I SA/Sz 662/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-04-19
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając za konieczne dalsze postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy miejsce prowadzenia działalności handlowej stanowi targowisko pod dachem, a tym samym podlega opłacie targowej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.), sprzedaż ze stoiska jest jednoznacznie objęta definicją targowiska, co warunkuje pobór opłaty targowej. W związku z tym, dalsze postępowanie dowodowe w celu ustalenia charakteru miejsca sprzedaży było zbędne, a organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
H. R. prowadziła działalność handlową ze stoiska w Domu Handlowym Wielobranżowym w O., nie uiszczając opłaty targowej. Burmistrz Gminy C. określił jej zobowiązanie podatkowe z tego tytułu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego. H. R. zaskarżyła decyzję SKO, domagając się uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i uznania, że opłata targowa nie była należna. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i zasądzono od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję, 2. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z [...], Nr [...], Burmistrz Gminy C. określił H. R. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł z tytułu opłaty targowej za okresy od [...] do [...] oraz od [...] do [...] r.
Z uzasadnienia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wynika, iż w toku wszczętego z urzędu postępowania podatkowego, ustalono bezspornie, że w badanym okresie H. R. prowadziła działalność handlową na terenie Domu Handlowego Wielobranżowego w O. ze stoiska nr [...]. Z tytułu sprzedaży dokonywanej ze wskazanego stoiska handlowego podatniczka nie uiszczała opłaty targowej. Ponadto, na podstawie informacji uzyskanej od firmy "E" S.A., stwierdzono, że w tym okresie strona nie zgłaszała zawieszenia ani zaprzestania swojej działalności handlowej. Wskazując, iż H. R. prowadziła działalność na targowisku, a w szczególności w hali targowej, w której sprzedaż dokonywana jest w sposób rynkowo-targowo-jarmarczny, oraz że podatniczka nie miała obowiązku uiszczania podatku od nieruchomości, organ ten uznał, że ciążył na niej obowiązek regulowania opłaty targowej, stosownie do przepisów art. 15 i art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Decyzją z [...], Nr [...], wydaną w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło w całości opisaną decyzję Burmistrza Gminy C. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy uznał bowiem, że organ podatkowy pierwszej instancji nie podjął działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy i prawidłowego zastosowania normy prawnej, sformułowanej w art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie Kolegium, Burmistrz nie dowiódł w należyty sposób, iż opłata targowa określona H. R. była należna, gdyż nie zgromadził on odpowiednich dokumentów, potwierdzających faktyczne prowadzenie przez podatniczkę sprzedaży w wyodrębnionym stoisku handlowym, znajdującym się w Domu Handlowym Wielobranżowym w O.
W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy stwierdził także, że organ podatkowy pierwszej instancji naruszył przepisy art. 191 i art. 210 § 6 ustawy – Ordynacja podatkowa, ponieważ nie dokonał oceny przedłożonych przez podatniczkę dowodów, w postaci opinii biegłych i rzeczoznawców, dotyczących istotnej dla sprawy kwestii, jaką stanowiło ustalenie, czy Dom Handlowy jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnienia decyzji z [...] nie wskazano również, w oparciu o jakie ustalenia (dokumentację) organ podatkowy pierwszej instancji przyjął, iż obiekt ten nie jest budynkiem albo też jest targowiskiem pod dachem.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. H. R. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej
ją decyzji Burmistrza Gminy C., wskazując na wadliwość rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. W ocenie skarżącej, materiał dowodowy zgromadzony w rozpatrywanej sprawie był wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i uznania, że decyzja Burmistrza została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 15 ust. 2 i 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bez konieczności kierowania jej do ponownego rozpoznawania przez organ niższego stopnia.
Odnosząc się do treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, strona skarżąca podała, iż prowadząc działalność handlową w Domu Handlowym w O. od [...], na podstawie zawartej umowy najmu, nigdy nie zgłaszała zawieszenia tej działalności, jak również nigdy nie zaprzestawała prowadzenia tej działalności. W tym czasie na bieżąco regulowała należny czynsz najmu, natomiast nie uiszczała opłaty targowej, gdyż uznawała, że nie ma podstaw do jej pobierania. Następnie, powołując się na szereg opinii biegłych, skarżąca dowodziła, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, że obiekt, w którym dokonywała sprzedaży, stanowi targowisko pod dachem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii niedokonania przez organ pierwszej instancji właściwej oceny materiału dowodowego dotyczącego Domu Handlowego Wielobranżowego w O. oraz niewskazania w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie uznano, iż obiekt ten nie jest budynkiem lub też jest targowiskiem pod dachem. Kolegium zgodziło się natomiast ze stanowiskiem skarżącej, iż okoliczność prowadzenia przez nią działalności gospodarczej na terenie Domu Handlowego od [...] jest bezsporna i nie wymaga udowodnienia przez organy podatkowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie można w pełni podzielić argumentacji przytoczonej przez skarżącą.
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem skargi jest decyzja wydana na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t.: DzU z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję Burmistrza Gminy C. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiło przekonanie organu odwoławczego o konieczności zgromadzenia materiału dowodowego, który dowodziłby niezbicie, iż skarżąca w okresie od [...] do [...] i od [...] do [...] faktycznie dokonywała sprzedaży, oraz o potrzebie dokonania oceny, czy Dom Handlowy Wielobranżowy w O., w którym skarżąca dokonywała nie stanowił budynku, bądź stanowił targowisko pod dachem.
Jak wynika z okoliczności rozpatrywanej sprawy, i jak to przyznaje organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, kwestia rzeczywistego dokonywania przez skarżącą sprzedaży ze stoiska nr [...], znajdującego się na terenie Domu Handlowego Wielobranżowego w O. - jest bezsporna i nie wymaga dalszego badania przez organy podatkowe. Skarżąca na żadnym etapie postępowania podatkowego nie kwestionowała bowiem tego faktu. Wręcz przeciwnie, sama wskazywała, iż działalność handlową prowadzi nieprzerwanie od roku [...], opłacając stosowny czynsz za najem stoiska, lecz nie uiszczając opłaty targowej.
Szerszej analizy wymaga natomiast kwestia sposobu przeprowadzenia oceny, czy sprzedaż dokonywana przez skarżącą ze stoiska nr [...] miała miejsce na targowisku, co warunkowało możliwość poboru opłaty targowej. Jak wynika z akt sprawy, zarówno organ odwoławczy, jak i skarżąca powoływali się w rozpatrywanej sprawie na przepisy art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., wyciągając w konsekwencji błędne wnioski odnośnie konieczności posiłkowania się opiniami biegłych i rzeczoznawców przy ustalaniu, czy wskazany obiekt był targowiskiem. Tymczasem art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., wyraźnie stanowił: "Opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach (ust. 1). Targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, w szczególności z ręki, koszów, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych ... (ust. 2)".
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że skarżąca dokonywała sprzedaży ze stoiska, a więc na targowisku, gdyż stoisko w jednoznaczny sposób było objęte definicją targowiska, zawartą w art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniu skarżącej, opinie ekspertów i rzeczoznawców nie mogły wpłynąć na zmianę kwalifikacji miejsca, w którym prowadziła ona działalność handlową (w okresie od [...] do [...] i od [...] do [...]). Jednocześnie nie może się ostać argumentacja organu odwoławczego co do konieczności przeprowadzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowania dowodowego w tym zakresie.
W świetle art. 127 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, istota dwuinstancyjnego postępowania polega na tym, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do rozpoznania sprawy co do istoty tylko wtedy, gdy na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie doszło do niezbędnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, a ewentualnych braków nie można uzupełnić w trybie art. 229 z przyczyn leżących po stronie organu pierwszej instancji - co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż organ odwoławczy, uchylając decyzję organu podatkowego pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, z przyczyn omówionych powyżej, dopuścił się naruszenia art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 127 i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz procesowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, podlegała uchyleniu na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 ustawy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, a o niewykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło