I SA/Sz 664/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 7 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 31 maja 2013 r. skarżąca M. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 7 maja 2013 r. nr [...] , w którym Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie uznał za nieuzasadnione zażalenie M. T. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w spawie rozpatrzenia zarzutów z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] . Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 664/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił ww. skargę. Pismem z dnia 5 września 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączyła kopie następujących dokumentów: - wyniku badania tomografii komputerowej z dnia 26 września 2013 r., - decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z 11 stycznia 2011 r. o utracie przez skarżącą z dniem 3 stycznia 2011 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, - decyzji z dnia 18 września 2013 r. o waloryzacji renty C. T. i ustaleniu od dnia 1 października 2013 r. renty w wysokości [...] zł, zwaloryzowana podstawa wymiaru renty inwalidzkiej [...] zł, - zaświadczenia Uniwersytetu S. z dnia 21 października 2013 r. potwierdzające, że T. T. jest studentem [...] roku studiów stacjonarnych - zaświadczenie Zespołu Szkół nr [...] w P. z 4 września 2013 r. potwierdzające, że M. T. jest uczennicą [...] klasy, - pisma Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w P., informującego o wyrażeniu zgody na odroczenie płatności za internat do 29 listopada 2013 r., - rachunków za wyżywienie i zakwaterowanie córki, - decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2013, - faktury za wodę na kwotę [...] zł za okres od czerwca do września 2013 r., - faktury za energię elektryczną na kwotę [...] zł za okres od 10 lipca 2013 r. do 16 września 2013 r., - rozliczenia opłat za telefon i Internet, - faktur potwierdzających poniesione wydatki ma zakupy w aptece na kwotę [....] zł (za październik b.r.), - faktur za paliwo na kwotę [...] zł (za październik b.r.). Jak wynika z uzasadnienia wniosku oraz dokumentów przedłożonych przez skarżącą, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i z dwójką uczących się dzieci. Córka M. T. jest uczennicą Zespołu Szkół nr [...] w P., mieszka w internacie, a syn T. T. jest studentem. W oświadczeniu majątkowym skarżąca wskazała dom o pow. [...] m kw. na działce o powierzchni [...] m². Podała, że żaden z członków rodziny nie posiada przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł, ani żadnych oszczędności. Źródło dochodu rodziny stanowi renta C. T. w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Wskazała także, że w styczniu 2011 r. utraciła status osoby bezrobotnej oraz prawo do świadczeń z uwagi na długi okres niezdolności do pracy na skutek choroby i pozostaje aktualnie bez dochodu. Z powodu stanu zdrowia nie może podjąć zatrudnienia. Skarżąca podała też, że z powodu braku środków leczenie jej schorzeń odbywa się w ograniczonym zakresie. Dodała, że stan zdrowia pozostałych osób w rodzinie (mąż i syn) również wymaga specjalistycznego leczenia. Według oświadczenia skarżącej, miesięczne wydatki na utrzymanie domu (opał –[...] zł, energia elektryczna – [...] zł, gaz, wodę –[...] zł) stanowią kwotę ok. [...] zł, opłaty za internat córki [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, internet [...] zł, telefony [...] zł, lekarstwa [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, wydatki na dojazdy do miasta i lekarzy w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Skarżąca wskazała także na spłatę kredytu zaciągniętego na bieżące potrzeby szkolne i domowe w wysokości po [...] zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej: "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki przyznania przez sąd osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i potrzeby finansowe strony i jej rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, świadczy o tym użyty we wskazanym przepisie zwrot: "...gdy osoba wykaże..". Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz, w przypadku wniosku osoby fizycznej, o stanie rodzinnym. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny Sądu, rozpoznającego wniosek, należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Przede wszystkim należy wskazać na jej sytuację materialną oraz fakt, iż jedyny stały dochód czteroosobowej rodziny stanowi kwota [...] zł renty otrzymywanej przez męża skarżącej. Skarżąca jest bezrobotna i nie ma możliwości podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia. Na utrzymaniu małżonków T. pozostaje dwoje kontynuujących naukę dzieci. Ponadto z miesięcznego dochodu rodziny, po potrąceniu miesięcznych wydatków na utrzymanie (opłaty mieszkaniowe, internat, leczenie, dojazdy), na pozostałe niezbędne potrzeby, pozostaje kwota ok. [...] zł. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy, który złożyła w kolejnej zainicjowanej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie sprawie, zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca wykazała bowiem, iż jej sytuacja finansowa jak dotychczas, nie uległa poprawie. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w późniejszym piśmie, a potwierdzonych szeregiem przedstawionych dokumentów, skarżąca obecnie nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych i pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe, orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia