I SA/Sz 693/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2007 r. wniosku "B" Spółki z o.o. z siedzibą w S o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dokonania zabezpieczenia kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r., styczeń, kwiecień, lipiec, listopad, grudzień 2002 r. i kwiecień 2003 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca, "B" Sp. z o.o., wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu papierami wartościowymi notowanymi na Giełdzie Papierów Wartościowych. Ponadto podniosła, że pomimo posiadania majątku o znacznej wartości, na który składają się w szczególności papiery wartościowe oraz grunty, Spółka na skutek zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na rachunkach bankowych nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Ze względu na blokadę rachunków bankowych nie jest możliwe również pozyskiwanie gotówki. Sprzedaż papierów wartościowych lub środków trwałych, możliwa do przeprowadzenia jedynie za pośrednictwem rachunku bankowego powoduje, że uzyskane w ten sposób środki pieniężne zostaną również zabezpieczone przez organ podatkowy, co zdaniem skarżącej, oznacza również brak możliwości kontynuacji działalności gospodarczej. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi 6.004.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 416.159,49 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy to kwota 325.539,62 zł. Wnioskodawczyni posiada dwa rachunki bankowe: w Banku [...] oraz w Banku [...], których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił zero złotych. Ponadto Spółka wskazała, że nie posiada rzeczowego majątku obrotowego, który mógłby być sprzedany za gotówkę, jak również wierzytelności gotówkowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, (...) (art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a), jeżeli jednak oświadczenie strony zawarte w w/w wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych (...) lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodu (...) ( art. 255 w/w ustawy ). W związku z przysługującym uprawnieniem wynikającym z w/w art. 255 cyt. ustawy Sąd wezwał skarżącą pismem z dnia 23 października 2007 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających przedstawioną sytuację oraz uzupełniających dane, tj. - odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. lub innych dokumentów finansowych Spółki (sprawozdań) potwierdzających jej sytuację majątkową i finansową w tym okresie, - bilansu i rachunku zysków i strat na dzień 23 października 2007 r. - odpisu deklaracji podatkowej CIT 8 za 2006 r. wraz z potwierdzeniem jej złożenia w urzędzie skarbowym, - zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodu i obrotów uzyskanych przez Spółkę w okresie od stycznia 2007 r. do października 2007 r. z tytułu rozliczonego podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług, - wyciągów z zajętych rachunków bankowych Spółki za okres od 23 sierpnia 2007 r. do 23 października 2007 r., w terminie 14 dni od doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 29 października 2007 r. Skarżąca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała zobowiązania Sądu, nie przedkładając jakichkolwiek dokumentów, czy tez dodatkowych oświadczeń. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest wprowadzona z myślą o osobach (fizycznych i prawnych oraz jednostkach organizacyjnych), które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, a odmowa udzielenia im pomocy doprowadziłaby do zamknięcia przed nimi możliwości dochodzenia praw przed sądem administracyjnym. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony z Budżetu Państwa. Powinno mieć miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Ciężar dowodu spełnienia powyższej przesłanki spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Oceniając złożone przez skarżącą oświadczenie Sąd uznał, iż w istocie nie wykazała ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Przede wszystkim należy podkreślić, iż Sąd wzywał stronę w oparciu o art. 255 P.p.s.a do nadesłania niezbędnych informacji i dokumentów, a ta nie wykazała należytej staranności w realizacji wezwania Sądu i nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów dotyczących jej trudnej sytuacji, opisanej w złożonym wniosku, czy wyjaśnień co do przyczyn ich niedostarczenia, co samo w sobie wyklucza przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z informacji zawartych w formularzu wynika, że Spółka wprawdzie prowadzi działalność w zakresie obrotu papierami wartościowymi (notowanymi na Giełdzie), posiada znaczny majątek (kapitał zakładowy w wysokości 6.004.000,00 zł, środki trwałe o wartości 416.159,49 zł), ale jednocześnie wskazuje, że ze względu na zajęcie jej rachunków bankowych nie jest w stanie pozyskać środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych, a nawet, że z tego względu, nie ma możliwości kontynuacji działalności gospodarczej. Nie kwestionując tego, że majątek Spółki oraz jej rachunki bankowe podlegają zabezpieczeniu na poczet zaległości podatkowych, (co jest przedmiotem złożonej skargi), należy jednak zwrócić uwagę na okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i możliwości płatniczych Spółki przedstawione w uzasadnieniu skargi, które zasadniczo różnią się od tych przedstawionych dla potrzeb uzyskania prawa pomocy, i które, na co również należy zwrócić uwagę, sama skarżąca ocenia zasadniczo odmiennie, twierdząc mianowicie, iż znajduje się w dobrej kondycji finansowej. Zdaniem Sądu jest to dodatkowy argument przemawiający za nieuwzględnieniem wniosku, z uwagi na wątpliwości co do prawdziwości przedstawionych we wniosku danych. Przy czym, należy podkreślić, że dane dotyczą zbliżonych okresów. W skardze strona wykazuje, iż począwszy od 2006 r. jak i do maja 2007 r., po zmianie rodzaju prowadzonej działalności uzyskuje dodatni wynik finansowy, obniżyła koszty stałe firmy, twierdzi, że prowadzi zyskowną działalność, nie powodującą zmniejszenia się wartości majątku, wręcz przeciwnie jego przyrost. Wskazano także na okoliczność terminowego regulowania zobowiązań publicznoprawnych (w roku 2007 na kwotę 33.194,42 zł) oraz wynikający z bilansu za rok 2006 stan aktywów netto, obejmujący (po pomniejszeniu o zobowiązania Spółki) oprócz środków trwałych również aktywa finansowe oraz należności w kwocie 10.660.248,33 zł, ogólną kwotę majątku Spółki na dzień 31.12.2006 r. w kwocie 10.695.004,57 zł, a na dzień 31.05.2007 r. - sumę aktywów netto w kwocie 10.676.883,57 zł, zaś ogólna suma majątku na ten dzień to 10.684.533,08 zł. Ponadto podano, iż od początku 2007 r. do maja 2007 r. łączna wartość sprzedaży wynosiła 1.093.886,86 zł, a dodatni wynik finansowy za ten okres to kwota 16.445,24 zł. Porównanie powyższych oświadczeń z oświadczeniami zawartymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy poddaje w wątpliwość wiarygodność oświadczenia strony o jej trudnej sytuacji materialnej i braku możliwości płatniczych. Zdaniem Sądu, strona w oświadczeniu złożonym dla potrzeb uzyskania prawa pomocy przedstawiła tylko takie dane, które miałyby świadczyć o jej złej sytuacji, przez co należy uznać je za niepełne, niedokładne, gołosłowne i jako takie nie spełniające wymogów, o których mowa w art. 252 p.p.s.a. Nie zmienia to faktu, że Spółka nie przedstawiła, pomimo wezwania Sądu dokumentów niezbędnych do dokonania weryfikacji złożonych oświadczeń, co oznacza, że dokonanie rzetelnej ich oceny w świetle powyższego nie jest możliwe. Z tych właśnie względów należało uznać, iż Spółka nie wykazała, że nie posiada środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych, w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i dlatego należało orzec jak w sentencji.