I SA/Sz 68/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-02-14
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia części kwoty nienależnie pobranej renty rolniczej?Ratio decidendi
Skarżącemu przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, natomiast nie może zostać przyznane zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący S.S. złożył skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczącą odmowy umorzenia części kwoty nienależnie pobranej renty rolniczej. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i synem, a źródłem utrzymania są renty oraz zasiłek rodzinny. Ze względu na zły stan zdrowia i niskie dochody, skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata; wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono z uwagi na zwolnienie ustawowe.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części kwoty nienależnie pobranej renty rolniczej postanawia: przyznać S.S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać na wstępie należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej sytuacji wobec zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, nie jest możliwe przyznanie tego zwolnienia na mocy orzeczenia referendarza sądowego.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia części kwoty nienależnie pobranej renty rolniczej, zatem należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
Z uwagi na powyższe, złożony przez S. S. wniosek podlegał rozpoznaniu w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym, dochodach, wynika, co następuje.
Skarżący, zamieszkały w miejscowości G., prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i [...] letnim synem, a źródłem utrzymania rodziny jest renta skarżącego (w wysokości [...] zł - dowód: decyzja KRUS k. 22-23) oraz jego żony (w wysokości [...] zł - dowód: decyzja KRUS k. 20-21). Jak wynika z dołączonej decyzji Burmistrza N. z 3 listopada 2010 r. (k.19) skarżący otrzymał zasiłek rodzinny na syna S.S. w wysokości[...] zł miesięcznie na okres od 1 września 2011 r. do 31 października 2011 r. oraz warunkowo - dodatek do tego zasiłku w wysokości [...] zł.
Skarżący oświadczył, że z uwagi na stan zdrowia, oboje z żoną, nie mają możliwości "dorobić" do rent.
Odnośnie posiadanego majątku skarżący oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha.
Innych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych przedmiotów skarżący nie wykazał.
S. S. dodał, że dochody jego rodziny są tak niskie, że po opłaceniu wszelkich opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego niewiele pozostaje na utrzymanie. Posiadane środki wystarczają jedynie na wyżywienie, a na pokrycie kosztów zakupu środków czystości, odzieży, opału oraz niezbędnych lekarstw brakuje pieniędzy.
Ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów (oświadczenia i dowody wpłat k.228, 260-266) wynika, że miesięczne koszty utrzymania skarżącego i jego rodziny stanowią kwotę [...] zł (m.in. opłaty za wodę, energię elektryczną, wywóz nieczystości, spłata rat za lodówkę) oraz że rodzina skarżącego korzysta z pomocy społecznej od 2009 roku (decyzje k. 245-248 – pomoc w zakresie dożywiania, w zakresie stypendium szkolnego dla syna skarżącego, pomoc w zakresie zakupu opału).
Nadto zgromadzona w sprawie dokumentacja lekarska (m.in. zaświadczenia lekarskie, decyzja o stopniu niepełnosprawności, karta pobytu w szpitalu, k. 229-233 akt administracyjnych) potwierdza zły stan zdrowia skarżącego i jego żony.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje - w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Analizując przedstawioną przez skarżącego sytuację, w jakiej się aktualnie znajduje, należało uznać, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do opłat za czynności adwokata, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło