I SA/Sz 682/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-11-25
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje płatność ONW na rok 2008, jeśli utracił fizyczne posiadanie spornych działek rolnych w trakcie sezonu wegetacyjnego z powodu działań innego producenta rolnego?Ratio decidendi
Rolnikowi nie przysługuje płatność ONW, jeżeli nie jest faktycznym posiadaczem gruntów rolnych w okresie, na który ubiega się o płatność. Utrata fizycznego posiadania, nawet jeśli nastąpiła w wyniku bezprawnego działania innej osoby, wyklucza możliwość przyznania płatności, jeśli posiadacz nie podjął starań o przywrócenie posiadania.Stan faktyczny
Rolnik B.G. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2008. Organ pierwszej instancji wykluczył część działek z płatności, uznając, że w 2008 roku faktycznym użytkownikiem spornych działek był inny producent, E.K., mimo posiadania przez B.G. tytułu prawnego do tych nieruchomości i zawartej umowy dzierżawy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że B.G. utracił fizyczne posiadanie działek w maju 2008 roku po ich przeoraniu przez E.K. i nie podjął starań o przywrócenie posiadania. WSA oddalił skargę B.G., podzielając stanowisko organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ONW na rok 2008 w pomniejszonej wysokości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny w S. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] nr [...] przyznającą B.G. płatność z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2008 rok, po potrąceniu kwoty [...], w łącznej wysokości [...].
Z ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego wynika, że 15 maja 2009 r. do organu I instancji wpłynął wniosek B.G. o przyznanie płatności ONW na 2008 rok, w którym zadeklarowano 29 działek położonych w gminie [...].
W części dotyczącej oświadczenia o sposobie wykorzystania działek rolnych,
w kolumnie odnoszącej się do upraw, Wnioskodawca zadeklarował działki rolne
o powierzchni 123,31 ha.
W związku z zadeklarowaniem kilku działek deklarowanych przez B.G. do płatności ONW również przez innego producenta – E.K. (też do płatności ONW), organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające odnoszące się m.in. do siedmiu działek położnych w gminie [...],
w obrębie ewidencyjnym [...] (działki nr [...]).
B.G. powołał się na zawartą z E.K. w dniu
10 styczni 2001 r. umowę dzierżawy na okres 10 lat, jednak obszerne postępowanie wyjaśniające (wyjaśnienia producentów, przesłuchania producentów w charakterze strony w celu ustalenia kto jest faktycznym posiadaczem spornych działek ewidencyjnych nr [...], kontrola na miejscu w gospodarstwie B.G. przeprowadzona w dniu 18 września 2008 r. metodą foto, wyrok sądowy dotyczący ważności umowy dzierżawy przedmiotowych działek), doprowadziło organ I instancji do ustalenia, że w roku 2008 użytkownikiem (posiadaczem) spornych działek był E.K. W związku z powyższym wykluczono w/w działki z płatności na rzecz B.G.
Organ pierwszej instancji zmniejszył nadto płatności ONW z powodu nieprzestrzegania zasad dobrej kultury rolnej na działce rolnej G o powierzchni 5,38 ha (stwierdzono, że łąka nie została skoszona i okrywa roślinna usunięta, jak wymaga odpowiedni przepis prawa, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca 2008 r.).
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności zgodnej z wnioskiem, ewentualnie
o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucono decyzji naruszenie § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. z 2007 r. Nr 686, poz. 448 ze zm.) oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 80 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w postaci dokumentów oraz wyjaśnień strony i uznanie, że E.K. był faktycznym posiadaczem działek nr [...] w roku 2008, w szczególności na dzień 31 maja 2008 r.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że B.G. nie tylko posiadał tytuł prawny do tychże nieruchomości, ale był również posiadaczem zależnym spornych nieruchomości, gdyż to on, przynajmniej do lipca 2008 r., władał przedmiotowymi gruntami i cały ten czas utrzymywał je w dobrej kulturze rolnej, doglądał uprawy oraz zamierzał dokonać zbioru, dopiero po 2 lipca 2008 r. okazało się to niemożliwe.
Zdaniem odwołującego się incydentalne – jednorazowe wejście E.K. na grunt przed dniem 31 maja 2008 r., a przy tym bezprawne wkroczenie na grunt w dniu 25 maja 2008 r. i próba zniszczenia uprawianych przez B.G. roślin, nie może być uznane za całkowite przejęcie posiadania i prowadzenie jakichkolwiek zabiegów ( związanych z uprawą ziemi) przez inną osobę.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR rozpoznając sprawę na skutek odwołania przywołał w uzasadnieniu decyzji § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zgodnie z którym rolnikowi przysługuje płatność ONW, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha.
Organ odwoławczy powołał się w również na przepis art. 3 pkt 3 ustawy z dnia
18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), który definiuje pojęcie "producenta rolnego" jako osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego.
Przywołując w dalszej części regulację kodeksu cywilnego i poglądy doktryny odnoszące się do pojęcia "posiadanie" wskazano dalej, że zgodnie z przepisem art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427),"strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego aktu wywodzi skutki prawne", co oznacza, że w niniejszym postępowaniu obowiązek taki ciąży na B.G.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w odniesieniu do działki nr [...] organ
I instancji prawidłowo wskazał, że z uwagi na fakt niezadeklarowania tej działki do płatności przez innych producentów, zasadnym było przyznanie płatności B.G.
Zdaniem organu odwoławczego B.G. w żaden sposób nie uprawdopodobnił przed organem I jak i II instancji, że to on był posiadaczem działek ewidencyjnych nr [...] w roku kalendarzowym 2008, co do których ubiegał się o płatności również inny producent. Organ ten nie podzielił twierdzenia producenta o tym, że był on na dzień 31 maja 2008 roku posiadaczem spornych działek i że to jest okoliczność uzasadniająca przyznanie mu wnioskowanych płatności. Organ wskazał, że z przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U.
z 2007, Nr 686, poz. 448 ze zm.) wynika, iż warunkiem przyznania płatności jest posiadanie gruntów do dnia wydania decyzji, a przynajmniej do końca roku kalendarzowego w którym został złożony wniosek.
Wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, iż wnioskowany obszar był użytkowany przez B.G. przynajmniej do dnia 10 maja 2008 roku, na co sam wskazał w protokole
z przesłuchania sporządzonego w dniu 29 października 2009 roku. Jak podnosił B.G. w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego, po przeoraniu (zniszczeniu) przez drugiego Producenta, w dniu 25 maja 2008 roku (czego potwierdzeniem są materiały dowodowe w postaci dokumentacji fotograficznej przedłożone przez drugą stronę konfliktu) sądził on, że po "odbiciu" roślin będzie można zebrać plony, a jednocześnie nie wykonywał, żadnych zabiegów po 10 maja 2008 roku. Powyższe okoliczności wskazują, że B.G. do dnia 10 maja 2008 roku był faktycznym posiadaczem gruntu – w tym jak podnosi w treści odwołania, spełniając dwa elementy posiadania, czyli element fizyczni i psychiczny. Organ II instancji wskazując, że celem ustalenia posiadacza jest spełnienie obu tych warunków jednocześnie, stwierdził następnie, że z dniem "przeorania" (gruberowania, kultywatorowania) gruntów w dniu 24 maja 2008 roku przez innego Producenta, B.G. utracił element fizyczny posiadania, mając jedynie przeświadczenie (element psychiczny), że
w dalszym ciągu, z uwagi na fakt, iż "roślinność odbiła" jest posiadaczem gruntu, zaś po dniu 02 lipca 2008 roku utracił również "element psychiczny". Wskazano nadto, że od momentu "zniszczenia" upraw wnioskodawca w żaden sposób nie starał się przywrócić posiadania fizycznego, oczekując jedynie na ewentualne "odbicie" czy też "zazielenienie" się pola, co potwierdzili świadkowie wskazani przez samego B.G.. Sam fakt "odbicia" zasiewów, nie jest podstawą do stwierdzenia, iż to właśnie B.G. był posiadaczem zależnym spornych działek. Nie można w ocenie organu II instancji, zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że działanie innego Producenta uznał za incydentalne, ze względu na fakt, iż, jak sam zeznał w dniu
15 grudnia 2009 roku jego pracownik A.C., został poinformowany przez drugą stronę konfliktu, by "dalej uprawiali bo on i tak zaorze". Powyższe oznacza, zdaniem Dyrektora ARiMR, że B.G. miał świadomość, iż jego zasiewy zostaną zniszczone, co wyklucza możliwość uznania przeorania za incydentalne. Druga strona konfliktu, jak zeznała w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego, dążyła do utrzymania gruntu w czarnym ugorze, czego potwierdzeniem są wykonane zabiegi na spornych działkach tj. gruberowanie w dniu 24 maja 2008 roku, a następnie po "odbiciu" roślinności wykonanie kolejnego zabiegu tj. 02 lipca 2008 roku. Jak wynikaz akt sprawy, po tych czynnościach spółka polsko-niemiecka (nie podano nazwy) dokonała zasiewu spornych gruntów na zlecenie tego Producenta. Przedstawione przez B.G. materiały dowodowe w postaci dokumentacji zdjęciowej wykonanej w dniu 02 lipca 2009 roku, poświadczają jedynie przeprowadzenie kolejnego zabiegu przez drugiego Producenta, nie są w ocenie organu II instancji dowodem w sprawie wskazującym na użytkowanie przez B.G. spornych gruntów. Podkreślono nadto, że ewentualne posiadanie gruntu rolnego w złej wierze pozostaje bez wpływu na uprawnienie do otrzymania pomocy w postaci dopłat. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje, iż B.G. nie był posiadaczem spornych gruntów w sezonie wegetacyjnym 2008.
Organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca wiedząc o "zniszczeniu" upraw - ich przeoraniu oraz braku możliwości zebrania plonu, jak również nie dokonując
od dnia 25 maja 2008 roku na spornych działkach żadnych zabiegów, mógł dokonać wycofania części wniosku zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - bez konsekwencji w postaci sankcji finansowych za wykryte nieprawidłowości w toku czynności kontrolnych. Niedopełnienie powyższych zobowiązań, oraz czynności związanych z możliwością wycofania wniosku przez B.G. (pierwsze powiadomienie o nieprawidłowościach we wniosku nastąpiło dnia pismem z 14.08.2008r., które skutecznie doręczono 18.08.2008 r.) mimo wiedzy Strony o zdezaktualizowaniu się wniosku, spowodowało zasadne nałożenie stosownych sankcji, a co za tym idzie, brak możliwości zastosowania przepisów art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 769/2004 ze względu na fakt poinformowania już wnioskodawcy o nieprawidłowościach we wniosku.
Organ odwoławczy nie podzielił poglądu odwołującego się, jakoby w wyroku Sądu Rejonowego w Koszalinie sygn. Akt. VIII C 407/08 rozstrzygano i rozstrzygnięto spór dotyczący posiadania gruntów. Wskazano, ze rozstrzygnięcie Sądu nie opierało się
o przepisy art. 336 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), a jedynie miało na celu ustalenie ważności umowy dzierżawy, która została
de facto bezskutecznie wypowiedziana, tak więc dokument ten nie jest w sprawie istotnym dowodem mający wpływ na wskazanie osoby uprawnionej do przyznania płatności w myśl przepisów § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie wskazuje na zasadność roszczenia Strony, zawartego w treści odwołania. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie pozwoliło na stwierdzenie, że B.G. posiadał tytuł prawny do rolniczego użytkowania gruntów, zlokalizowanych na spornych działkach ewidencyjnych oraz nie był ich faktycznym użytkownikiem w okresie wegetacyjnym 2008 roku, nie spełniając tym samym warunków do przyznania płatności ONW na rok 2008.
Biorąc powyższe pod uwagę, organ drugiej instancji uznał, że prawidłowo organ I instancji wykluczył z wniosku B.G. działki ewidencyjne nr [...] (dz. rolne H, I, K, L, P) - o łącznej powierzchni 15,52 ha - zadeklarowane we wniosku do płatności ONW, pomniejszając tym samym powierzchnię uprawnioną do płatności i nakładając stosowne sankcje.
Odnosząc się co do powierzchni pozostałych działek rolnych tj. pomniejszenie ich łącznej powierzchni dla płatności ONW o 0,68 ha, organ II instancji stwierdził,
iż powierzchnia ta wyliczona została w oparciu o stwierdzone nieprawidłowości
w wyniku kontroli na miejscu.
Organ odwoławczy stwierdził, że wiarygodnym dokumentem w sprawie jest protokół z kontroli oraz jego wyniki. W wyniku zastosowania kompensacji powierzchni deklarowanych i stwierdzonych na działkach rolnych zadeklarowanych przez B.G. (z wyjątkiem działek rolnych H, I, K, L, P, które wykluczone zostały
z płatności) prawidłowo stwierdzono "przedeklarowanie" powierzchni o 0,68 ha.
Powyższe oznacza, że prawidłowo z płatności ONW wykluczono łącznie powierzchnię 16,20 ha.
Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie działki rolnej G jak i dokumentacji fotograficznej, który stwierdził brak koszenia
i zasadność zastosowania kodu nieprawidłowości DR14 powołując się na przepis § 1 ust. 1 pkt. 2) Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca.2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 z późn. zm.), zgodnie z którym warunkiem uznania działek rolnych za spełniające wymagania dobrej kultury rolnej, jest przeprowadzenie na nich koszenia okrywy roślinnej i jej usunięcie, co najmniej raz
w roku w terminie do dnia 31 lipca. Podczas przeprowadzonej kontroli na działce rolnej G -trawy nie były wykoszone.
Powyższe nieprawidłowości skutkowały nałożeniem sankcji, wynikających z art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku. Biorąc pod uwagę powyższe nieprawidłowości w sprawie dotyczące nieprzestrzegania norm. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, iż organ I instancji orzekając w sprawie prawidłowo przyjął i odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wydając decyzje o przyznaniu B.G. płatności ONW na rok 2008
w pomniejszonej wysokości, wskazując, że zastosowane sankcje są wynikiem ustalenia nieprawidłowości w deklaracji działek rolnych.
Mając na uwadze powyższe, organ II instancji uznał za bezzasadne twierdzenie skarżącego o naruszeniu art. 80 KPA.
W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na wyżej opisaną decyzję, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w myśl norm przepisanych, zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego, t.j. art. 336 kodeksu cywilnego w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez błędne zastosowanie ,
- prawa procesowego, t.j. art. 80 Kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego
w postaci dokumentów oraz wyjaśnień stron, brak oceny dowodów w postaci zeznań świadków i uznanie, że to E.K. był faktycznym posiadaczem działek gruntu nr [...] w roku 2008, a w szczególności na dzień 31 maja 2008 r., w sytuacji, gdy wyjaśnienia stron, zeznania świadków, zdjęcia na nośniku CD oraz dokumenty zebrane w sprawie, jednoznacznie wskazują na to, że
to skarżący B.G. był w tym czasie posiadaczem faktycznym wskazanych gruntów.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację przedstawianą już
w toku postępowania na etapie postępowania przed organami obu instancji dotyczącą kwestii posiadania spornych działek.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że to właśnie on, a nie E.K. zdecydował jakie rośliny będą uprawiane na spornych gruntach, dokonał odpowiednich zabiegów agrotechnicznych i utrzymywał te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Wskazano, że skarżący nie zebrał plonów tylko dlatego, że E.K. wraz z synem najpierw częściowo zniszczyli zasiew wykonany przez skarżącego, a następnie zniszczyli już kiełkujące uprawy, które ostały się w wyniku nieudolnej próby zniszczenia całego zasiewu. Skarżący podkreślił ponownie, że incydentalne ( jednorazowe wejście na grunt przed dniem 31 maja 2008 r.), a przy tym bezprawne wkroczenie na przedmiotowe grunty
w dniu 25 maja 2008 r. przez E.K. i próba zniszczenia uprawianych przez skarżącego roślin, które mimo zaorania wzeszły i skarżący w dalszym ciągu żył w przeświadczeniu, że zbierze plony, nie może być uznane za całkowite przejęcie posiadania i prowadzenie jakichkolwiek zabiegów przez inną osobę. Skarżący odwołał się przy tym na zeznania świadków zgromadzone w sprawie.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U 2007, Nr 68, poz.448 ze zm) , rolnikowi przysługuje płatność ONW jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich
i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie
z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;
Oznacza to, że decyzje administracyjne dotyczące przyznania bądź odmowy przyznania płatności ONW mogą być podejmowane po uprzednim ustaleniu, czy producent rolny jest czy nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku. Spełnienie kryterium posiadania gruntów rolnych jest jednym z podstawowych kryteriów ubiegania się o płatności ONW.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy skarżący był posiadaczem. działek ewidencyjnych nr [...], co do których
o płatności ubiegał się również inny producent w roku 2008.
Przepis art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu: Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427), stanowi iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawił dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego aktu wywód skutki prawne.
Jak wynika z powyższego to skarżący winien przedstawić materiał dowodowy
z którego wynikałoby że był w roku 2008 posiadaczem spornych działek.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skarżącego, organ administracji w sposób wyczerpujący i zgodny z regułami powołanej ustawy, który miał w sprawie zastosowanie oraz art. 80 k.p.a. rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej jego wnioskiem, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonym bez naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodzić się trzeba z organem, iż B.G. w żaden sposób nie uprawdopodobnił przed organem I jak i II instancji, iż to on był posiadaczem w 2008 roku działek ewidencyjnych nr [...].
Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, iż działki te były w posiadaniu skarżącego do dnia 10 maja 2008 roku. Jak sam wskazał w protokole z przesłuchania sporządzonym w dniu 29 października 2009 roku, po bezprawnym przeoraniu (zniszczeniu) przez właściciela działki, w dniu 24 maja 2008 roku sądził, że rośliny będzie można zebrać. Nie wykonywał jednak żadnych zabiegów po 10 maja 2008 roku.
W ocenie Sądu prawidłowo organ przyjął, iż B.G. do dnia 10 maja 2008 roku był faktycznym posiadaczem gruntu. Z dniem "przeorania" (gruberowania, kultywatorowania) w dniu 24 maja 2008 r przez innego Producenta ( właściciela działki) B.G. utracił element fizyczny posiadania. Nigdy później posiadania nie przywrócił. Wbrew zarzutom skargi wejście na grunt przez jej właściciela jakkolwiek bezprawne – skarżący posiadał bowiem tytuł prawny do działek- nie miało charakteru incydentalnego. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący w żaden sposób nie starał się przywrócić posiadania spornych gruntów natomiast w dniu 2 lipca 2008r. jej właściciel przeorał ją ponownie.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż w roku 2008r. B.G. nie był posiadaczem spornych działek.
Końcowo Sąd wskazuje, że kontrola sądowa zaskarżonych aktów nie jest dokonywana z punktu widzenia słuszności lub celowości, lecz w aspekcie ich legalności. Jak już wyżej wywiedziono, stosując powyższe kryterium kontroli Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ją oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło