I SA/Sz 667/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za I, II, V, VII, VIII, X, XI 2006 r. oraz VI, VII, VIII, X 2007 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: przyznać [...] prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 31 lipca 2009 r. I. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r., tj: styczeń w kwocie [...] zł, luty- [...] zł, maj- [...] zł, lipiec - [...] zł, sierpień- [...] zł, październik-[...] zł, listopad-[...] zł, oraz 2007 r. tj: czerwiec-[...] zł, lipiec-[...]zł, sierpień-[...]zł i październik-[...] zł wraz z odsetkami za zwłokę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 września 2009 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] złotych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, [...] złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała, iż od urodzenia jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się tylko i wyłącznie z renty socjalnej w wysokości [...]zł z której spłaca grzywnę orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w K. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz ratę kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie. Nie posiada jakichkolwiek innych źródeł dochodów. Rodzaj niepełnosprawności ( brak lewej ręki) utrudnia jej codzienne funkcjonowanie a przede wszystkim jest poważną przeszkodą w podjęciu zatrudnienia. Uzyskiwane przez nią dochody nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych nawet potrzeb życiowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej wynika, iż pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z mamą, babcią i bratem. Skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się tylko dzięki pomocy mamy i babci, których dochody są również skromne. [...] ( matka) utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł oraz prowadzi działalność gospodarczą która jednak przynosi straty. Źródłem dochodu [...] ( babci) jest renta w wysokości [...]zł ( brutto), z której spłaca raty pożyczki w wysokości [...]zł miesięcznie. Brat [...] zatrudniony jest na umowę o pracę, na ¼ etatu i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości [...] zł ( brutto). Rodzina ponosi opłaty za wodę i odprowadzanie ścieków w wysokości [...]zł, podatek od nieruchomości [...] zł, opłaty za gaz w wysokości [...] zł. W uiszczeniu opłat rodzina posiada zaległości za energie elektryczną w wysokości [...]zł, za wodę i odprowadzenie ścieków [...]zł, podatek od nieruchomości [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że kwota wpisu w wysokości [...] zł przewyższa znacznie całość jej miesięcznych dochodów , tak więc szans na jej wygospodarowanie nie ma. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Mieszka w domu stanowiącym współwłasność mamy i babci, który to dom stanowi jedyny składnik majątku rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż ył, co następuje: Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obecna sytuacja [...] nie daje zdaniem Sądu możliwości poniesienia przez nią pełnych kosztów sądowych. Skarżąca wykazała wystarczająco skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów w wysokości [...]zł, oświadczone wydatki, wykazany brak oszczędności, przedmiotów wartościowych, samotność - nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca funkcjonuje praktycznie dzięki pomocy mamy i babci. Stąd też, w ocenie Sądu, konieczność poniesienia kosztów sądowych przez [...]uniemożliwiłaby realizację jej podstawowych potrzeb życiowych, tym bardziej, iż Sądowi wiadomym jest z urzędu, że skarżąca wniosła dwie skargi do Sądu i w każdej ze spraw wysokość wpisu została ustalona na kwotę [...] zł, co znacznie przewyższa całość jej miesięcznych dochodów. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, Sąd przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 245 §3, art. 246 §1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji