I SA/Sz 660/07
PostanowienieWSA w Szczecinie2007-10-04
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Analiza sytuacji finansowej skarżącego, w tym jego dochodów, obciążeń i braku oszczędności, potwierdziła, że nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych bez negatywnych konsekwencji dla swojego bytu.Stan faktyczny
Skarżący Z.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym. Skarżący argumentował, że jego dochód z emerytury, po potrąceniu wszystkich obciążeń (alimenty, zaliczka na podatek, egzekucja administracyjna), jest niewystarczający na pokrycie bieżących wydatków i spłatę zadłużeń, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie Referendarza Sądowego Aleksandry Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
W dniu 20 sierpnia 2007 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący Z.P., wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonego oświadczenia oraz załączonych dokumentów wynika, iż skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury wypłacanej przez Wojskowe Biuro Emerytalne w S.
w kwocie 1.869 zł brutto, z której po potrąceniu wszystkich obciążeń (w łącznej kwocie 1067,40 zł), z tytułu alimentów na syna A.P., zaliczki na podatek dochodowy, na egzekucję administracyjną z tytułu zaległego czynszu, pozostaje kwota 805 zł, która jest przekazywana na konto bankowe i w całości pokrywa zaległy debet zadłużenia bankowego, odsetki, prowizje. Na utrzymanie, opłaty, spłatę rat kredytowych i kart kredytowych w każdym miesiącu skarżący zaciąga debet, nie jest w związku z tym w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Skarżący podał, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie ma żadnych innych osób na utrzymaniu, posiada służbowe mieszkanie wojskowe o pow. 61,69 m kw, nie ma żadnych oszczędności, kosztowności, zasobnych kont bankowych, akcji, obligacji, nieruchomości, ani też wartościowego majątku ruchomego.
Do wniosku strona załączyła między innymi wyciągi z rachunku bankowego za miesiąc czerwiec i lipiec 2007 r., z których wynika, iż w okresie tym na konto wpływały jedynie kwoty ok. 820 zł z tytułu emerytury, która została rozchodowana na automatyczną spłatę kredytu, odsetek a także ujemne saldo końcowe, wynoszące na dzień 16 lipca – 791,65 zł.
Skarżący przedłożył także:
- dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia (orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej),
- odpis decyzji organu emerytalnego o waloryzacji emerytury z 3 marca 2006 r.,
- pismo organu emerytalnego z 25.10.2006 r. do komornika o przekazaniu zajętych należności na poczet zaległości oraz wysokości zajęcia od miesiąca listopada 2006 r.
w kwocie 467,30 zł,
- zawiadomienie z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z 25 maja 2006 r.,
o wysokości opłat za mieszkanie oraz zadłużeniu z tego tytułu w wysokości 20.146,23 zł,
- pismo GE Money Banku w G. o zadłużeniu kredytowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa
w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się
o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie.
Zdaniem Sądu okoliczności, które powołał skarżący we wniosku, znajdujące swoje potwierdzenie w złożonych przez niego wraz ze skargą dokumentach, uzasadniają jego uwzględnienie, bowiem wykazał on, iż nie będzie w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych, bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania.
Skarżący, jak dotychczas, utrzymuje się z debetu bankowego, co świadczy o tym, że nadal nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych. Analiza jego sytuacji finansowej
w dłuższym czasie, pozwala przyjąć, iż nie jest również w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia swojego utrzymania celem poniesienia takich kosztów.
W tym stanie, wobec wykazania niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), należało przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło