I SA/Sz 673/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. i A. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących M. i A. W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 21 § 3, art. 123 § 1, art. 199a § 1, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 5, art. 11 ust. 1, art. 75 ust. 1, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), § 2 pkt 1 ppkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), określił A. i M. W. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki M. o numerze nadwozia [...], roku produkcji [...],. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny sprawy oraz argumentację na poparcie swojego stanowiska. Organ ten wskazał mianowicie, że A.W. w dniu [...] r. złożył deklarację nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U, którego przedmiotem był opisany powyżej samochód. W deklaracji tej podatnik wykazał podstawę opodatkowania w kwocie [...] zł i kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...]zł. Do przedmiotowej deklaracji dołączono: wniosek o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy od zgłoszonego pojazdu, dokument z dnia [...]r., dokument F. nr [...], dokument identyfikacyjny pojazdu z [...]r. W związku z ustaleniami poczynionymi w toku prowadzonych czynności sprawdzających, dotyczącymi złożonej przez stronę deklaracji AKC-U, organ pierwszej instancji powziął wątpliwości co do rzeczywistego charakteru dokonanej transakcji i postanowieniem z dnia [...] r. wszczął wobec stron postępowanie, mające na celu określenie podstawy opodatkowania pojazdu będącego przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz określenia kwoty należnego podatku akcyzowego. W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej stwierdził, że sprzedaż samochodu osobowego za kwotę wynikającą z umowy kupna (tj. [...] EURO), byłaby dla sprzedawcy ekonomicznie nieuzasadniona, gdyż w rażący sposób odbiegała od średniej ceny rynkowej pojazdu podobnego na rynku krajowym, ustalonej w oparciu o katalog notowań "Info-Ekspert", gdzie wartość tę określono w kwocie [...] zł. Stojąc na powyższym stanowisku, organ ten uznał, że strony zawierając umowę kupna-sprzedaży, ukryły inną czynność prawną, jaką była darowizna samochodu osobowego, a co za tym idzie, podstawa opodatkowania nie może zostać określona na podstawie art. 82 ust 3 ustawy o podatku akcyzowym. Konsekwencją powyższego było określenie przez Naczelnika Urzędu Celnego w K. podstawy opodatkowania zgodnie z przepisami art. 10 ust 5 ustawy o podatku akcyzowym Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strony wniosły odwołanie, w którym zarzuciły organowi pierwszej instancji, że ten ustalając podstawę opodatkowania oparł się na systemie "Info-Ekspert", wybrał pojazd do porównania z rynku niemieckiego, zaś oni zakupili samochód w B. Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 63 §1, art. 207 § 1 i § 2, art. 233 § 1 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm), art. 2 pkt 1, pkt 3 i pkt 11, art. 3 ust 2, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 5, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ust. 3 pkt 3, art. 82 ust 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]r. i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, określając M. i A. W. należne zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu osobowego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy za nieprawidłowe uznał stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że transakcja, której stronami byli państwo W. stanowiła umowę darowizny. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że zasadniczą determinantą decydującą o charakterze przedmiotowej umowy i jednoznacznego określenia, czy była to umowa kupna sprzedaży czy też umowa darowizny, jest występowanie (bądź jego brak) elementu zobowiązującego stronę umowy do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. W przedmiotowej sprawie elementem powodującym, że umowę pomiędzy sprzedającym a kupującym nie można uznać za darowiznę jest fakt istnienia umowy kupna przedmiotowego pojazdu, z której wynika, iż sprzedający przekazuje kupującemu przedmiotowy pojazd, a w zamian kupujący przekazuje sprzedającemu określoną kwotę pieniędzy. Podkreślił również, że stosownie do przepisu art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony (chyba że strona odmawia składania zeznań) wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Następnie, oceniając wiarygodność dokonanej przez stronę transakcji wynikającej z przedłożonej umowy, Dyrektor Izby Celnej w S. dokonał analizy ofert sprzedaży samochodów o cechach odpowiadających pojazdowi nabytemu przez stronę, zamieszczonych na belgijskim portalu internetowym i stwierdził, że wartość tego typu pojazdów powinna się kształtować w przedziale [...] Euro, co oznacza, że wartość pojazdu wynikająca z przedstawionej przez stronę umowy kupna znajduje się w rażącej dysproporcji ([...]