I SA/Sz 679/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2009 r. wniosku S.K. R. w C. z siedzibą w S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2007 rok p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca Spółdzielnia, w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł, złożyła wniosek o zwolnienie od koszów sądowych, to jest wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi i w/w wniosku Spółdzielnia wskazała, że od 2002 r., w związku z utratą płynności finansowej, nie prowadzi działalności gospodarczej, jej majątek objęty jest postępowaniami egzekucyjnymi oraz że nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi. Wskazano również, że od 2005 r. Spółdzielnia wydzierżawia młyn, jednak wierzytelność z tego tytułu została zajęta przez Urząd Skarbowy w C. Pozostałe składniki majątkowe- mieszalnia pasz, bateria silosów, suszarnia i inne - nie są wykorzystywane; pomimo usilnych starań zarządu SKR nie znaleziono chętnych na ich dzierżawę. Spółdzielnia przedłożyła w sprawie odpisy z ksiąg wieczystych (z dnia 29 sierpnia i 2 września 2009 r.) dwóch zabudowanych nieruchomości, o powierzchni 1.41 ha i 1.05 ha, obciążonych – na rzecz pięciu wierzycieli- hipotekami, do wysokości łącznie 1.338.521,71 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano -w rubryce "wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych - wartość "-611 285,12 zł", z kolei wartość środków trwałych określono na kwotę 954,425,00 zł; strata za ostatni rok obrotowy wyniosła "-10.554,62 zł". Prezes Zarządu Spółdzielni oświadczyła, że skarżąca nie posiada rachunków bankowych. Do wniosku dołączono rachunek zysków i strat oraz bilans Spółdzielni – według stanu na dzień 31 grudnia 2008 r., a w odpowiedzi na wezwanie referendarza do przedłożenia: 1) wykazu posiadanych aktualnie przez skarżącą Spółdzielnię budynków i gruntów, 2) aktualnych dokumentów potwierdzających należne skarżącej Spółdzielni dochody na podstawie umów najmu/dzierżawy w/w nieruchomości, 3) aktualnych dokumentów potwierdzających zajęcie w/w należności, 4) aktualnych dokumentów potwierdzających objęcie majątku skarżącej Spółdzielni postępowaniem egzekucyjnym, 5) dodatkowego oświadczenia osoby upoważnionej do reprezentowania Spółdzielni o źródłach finansowania funkcjonowania Spółdzielni z podaniem wysokości uzyskiwanych ewentualnie środków w okresie ostatnich trzech miesięcy, nadesłano: - wykaz środków trwałych Spółdzielni na dzień 31 grudnia 2008 r., - umowę dzierżawy młyna z 30 czerwca 2005 r., - zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 5 grudnia 2005 r. o zajętej wierzytelności z tytułu w/w umowy dzierżawy z wykazaną kwotą 62.796,33 egzekwowanych należności (należność główna wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi), - oświadczenie p. Prezes Spółdzielni o tym, że skarżąca od 2002 r. nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi; Prezes Spółdzielni przedłożyła jednocześnie postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 10 lipca 2008 r. oddalające wniosek wierzyciela Spółdzielni o ogłoszenie jej upadłości, które to postanowienie stanowić ma, jej zdaniem, dowód potwierdzający w/w oświadczenie. Jak wynika z w/w postanowienia, Sąd Rejonowy ustalił m.in. , w oparciu o zeznania członków zarządu Spółdzielni, że skarżąca nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, problemy SKR w C. związane są ze spadkiem cen zboża pod koniec lat 90-tych i zaprzestaniem realizacji zobowiązań z tytułu płatności rat kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w "B" na budowę młyna. Cena zboża obniżyła się z 600 zł w momencie zaciągania kredytu do 200-300 zł w okresie 2 miesięcy po uzyskaniu kredytu. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane, gdy strona będąca osobą prawną wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić trzeba, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Analiza przedstawionej sytuacji skarżącej Spółdzielni prowadzi do wniosku, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z opisanej wyżej sytuacji, skarżąca Spółdzielnia nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnych środków finansowych. Wprawdzie, jak wynika z przesłanego bilansu, Spółdzielnia posiada aktywa trwałe ( budynki, lokale) o wartości 954.425,00 zł, jednak ciążące na niej zobowiązania krótkotrwałe stanowią wartość 1.573.763,16 zł (dane z bilansu); a wskazane w odpisach z ksiąg wieczystych nieruchomości skarżącej, obciążone są hipotekami do kwoty 1.338.521,71 zł. Zgodnie z bilansem skarżąca posiadała na dzień 31 grudnia 2008 r. należności krótkoterminowe w kwocie 8.058,66 zł, jednak uwzględniając ciążące na skarżącej w/w zaległości i zobowiązania, zajęcie wierzytelności z tytułu dzierżawy młyna oraz okoliczność zawiśnięcia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie łącznie 12 spraw ze skargi Spółdzielni ( na decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego), w których zobowiązano ją do uiszczenia kwoty łącznie 9.600,00 zł tytułem wpisów od skarg, stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy również zwrócić uwagę na ustalenia Sądu Rejonowego w S. przedstawione w przedłożonym przez stronę postanowieniu z dnia 10 lipca 2008 r., szczególnie w zakresie ciążących wówczas (10 lipca 2008 r.) na skarżącej zaległości w wysokości 2.309.152,21 zł ( w tym, w stosunku do Banku ‘B"w kwocie 2.050.000,00 zł) przy wartości majątku Spółdzielni w wysokości 997.591,62 zł. Oddalając wniosek o ogłoszenie upadłości Spółdzielni Sąd ten stwierdził, że wyliczony majątek dłużnika (o wartości 8.058,66 zł) przedstawiał wartość niewystarczającą dla pokrycia kosztów postępowania upadłościowego (ok. 45.000,00 zł). Sąd ten ustalił również, że członkowie zarządu skarżącej nie pobierają za pełnione funkcje żadnego wynagrodzenia. Mając na uwadze wszystko powyższe oraz konieczność zapewnienia wnioskującej Spółdzielni szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania przez nią z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.