I SA/Sz 673/18
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-10-31
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która utrzymuje się z niskiej emerytury po potrąceniach egzekucyjnych, a jej mąż jest przedsiębiorcą na zwolnieniu lekarskim bez prawa do zasiłku chorobowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niska emerytura po potrąceniach egzekucyjnych oraz brak zasiłku chorobowego dla męża, który jest przedsiębiorcą, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca R. K. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. umarzające postępowanie egzekucyjne. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała trudną sytuację finansową rodziny, niską emeryturę po potrąceniach egzekucyjnych oraz brak dochodów męża z powodu zwolnienia lekarskiego i odmowy wypłaty zasiłku chorobowego. Przedłożyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i dochody męża.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. znak [...] [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: zwolnić Skarżącą od kosztów sądowych.
Skarżąca R. K., wraz ze skargą na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Koszty sądowe sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 17 września 2018 r.).
W uzasadnieniu wniosku wskazała na złą sytuacje finansową rodziny. Podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem [...] r.). Skarżąca nie wskazała innych osób prowadzących z małżonkami wspólne gospodarstwo domowe. Skarżąca wyjaśniła, że od wielu lat nie pracuje, od 10.10.2017 r. otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości ok. [...] zł netto, po potrąceniu egzekucyjnym otrzymała za bieżący miesiąc kwotę [...]zł. Z kolei mąż Skarżącej przebywa na zwolnieniu lekarskim (od 30.06.2018 r. – 12.10.2018 r.), a ZUS odmówił wypłaty zasiłku chorobowego. Odnośnie do majątku oświadczyła, że nie posiada wraz z mężem nieruchomości ani wartościowych rzeczy ruchomych. Bieżące koszty utrzymania wynoszą ok. [...] zł, na Skarżącej ciąży kredyt z aktualnym zadłużeniem w wysokości ok. [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła:
- potwierdzenie wysokości emerytury za październik br. w wysokości [...] zł,
- kopię druku [...] - rocznego obliczenia podatku Skarżącej przez ZUS za rok podatkowy 2017 z wykazaną kwotą przychodu [...] zł,
- kopię skierowanego do ZUS zajęcia świadczenia emerytalnego Skarżącej z dnia 17 sierpnia 2018 r. dokonanego przez komornika sądowego z tytułu egzekucji roszczeń niealimentacyjnych- kwota należności głównej [...] zł, odsetki [...] zł,
- kopię decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 18 stycznia 2016 r. ustalającej dla męża Skarżącej wysokość stawki karty podatkowej na 2016 rok w wysokości [...] zł miesięcznie,
- kopię deklaracji męża Skarżącej – PIT 16A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach 2017 r. (w każdym z 12 miesięcy 2017 roku zapłacono [...] zł i odliczono [...] zł),
- kopię decyzji ZUS z dnia 29 sierpnia 2018 r. odmawiającej mężowi Skarżącej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 11 sierpnia do 12 października 2018 r.; z uzasadnienia tej decyzji wynika nadto, że odmówiono prawa do wypłaty zasiłku chorobowego od 30 czerwca do 10 sierpnia 2018 r.
- wyciągi przelewu składek na ubezpieczenie społeczne męża Skarżącej opłacone przez J. H., za okres od stycznia do września 2018 r.
Skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że jej mąż, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie: usługi transportowe - usługi taksówkowe w zakresie przewozu osób, rozlicza swoje przychody w formie karty podatkowej opłacając miesięcznie kwotę [...]zł. Miesięczny dochód wynosi ok. [...] zł, po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne, ok. [...] zł miesięcznie (za okres od stycznia do czerwca br.).
Z danych powszechnie dostępnych (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej, [...]) wynika, że prowadzona uprzednio przez skarżącą działalność gospodarcza – działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych pod firmą [...] została wykreślona z rejestru z dniem 11 września 2015 r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne.
Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za tym, że wniosek Skarżącej zasługiwał na uwzględnienie.
Skarżąca ([...] lat) utrzymuje się aktualnie z emerytury, która po potrąceniu egzekucyjnym wynosi netto [...] zł. Z kolei mąż Skarżącej [...] lat) jest przedsiębiorcą (usługi taksówkowe osobowe) osiągającym dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie, jednak z uwagi na chorobę, nie otrzymał zasiłku chorobowego za okres od 30 czerwca do 12 października 2018 r., co wynikało z przedłożonej kopii decyzji ZUS z dnia 29 sierpnia 2018 r. Skarżący nie wykazali innych źródeł przychodu. Z akt sprawy wynika, że w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne męża pomocy finansowej udziela J. H..
Uwzględniając wszystko powyższe, a w szczególności stan rodzinny i finansowy
Skarżącej, stwierdzić należało, że wykazała ona, iż nie jest stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło