwłaścicieli informacjami w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W treści skargi skarżący wskazał na posługiwanie się przez organ paragrafami oraz to, że płacił podatek dopóki przychodził mu nakaz na M. J. a gdy mu wspólników cyt. ,,ponapisywali" (bo chcą zabrać całość) to nie płaci. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że decyzja ta nie narusza prawa. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza P. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011 rok w kwocie[...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 3 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., stosownie do którego jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Z kolei art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz.969 ze zm.) określa, że jeżeli grunty rolne stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu 2 lub więcej osób, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach). Z powyższych regulacji wynika, że jeżeli nieruchomość (grunty rolne) są przedmiotem współwłasności, to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na każdym ze współwłaścicieli nieruchomości ( gruntu), a zatem decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości, rolnego należy wydać w stosunku do wszystkich współwłaścicieli. Organ podatkowy nie jest bowiem uprawniony do wyboru podmiotów, w stosunku do których podejmowane będą czynności zmierzające do powstania zobowiązania podatkowego. Wynikający z ww. przepisu sposób opodatkowania nieruchomości, jak zasadnie wskazało Kolegium, nie ma żadnego wpływu na własność i posiadanie opodatkowanych nieruchomości. W szczególności nie może doprowadzić do - jak to określa skarżący - zabrania nieruchomości. W tym kontekście prawidłowo w ocenie Sądu, zastosowano w niniejszej sprawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l., ustalając wymiar podatku od nieruchomości wspólnej w stosunku do tych jej współwłaścicieli, w tym skarżącego, którzy odpowiadają solidarnie za zobowiązanie podatkowe. Z zawartego w aktach sprawy wyciągu z ewidencji gruntów wynika, że J. M., Z. M. i K. M. są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości (w określonych, ww. częściach). Organ opodatkowując współwłaścicieli wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości, bez wyszczególnienia udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Warunkiem powstania solidarnej odpowiedzialności jest doręczenie decyzji wymiarowej (art. 92 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.). Zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego (art. 366 k.c.). Odpowiedzialność solidarna oznacza, że organ podatkowy (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 k.c.). Dopiero spełnienie świadczenia w pełnym zakresie świadczy o spełnieniu obowiązku podatkowego i jest podstawą do ewentualnych rozliczeń pomiędzy współwłaścicielami, z tym że sprawy związane z rozliczeniem należą do kompetencji sądów powszechnych, nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym. Należy także dodać, że Kolegium dokonało ustalenia istotnych okoliczności w sprawie w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do klasyfikacji tych gruntów oraz ich powierzchni. W myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027, ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości. Ewidencja gruntów ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Posiadając walor dokumentu urzędowego, wiąże organy podatkowe, które nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zarówno zmian w ewidencji, jak i przyjmowania dla wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikały z ewidencji gruntów i budynków. Ustaleń, co do osób będących współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości organy podatkowe dokonały na podstawie danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów oraz aktu notarialnego. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało w wydanej decyzji pełnych ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej z zastosowaniem właściwych przepisów, co znalazło pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotem zarzutu skarżącego jest kwestia wymiaru podatku pozostałym współwłaścicielom nieruchomości, tj. Z. M. i małoletniemu K. M. w sytuacji, gdy według skarżącego jest on jedynym właścicielem tej nieruchomości. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, prowadzoną przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P., od dnia [...] r. właścicielami nieruchomości położonej w T. przy ul. [...] są J. M., Z. M. i K. M.. Stan powyższy spowodowany został zawarciem umowy darowizny w dniu 17 czerwca 2008 r. w formie aktu notarialnego, na podstawie której poprzednia właścicielka ½ udziału w nieruchomości – K. O. darowała swój udział, w równych częściach, swojemu synowi Z. M. oraz wnukowi K. M.. Wobec powyższego organy podatkowe prawidłowo dokonały wymiaru podatku od nieruchomości w stosunku do wszystkich współwłaścicieli, zgodnie ewidencją gruntów i budynków. Kwestionowanie przez skarżącego faktu własności nieruchomości przez pozostałych współwłaścicieli nie ma wpływu na wymiar podatku, bowiem jak to już wskazano, organy związane są danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. W przypadku natomiast przesądzenia przez sąd powszechny, iż prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługuje wyłącznie skarżącemu, w ewidencji powinny zostać dokonane odpowiednie zmiany, które wpłyną wówczas na wymiar podatku ujawnionemu tam właścicielowi. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż w nakazie płatniczym brakuje [...]które zabrano bez jego wiedzy, należy stwierdzić, iż z akt sprawy nie wynika aby stan faktyczny sprawy zmienił się od 2009 roku, kiedy podatnicy złożyli aktualizacje deklaracji podatkowej. Z informacji tej wynika, że podatnicy zgłosili do opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni [...]i budynki pozostałe o powierzchni [...]oraz grunty ( sady i rolne zabudowane) o powierzchni łącznej[....]. W związku z powyższym wymiar podatku został dokonany stosownie do informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego złożonej przez podatników dnia [...]r. Nadto, z akt sprawy wynika, iż w stosunku do udziału skarżącego w wysokości ½ w powyższej nieruchomości zostały zastosowane stawki podatku dla osób, których jedynym źródłem utrzymania jest emerytura lub renta - zgodne z §1 ust.1 pkt 2 lit.b oraz lit. i Uchwały Nr XXXII/247/08 Rady Miejskiej w P. z dnia 25.11.2008 r. w sprawie podatku od nieruchomości. Organ wobec faktu, iż jednemu ze współwłaścicieli przysługiwała ulga w podatku, zmniejszył kwotę ustalonego zobowiązania. Reasumując Sąd uznał, iż w rozpatrywanej sprawie stanowisko organów podatkowych jest prawidłowe a postępowanie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę jako nieuzasadnioną - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - należało oddalić. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono zgodnie z art. 250 powołanej wyżej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348).