I SA/Sz 657/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych E.S., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, od wniesionej skargi na wyżej powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że ma 57 lat, jest w separacji małżeńskiej orzeczonej prawomocnym wyrokiem z 2000 r., jest osobą bezdzietną, od marca 2012 r. pozostaje na utrzymaniu męża, który dobrowolnie dokonuje zakupu żywności i środków czystości, wsparcia w postaci żywności udziela jej również rodzeństwo mieszkające na wsi, nie korzysta z pomocy społecznej. Wnioskodawczyni nie pracuje, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej. Oświadczyła także, że nie ponosi wydatków na opłaty za mieszkanie, gdyż korzysta z nieodpłatnej dożywotniej służebności lokalu mieszkalnego zapisanej w testamencie przez osobę obcą, w zamian za sprawowaną dożywotnią opiekę nad tą osobą, chorą na stwardnienie rozsiane. Skarżąca nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego i nie wykazała żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów (oszczędności, papierów wartościowych itp.). Nie posiada też rachunków bankowych. W rocznym zeznaniu PIT-37 za 2011 r. E.S. zadeklarowała przychody z innych źródeł w kwocie [...] zł. Nie przedłożyła zeznania podatkowego małżonka, ze względu na brak dostępu do takich dokumentów. Dodatkowo oświadczyła, że nie posiada wiedzy o zasobach i środkach finansowych małżonka i nie jest upoważniona do udzielania informacji w tym zakresie. Przedłożyła natomiast kopię aktu notarialnego Rep. [...], stanowiącego umowę majątkową małżeńską Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 w/w ustawy). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 w/w ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W rozpatrywanym przypadku E.S. wykazała, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W złożonym oświadczeniu skarżąca podała bowiem, iż nie osiąga dochodu, jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie posiada majątku oraz zgromadzonych oszczędności, pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziny. Rodzina (mąż i rodzeństwo) udziela jej pomocy materialnej (żywność), a osoba obca nieodpłatnie udostępnia lokal mieszkalny w zamian za opiekę. E.S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, z mężem pozostaje w separacji. Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że przedstawione przez skarżącą w oświadczeniu, jak i wynikające z przedłożonych dokumentów okoliczności, uzasadniają uwzględnienie wniosku. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.