%) do cen tego typu pojazdów na rynku belgijskim. Wobec tego organ uznał, iż wartość wynikająca z przedmiotowej umowy kupna nie była rzeczywistą ceną uiszczoną przez stronę w związku z nabyciem przedmiotowego pojazdu, a ustalenie podstawy opodatkowania w rozpatrywanej sprawie powinna nastąpić zgodnie z przepisem art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Organ zważył, że przedmiotowy pojazd został zakupiony w B. w dniu [...]r. i w dniu [...]r. przeszedł badanie techniczne dla pojazdów. W oparciu o program komputerowy "Info-Ekspert" przyjął, że wartość pojazdu o parametrach takich samych jak przedmiotowy samochód wynosiła dla pojazdu nieuszkodzonego [...] zł, a w oparciu o system "Eurotax" – [...] zł. Organ wybrał do dalszej analizy cenę rynkowa podaną przez "Eurotax". Dalej w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił sposób obliczenia należnego podatku akcyzowego w kwocie [...]zł, dokonany zgodnie z treścią art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej. M. i A. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S., domagając się uchylenia. Skarżący uważają, że podatek akcyzowy winien być wyliczony od wartości podanej przez nich zgodnej z umowa kupna przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu skarżący podważyli prawidłowość wyceny samochodu osobowego, dokonanej przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Ustawa z dnia 9 maja 2008 roku o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, poz. 745), znowelizowała ustawę o podatku akcyzowym, wprowadzając art. 82a. Wskazać należy, że powyższy przepis obowiązuje od 19 lipca 2008 r., a zatem o ile nie mógł mieć zastosowania przed organem pierwszej instancji, to przez organ odwoławczy stosownie do art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. winien być stosowany. Powyższa ustawa weszła w życie w dniu 19 lipca 2008 r., tj. już po wprowadzeniu do obrotu decyzji organu pierwszej instancji (decyzja z dnia [...]r.), ale przed rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy (decyzja z dnia [...]r.), zatem jej obowiązywanie w dniu orzekania przez ten organ powoduje konieczność odniesienia się do regulacji w niej zawartych. Wskazać należy, że o ile organ II instancji odwołuje się do ustawy o podatku akcyzowym, w tym zastosował regulację art. 82 ust. 3 tej ustawy, co do podstawy opodatkowania - to pomija regulacje związane z określeniem wysokości podstawy opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego określone w art. 82a ustawy o podatku akcyzowym. Zgodnie z art.82a ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (ust.1). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (ust.2). Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33 % od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik (ust.3). Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (ust.4). Powyższy przepis jest przepisem procesowym i organ winien zastosować go przy rozpoznawaniu sprawy. W niniejszej sprawie organ ustalił, że cena podobnego pojazdu na rynku belgijskim kształtowała się w granicach od [...] Euro (oferty sprzedaży z Internetu), zaś strona zgłosiła pojazd o wartości [...] euro, co stało się powodem przyjęcia przez organ rażącej dysproporcji ([...] %) i dało organowi podstawę do przyjęcia, iż wartość wynikająca z umowy kupna samochodu z dnia [...]r. nie była rzeczywistą ceną uiszczoną przez stronę za nabycie przedmiotowego pojazdu. Uznając zatem, że w niniejszej sprawie stosowane być winny zasady z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu, w tym określania wysokości podstawy opodatkowania w sytuacji, gdy według organu wartość ta odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu, a organ określił tą wysokość z pominięciem art. 82a ustawy o podatku akcyzowym wprowadzonym przez ustawę z dnia 9 maja 2008 r. uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem powołanego przepisu, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny zobowiązany jest uwzględnić powyższe wskazania Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji.