I SA/Sz 656/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S.–M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania za niedopuszczalny zarzutu w sprawie postępowania egzkekucyjnego p o s t a n a w i a: przyznać E. S.- M. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego Skarżąca E. S. w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 100 zł od wniesionej skargi na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach oraz nadesłanych dokumentów wynika, co następuje. E. S. gospodarstwo domowe prowadzi z małżonkiem oraz dwójką dzieci w wieku szkolnym (12, 13 lat). Skarżąca obecnie nie pracuje, od dłuższego czasu przebywa na zwolnieniu lekarskim (od czerwca 2008 r.), pobierając świadczenie chorobowe w kwocie ok. 1400 zł miesięcznie (odcinki przekazów pocztowych świadczenia z miesięcy: sierpnia, września i października 2008 r. k.- 19), w dniu 4 grudnia 2008 r., w związku ze złym ogólnym stanem zdrowia i niezdolnością do pracy (zaświadczenie o stanie zdrowia z 8.12.2008 r. k.- 27) wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego (k.- 26). Mąż skarżącej – A. M. jest osobą bezrobotną, nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy (oświadczenie A. M. z dnia 16.12.2008 r. k. 20). Wnioskodawczyni oświadczyła, że małżonek jest osobą niezdolną do podjęcia pracy ze względu na chorobę psychiczną, co zostało potwierdzone przedłożonym postanowieniem Prokuratury Rejonowej w T. z dnia 12 września 2002 r. , sygn. akt [...] (k. 28-30). Skarżąca dodatkowo oświadczyła, że wraz z małżonkiem nie posiadają rachunków bankowych, od 1998 r. rodzina korzysta sporadycznie z opieki MOPS-u w S. (odpisy decyzji z dnia 21.09.207 r., przyznających specjalne zasiłki celowe na opłacenie obiadów w szkole, na spłatę zaległości czynszowych, na zakup żywności i odzieży, k.- 23-25). E. S. i jej małżonek poza prawem majątkowym do mieszkania lokatorskiego o pow. 36 m kw innego majątku w postaci prawa własności nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.) nie posiadają. W aktach sprawy znajduje się świadectwo pracy z 27 czerwca 2008 r., z którego wynika, że skarżąca rozwiązała stosunek pracy za wypowiedzeniem przez firmę z dniem 28 czerwca 2008 r. Wnioskodawczyni nadesłała także odpis informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11 za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r., z którego wynika, iż w roku tym uzyskała przychód ze stosunku pracy w kwocie [...] zł oraz dowód wypłaty przez urząd skarbowy nadpłaty podatku za 2007 r. w dniu 21 lipca 2007 r. w kwocie [...] zł (k. 20, k. 21-23). Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 w/w ustawy). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Skarżąca E.S. ubiega się o całkowite przyznanie prawa pomocy, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu i należy stwierdzić, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Ze złożonego oświadczenia i dokumentów wynika, że sytuacja materialna jej czteroosobowej rodziny jest bardzo trudna. W chwili obecnej wnioskodawczyni będąc jedynym żywicielem rodziny, swojego niepracującego (i niezdolnego do podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia) męża oraz dwójkę dzieci w wieku szkolnym utrzymuje ze świadczenia chorobowego w kwocie ok. 1400 zł miesięcznie. Ciężką sytuację rodziny potwierdza okresowe korzystanie z zasiłków z pomocy społecznej na obiady dla dzieci, spłatę zaległości czynszowych, zakup żywności i odzieży, które rodzina otrzymała w roku ubiegłym, w okresie kiedy skarżąca była jeszcze zatrudniona i uzyskiwała wynagrodzenie za pracę w wysokości 2.125,97 zł. Należy też wskazać, że skarżąca prawdopodobnie ze względu na swój zły stan zdrowia nie podejmie w najbliższym czasie zatrudnienia i złożyła wniosek o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Ponadto wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku (mieszka w mieszkaniu lokatorskim) ani oszczędności. Powyższe okoliczności uzasadniają przyznanie stronie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wobec powyższego uznając, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.