I SA/Sz 668/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na 2023 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymania w mocy decyzji Kierowania Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w Z. z [...] r. nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2023 rok w ramach wariantu 13.1 premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej B. T. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. T. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "Organ odwoławczy") z 28 sierpnia 2024 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu D. z siedzibą w Z. (dalej: "Organ I instancji") z [...] czerwca 2024 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach działania Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020 na 2023 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Dnia [...] czerwca 2023 r. Strona poprzez aplikację e-WniosekPlus złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2023 r. w którym ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej w ramach Wariantu: 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji na powierzchni [...] ha, Wariantu: 13.1 Premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą na powierzchni [...] ha oraz o refundację kosztów transakcyjnych na 2023 r. Dnia [...] czerwca 2024 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW-2014-2020). W ramach Wariantu: 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji przyznana została płatność w wysokości [...] zł oraz kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na 2023 r. w wysokości [...] zł. Odmówiono płatności w ramach Wariantu: 13.1 Premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą. Strona zaskarżyła ww. decyzję odwołaniem. Dołączyła do niej decyzję z dnia [...] stycznia 2024 r. Wójta Gminy K. o przekazaniu czasowo odebranych zwierząt do gospodarstwa Skarżącej. W treści odwołania Strona nie zgodziła się z odmową przyznania płatności. Stwierdziła, że w jej gospodarstwie wskaźnik DJP został minimalnie przekroczony a spowodowane to było przyjęciem zwierząt z innego gospodarstwa w ramach interwencji. Wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną do tutejszego Sądu ww. decyzją z [...] sierpnia 2024 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał na przepis § 2 i § 32e oraz § 32k rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U.2018 r.1784 t.j. ze zm.; dalej: "rozporządzenie ekologiczne"). Organ odwoławczy wskazał za Organem I instancji, że według średniego stanu za okres [...] marca 2023 r.- [...] marca 2024 r. liczba DJP została wyznaczona jako [...], co w przeliczeniu na użytki rolne w gospodarstwie [...] ha stanowi [...] DJP/ha. Zgodnie z przepisami rozporządzenia płatność została odmówiona w ramach spornego wariantu. Organ odwoławczy odnosząc się do uwag Strony zawartych w odwołaniu oraz do złożonej decyzji z dnia [...] stycznia 2024 r. Wójta Gminy K. o przekazaniu czasowo odebranych zwierząt do gospodarstwa Skarżącej, zauważył, że potwierdza to jedynie zwiększenie stanu bydła w gospodarstwie, co przekłada się jednocześnie na wzrost wskaźnika DJP. Przedstawione argumenty nie znajdują oparcia w przepisach prawa i nie mogą zostać uwzględnione, ze względu na fakt, że zgodnie z zasadą praworządności, organ administracji działa na podstawie i w granicach prawa, zatem może wydać decyzję tylko w przypadkach określonych we właściwych przepisach. Zatem nawet w przypadku odczucia przez Stronę, iż decyzja jest dla niej krzywdząca, przepisy prawa nie pozwalają na odmienne rozstrzygnięcie. Odnosząc się do pozostałych płatności, w zakresie objętym wnioskiem, Organ odwoławczy wskazał na zasadność ich przyznania do powierzchni deklarowanych, wynikających z żądania Strony. Strona zaskarżyła ww. decyzję Dyrektora ZOR ARiMR z [...] sierpnia 2023 r. Wraz ze skargą złożyła protokół z czynności kontrolnych w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt Powiatowego Inspektora Weterynarii w D. P. z dnia [...] września 2024 r., który w jej ocenie ma wpływ na wyznaczenie DJP dla jej gospodarstwa. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że zwierzęta, które dołączyły do jej gospodarstwa miały po 7-8 miesięcy, co jej zdaniem znacznie zmienia przelicznik DJP/ha. Powołując się na ww. protokół, wskazała, że DJP/ha w jej gospodarstwie będzie wynosiło [...] DJP/ha. Dalsze czynności polegające na wprowadzeniu prawdziwego wieku zwierząt do systemu są w toku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do przedłożonego do skargi protokołu wskazał, że protokół ten sporządzony został we wrześniu 2024, a więc poza okresem [...] marca 2023 r.- [...] marca 2024 r. Tym samym nie można uznać jakoby wyniki tej kontroli, wykraczającej poza ww. okres, miały znaczenie w ramach postępowania za 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd może także stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organom należy zarzucić naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do zasadności odmowy przez Organ przyznania Skarżącej płatności ekologicznej w ramach wariantu 13.1. Premia za zrównoważoną produkcje roślinno – zwierzęcą na 2023 r. Organ uznał bowiem, że "w trakcie postępowania stwierdzono", że według średniego stanu za okres [...] marca 2023 r. – [...] marca 2024 r. liczba DJP została wyznaczona jako [...], co w przeliczeniu na użytki rolne w gospodarstwie [...] ha stanowi [...] DJP/ha a więc płatność dla ww. wariantu – zgodnie z § 32k rozporządzenia ekologicznego – Skarżącej nie przysługuje. Wskazać w tym miejscu należy, że postępowanie przed organami Agencji uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2023.1199 t.j.), stosownie do którego, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postepowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów K.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 K.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nadto, przepis art. 10a ust. 1a ww. ustawy stanowi, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z uzasadnienia decyzji obu organów nie wynika, w jaki sposób i na jakiej podstawie Organy w trakcie prowadzonego postępowania stwierdziły, że według średniego okresu [...].03.2023 r. – [...].03.2024 r., liczba DJP wyznaczona została jako [...], które to ustalenie było istotne dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie w zakresie odmowy przyznania Skarżącej płatności ekologicznej do wariantu 13.1. Premia za zrównoważoną produkcje roślinno – zwierzęcą na 2023 r., albowiem de facto stanowiło zasadniczą podstawę odmowy Skarżącej wnioskowanej płatności dla ww. wariantu. Wyjaśnienie w tym zakresie nie zostało zawarte ani w decyzji organu odwoławczego, ani organu I instancji. Również w toku rozprawy Organ nie wyjaśnił podstawy i sposobu ustaleń w powyższym zakresie. Sąd zauważa wprawdzie, że Skarżąca załączył do wniosku "Oświadczenie o zwierzętach deklarowanych do płatności" i zaznaczyła, że ubiega się o przyznanie wsparcia dochodów związanego z produkcją do krów, jednakże Sąd nie może uznać, że fakt ten zwalniał Organy z przedstawienia w uzasadnieniu decyzji istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń w odniesieniu do podstawy i sposobu uznania, że "w trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, że według średniego okresu [...].03.2023 r. – [...].03.2024 r., liczba DJP wyznaczona została jako [...]". Sąd podkreśla, że nie może zastępować organów w sporządzeniu prawidłowego uzasadnienia decyzji, albowiem stosownie do treści art. art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Tym bardziej Sąd administracyjny, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, nie może domniemywać przyjętych przez organy podstaw i sposobu ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji winno być sporządzone w taki sposób, by możliwym było poznanie toku rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia. Tymczasem jak już wyżej wskazano, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Organ administracji nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy uchybił wynikającej z art. 8 K.p.a. zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organu. Aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, Sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki uzasadnienia decyzji w zakresie podstawowych elementów przewidzianych przepisem art. 107 § 3 K.p.a. uniemożliwiają dokonanie przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem. Wskazane wyżej uchybienia przepisom normującym postępowanie przed organami administracji uznać należy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności ekologicznej na 2023 r. w ramach wariantu 13.1 premia za zrównoważoną produkcję roślinno-zwierzęcą (pkt I sentencji). Jednocześnie Sąd wskazuje, że w pozostałym zakresie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, albowiem Skarżąca zaskarżyła ww. decyzję w całości natomiast w pozostałej części Organy orzekły zgodnie z żądaniem Skarżącej przyznając wnioskowaną płatność. W tym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani procesowego (pkt II sentencji). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...] zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Ponownie rozpatrując sprawę Organ wyda decyzję zawierającą prawidłowe uzasadnienia faktyczne i prawne, a przede wszystkim wykaże podstawę i sposób ustalenia przyjętej dla rozstrzygnięcia ww. liczby DJP odnosząc się jednocześnie do twierdzeń Skarżącej w tym zakresie i ewentualnie przedkładanych przez Skarżącą dowodów, wyjaśnień czy korekt.