I SA/Sz 688/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-08-21

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynymi dochodami są zasiłki z pomocy społecznej z tytułu niepełnosprawności i ubóstwa, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której jedynymi dochodami są zasiłki z pomocy społecznej z tytułu niepełnosprawności i ubóstwa, a która nie posiada majątku, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, ponieważ wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek został złożony w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Skarżący wraz z żoną prowadzi gospodarstwo domowe, posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, nie posiada oszczędności. Otrzymuje zasiłek stały z opieki społecznej z tytułu niepełnosprawności, a jego żona rentę okresową. Rodzina korzysta również z pomocy społecznej. Miesięczne wydatki rodziny są wysokie w stosunku do dochodów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego Z. B., po wezwaniu go do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł należnego od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o pow. [...] m kw., nie posiada oszczędności i innych zasobów pieniężnych. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym otrzymuje z tego tytułu zasiłek stały z opieki społecznej w kwocie [...] zł. Żona skarżącego U. B. otrzymuje rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł. Ponadto rodzina korzysta z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego na zaspokojenie potrzeb bytowych w wysokości [...] zł. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, w części pokrywane środkami z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, oraz na opłacenie energii elektrycznej, abonamentu i telefonu stacjonarnego wynoszą [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Okoliczności podane we wniosku uzasadniają stwierdzenie, że skarżący należy do takich osób, w związku z tym nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Jedynymi dochodami dwuosobowej rodziny są zasiłki z pomocy społecznej, wypłacane z tytułu niezdolności do pracy, niepełnosprawności i ubóstwa w łącznej wysokości [...] zł. Z tak niskich dochodów z pewnością trudno jest zaspokoić nawet podstawowe potrzeby życiowe dwóch osób, w tym znaczne wydatki na leczenie, tym bardziej nie jest możliwe poczynienie jakichkolwiek dodatkowych oszczędności. Brak też majątku, z którego mogłyby zostać pozyskane środki na opłacenie kosztów postępowania, w tym na wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, uznając, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło