I SA/Sz 697/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-10-13
Skład orzekający: Alicja Polańska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożył sankcję, stwierdzając na działkach rolnych łąkę trwałą zamiast deklarowanej mieszanki traw z roślinami motylkowymi, pomimo zarzutów strony dotyczących błędnej oceny stanu faktycznego i braku należytego rozpatrzenia materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo stwierdził na działkach rolnych łąkę trwałą zamiast deklarowanej mieszanki traw z roślinami motylkowymi, co skutkowało odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożeniem sankcji. Strona nie wniosła zastrzeżeń do raportu z kontroli, a przedstawione przez nią dowody nie były wystarczające do podważenia ustaleń organu.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono na niektórych działkach łąkę trwałą zamiast deklarowanej mieszanki traw z roślinami motylkowymi, a także nieprawidłowości w powierzchniach. W konsekwencji organ pierwszej instancji przyznał jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożył sankcję. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i nierozpatrzenie wniosków dowodowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi B. Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na rok 2010 oddala skargę.
W dniu [...]. Ba Z złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w tym płatności bezpośredniej, płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W dniu [...]. pracownicy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadzili kontrole na miejscu – na działkach rolnych zgłoszonych przez stronę do płatności na rok 2010, o czym strona była zawiadomiona telefonicznie. Z kontroli metodą terenową został sporządzony raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] oraz dokumentacja zdjęciowa i szkice z pomiaru działek rolnych z umiejscowionymi kierunkami wykonania zdjęcia i opisami zastanego stanu faktycznego. Raport, zawierający pouczenie, iż w terminie 14 dni od doręczenia raportu strona może wnieść umotywowane zastrzeżenia, doręczono stronie. Na działkach oznaczonych [...]i [...]zgłoszonych do płatności JPO i UPO stwierdzono łąkę zamiast deklarowanej uprawy –mieszanki wieloletnich traw z roślinami motylkowymi. Na działce [...] stwierdzono także zawyżenie powierzchni uprawnionej do dopłat, a na działce [...] zaniżenie powierzchni uprawnionej do dopłat (teczka papierowa).
W dniu [...]. pracownicy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa sporządzili też protokół z czynności kontrolnych nr [...] dotyczący wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W czynnościach kontrolnych brała udział strona i pod w/w protokołem złożyła podpisy oraz otrzymała jego kopię. Protokół zawierał formularz zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Na stronie 6 w/w protokołu w opisie działek C i D - tabela10 stwierdzona roślina uprawiana/rodzaj użytkowania- zapisano łąka trwała. W uwagach osoby obecnej przy kontroli (str.7) (B. Z)- wpisano- powierzchnia PEG dla działki rolnej wynosi 2,21ha (załącznik nr3), innych uwag strona nie wniosła (koszulka foliowa).
W dniu 10 października 2010r. strona złożyła zmianę do wniosku o przyznanie płatności na rok 2010, lecz nie została ona przez organ uwzględniona z uwagi na złożenie po ustawowym terminie do składania zmian zwiększających płatność. Celem złożenia zmiany było potwierdzenie realizacji pakietu S02d02 na niezmienionej powierzchni (pomyłka producenta przy wypełnianiu pierwotnego wniosku).
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu drawskiego z siedzibą w Z wydał w dniu [...] decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie art. 7 ust.1 i 2 art. 19 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009r. str.1, ze zm.) oraz w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku By Z przyznał stronie jednolitą płatność obszarową na rok 2010 w wysokości [...]zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości [...]zł, która będzie potrącana z płatności w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 23,21 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 22,30ha (tabela). Różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 0,91ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych,
a stwierdzoną w czasie kontroli wyniosła 4,0807%. Zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.
W związku z powyższym początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o kwotę [...]zł. Odnośnie uzupełniającej płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych, organ stwierdził, że ze względu na stwierdzoną różnicę między powierzchnią stwierdzoną a powierzchnia zadeklarowaną do dopłat, odmówił przyznania tej płatności i nałożył sankcję. Powyższe ujęte zostało w tabeli. Organ wyjaśnił, że powierzchnia deklarowana do przyznania płatności UPO wyniosła 23,21ha, natomiast powierzchnia stwierdzona do przyznania tej płatności wyniosła 12,20ha, zaś różnica między w/w powierzchniami – 11,01ha.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Z tego względu powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) Nr 73/2009r. z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemu wsparcia dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej
i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE)378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r., str.16). Zgodnie z art. 7 ust. 1a powierzchni uprawnionej do dopłat, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE0 Nr 11222/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 26 ust. 1 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE)
nr 1122/2009, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną
w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu wynosiła 90,2459%.
W związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz zgodnie
z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowana do uzupełniającej płatności podstawowej,
a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonej sankcji podlegać będzie potrąceniu z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy
w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach zrzynane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty sankcji, pozostałe saldo zostanie anulowane.
Ba Z złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Strona wskazała, że kontrolerzy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa A i L błędnie stwierdzili, iż na działkach C/C1 i D/D1 występuję łąka, bowiem w rzeczywistości jest tam wieloletnia mieszanka traw z motylkowymi drobno nasiennymi, przeznaczona do koszenia i sprzedaży. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy była kontrola jej gospodarstwa w dniu 27.08.2010r. dokonana przez Wa Pa z Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji SA w Warszawie, Oddział badań i Certyfikacji w Pile-Zespół Certyfikacji Rolnictwa Ekologicznego. Ten kontroler stwierdził na działkach rośliny motylkowe takie jak koniczyny, wykę, lucernę oraz przelot. Kontrola z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa była przeprowadzona w okresie panowania bardzo wysokich temperatur i suszy, dlatego tez rozpoznanie i określenie ilości roślin motylkowych w składzie botanicznym, w tym okresie "graniczyło z cudem" i nie wynikało to z ich braku, lecz biologii (rośliny motylkowe pomniejszają swoją powierzchnię narażoną na niekorzystne działanie warunków atmosferycznych i dlatego są bardzo słabo widoczne). Zdaniem strony, organ winien rozważyć wszelkie wątpliwości wynikłe w trakcie kontroli na jej korzyść. Organ powinien przeprowadzić swoje czynności kompetentnie, bezstronnie i rzetelnie. Strona stwierdziła, że nie uczestniczyła w kontroli, gdyż powiadomiono ją telefonicznie wieczorem w dniu poprzedzającym kontrole i nie mogła odwołać umówionych innych spotkań, ani możliwości załatwienia zastępstwa. Strona wniosła o ponowne przeprowadzenie kontroli w jej gospodarstwie.
Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...]. decyzją nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), § 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania By Z od decyzji z dnia [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu drawskiego z siedzibą w Z, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ przedstawił stan faktyczny w sprawie. Organ podał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Rodzaje roślin objętych płatnością uzupełniającą określa § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wysokość płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z art. 7 ust. 4 w/w ustawy jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. Zgodnie z art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia
30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009r. str.1, ze zm.) kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Organ stwierdził, że po analizie dokumentów uznał,
iż materiał zdjęciowy stanowił obiektywny zapis rzeczywistości, zaś twierdzenia strony nie zostały poparte żadnymi dowodami. Organ przytoczył art. 3 ust. 3 ustawy
o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z niego wywodzi skutki prawne. Zdaniem organu, wykonane zdjęcia wskazują na występowanie łąki trwałej na działkach C/C1 i D/D1.
Organ przedstawił w sposób opisowy i tabelaryczny ujecie powierzchni deklarowanej do jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz powierzchni stwierdzonej. Wskazał powstałą różnicę oraz wzór procentowego jej wyliczenia. Organ podał, że zgodnie
z art. 58 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W związku z powyższym początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o kwotę [...]zł. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo przyznał stronie płatność w wysokości [...]zł.
Organ podał, że zgodnie z art. 58 akapit 3 rozporządzenia Komisji (WE)
nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowana do uzupełniającej płatności podstawowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Organ odwoławczy uznał działania organu I instancji za prawidłowe w zakresie odmówienia płatności UPO i nałożenia na rolnika sankcji w wysokości [...]zł.
Organ wskazał, że postępowanie wszczynane jest na wniosek producenta i to on zakreśla swoje żądania, podpisują wniosek. Rolnik oświadcza, również, iż znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objęte wnioskiem
o przyznanie płatności.
Ba Z złożyła skargę na powyższą decyzję w zakresie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożenia sankcji, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania. Zarzuciła decyzji :
- naruszenie art. 107 § 3 Kpa, art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nienależyte rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a w szczególności nieprzeprowadzenie zawnioskowanych przez skarżącą dowodów, brak należytej oceny dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w sprawie i nieodniesienie
się do zarzutów strony, a przede wszystkim niepoczynienie relewantnych ustaleń odnośnie rodzaju upraw na działkach skarżącej, które to uprawy uprawniają
do uzupełniającej płatności obszarowej, a co za tym idzie naruszenie art. 77 Kpa poprzez niewyjaśnienie sprawy w sposób umożliwiający załatwienie sprawy;
- naruszenie art. 3 ust. 3 z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie zarzutów przedstawionych w odwołaniu oraz
iż przepis ten zwalnia organ od przeprowadzenia dowodów, na które wskazuje skarżąca w swoim odwołaniu;
- naruszenie art. 78 Kpa poprzez nie rozpoznanie wniosków dowodowych strony skarżącej;
- naruszenie art. 15 w zw. z art. 138 Kpa poprzez ograniczenie się do kontroli decyzji organu I instancji bez jej merytorycznego rozpoznania;
- naruszenie art. 8 Kpa poprzez prowadzenie sprawy w sposób nieprowadzący
do jej rzetelnego wyjaśnienia i naruszający zaufanie obywateli do organów państwa.
Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów jej odwołania, ani do wniosku o ponowna kontrolę w jej gospodarstwie. Stwierdziła, że organ odwoławczy powtórzył błędne ustalenia organu I instancji o występowaniu na przedmiotowych działkach łąki trwałej, zamiast ustalić rodzaj uprawy na tych działkach. Organy posłużyły się określeniem, które wskazuje na klasę bonitacyjna gleby, określoną w gleboznawczej klasyfikacji gruntów, która jest dokonywana
w trybie ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U.
z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Prowadzenie tej klasyfikacji należy do zadań starosty i organy I i II instancji, rozpoznające tą sprawę nie były uprawnione do zmian ustaleń zawartych w stosownych ewidencjach. Strona wskazała, że zgodnie
z ewidencją gruntów działki nr 2/2 i nr 11 stanowią tereny upraw rolniczych, za wyjątkiem drobnego ułamka ich powierzchni stanowiącego nieużytek. Tym samym organy obu instancji nie poczyniły niezbędnych ustaleń, które by zakwestionowały twierdzenia wnioskodawczyni, że na obu działkach znajdują się uprawy podlegające płatności UPO. Strona podała, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do twierdzeń strony, iż w czasie kontroli panowała susza, co miało wpływ na stan uprawy i możliwość właściwego rozpoznania rodzaju uprawy. Skarżąca wskazała, że odwołaniu powoływała się na kontrolę przedstawiciela Polskiego Centrum Badań
i Certyfikacji SA w Warszawie, więc organ odwoławczy mógł zwrócić się do w/w jednostki lub skarżącej o stosowne dokumenty lub mógł przesłuchać Wa Pa. Według strony, organ odwoławczy mógł również dokonać oględzin przedmiotowej uprawy w razie potrzeby z udziałem biegłego. Zdaniem strony, materiał zdjęciowy nie jest dostateczną podstawą do prawidłowego ustalenia rodzaju uprawy, tym bardziej iż jego oceny dokonał organ nieposiadający wiadomości specjalnych z zakresu rolnictwa. W uzasadnieniu decyzji nie wskazano na jakie zdjęcia organ się powoływał. Strona podała, że obecnie na spornych działkach znajduje się uprawa jabłoni, jednak zeszłoroczne uprawy nie uległy całkowitemu zniszczeniu i nadal jest możliwe ustalenie rodzaju uprawy poprzez dokonanie oględzin z udziałem biegłego. Według strony, art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie jest usprawiedliwieniem do zaniechania przeprowadzenia wszelkich dalszych dowodów w sprawie. Na poparcie swoich twierdzeń w skardze strona przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych. Do skargi strona załączyła protokół z kontroli gospodarstwa rolnego za 2010r. Polskiego Centrum Badań
i Certyfikacji SA w Warszawie, wypisy z rejestru gruntów wraz z mapami, zdjęcia wykonane w dniu 16 lipca 2010r. przez pracowników Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa z kontroli na miejscu.
Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje jak w zaskarżonej decyzji. Organ uznał zarzuty strony za nieuzasadnione. Organ wskazał, że analiza protokołu czynności kontrolnych wskazuje, iż został on sporządzony zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w kampanii kontrolnej 2010 i nie zawiera błędów formalnych świadczących o niewłaściwie przeprowadzonej kontroli obszarowej na przedmiotowych działkach. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały opisane i udokumentowane materiałem fotograficznym i szkicami. Na każdym zdjęciu znajduję się tabliczka informacyjna wypełniona danymi pozwalającymi na dokładna identyfikację działki rolnej. Zdjęcia wykonane zostały w ujęciu globalnym oraz poprawnej rozdzielczości. Organ podał, że po zakończeniu kontroli w terenie przeprowadza się proces weryfikacji pracy kontrolerów i w razie wątpliwości przeprowadza się ponowną kontrolę. W przypadku kontroli działek skarżącej nie stwierdzono żadnych uchybień w dokumentacji pokontrolnej. Organ odwoławczy podał, że strona zgodnie z ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego miała możliwość wniesienia umotywowanych zastrzeżeń do organu odnośnie przeprowadzonej kontroli, czego nie uczyniła. Organ podkreślił, że wyniki
z ewentualnie przeprowadzonej kontroli w roku 2011 nie mogłyby stanowić dowodu
w sprawie przyznania płatności za rok 2010, bowiem nie odzwierciedlałyby stanu faktycznego występującego w roku poprzednim, zarówno powierzchnie działek jaki
i występujące na nich zasiewy mogłyby się znacznie różnić. Organ podał, także
że strona w odwołaniu nie wniosła żadnego dowodu w sprawie. Protokół Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji SA w Warszawie dołączyła dopiero do skargi. Zdaniem organu, protokół ten dotyczy uprawy ekologicznej orzecha włoskiego i nie zawiera identyfikacji upraw na poszczególnych działkach. Według organu, strona nieprawidłowo określiła, iż łąka trwała jest określeniem klasy bonitacyjnej gleby. Klasa bonitacyjna ( I-VI) określa jakości gleb pod względem jej wartości użytkowej, uwzględniając żyzność gleby, stosunki wodne w glebie, stopień kultury gleby
i trudności upraw w powiązaniu z agroklimatem, rzeźbą terenu oraz niektórymi elementami stosunków gospodarczych. W zależności od przyjętej bonitacji wartość tą wyraża się w klasach lub punktach. Przeprowadza się ja w celu zakładania jednolitej ewidencji gruntów, będącej podstawą określenia wymiaru podatku gruntowego, scalania gruntów oraz racjonalnego ich wykorzystania na cele nierolnicze.
Łąka trwała jest jednym z rodzaju występujących łąk, które wraz z pastwiskami należą do trwałych użytków zielonych. Zgodnie z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009r. str.1, ze zm.), trwałe użytki zielone oznaczają grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (wysiewanych), niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej
z wyłączeniem obszarów odłogowanych. Organ stwierdził, że zgodnie ze stanowiskiem kontrolerów i dokumentacja fotograficzną zbiorowisko roślinne znajdujące się na przedmiotowych działkach wykazywało cechy łąki trwałej. Odnośnie wypisów z rejestru gruntów, organ podał, że przedmiotowe działki sklasyfikowane są jako grunty orne, jednak aktualizacja informacji dotyczącej faktycznego użytkowania gruntów należy do właściciela gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u s t a l i ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), zwaną dalej w skrócie ustawą, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa
do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia
nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia rady (WE)
nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009r. ze zm.), zwanym dalej, rozporządzeniem nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art.7ust.1a ustawy).
Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:
1) (uchylony),
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)
- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa ( art.7 ust.2 ustawy).
W myśl art. 18 ust.1 ustawy, płatności obszarowe oraz płatność do krów i owiec są przyznawane na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności obszarowych oraz płatności do krów i owiec składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia
15 maja (ust.2). Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu (ust.3).
We wniosku o przyznanie płatności obszarowych rolnik podaje wszystkie grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności obszarowych do tych gruntów (ust.4).
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy, rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, płatności
do krów i owiec i zgody, o której mowa w art. 28 ust. 1, na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję. Agencja przesyła formularz oraz materiał graficzny (materiał geograficzny), o których mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych w poprzednim roku (ust.2).
W dziale IX wniosku o dopłaty- oświadczenia i zobowiązania,
w oświadczeniach- -pkt 2 rolnik wskazuje, iż znane mu są przepisy dotyczące przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.
W świetle art. 30. ust.1 pkt 1 ustawy, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Prezes Agencji ustala sposób i metody typowania do kontroli, o których mowa w ust.1, oraz liczbę podmiotów, które należy objąć określoną kontrolą.
W myśl art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy, czynności kontrolne w ramach kontroli,
o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3, są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji. Upoważnienia, o których mowa w ust. 1, zawierają wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres oraz podstawę prawną do ich wykonywania (ust.2). Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać kontrolowanemu imienne upoważnienie (ust.3). Czynności kontrolne przeprowadza się w obecności kontrolowanego (ust.4). Osoby upoważnione do wykonywania czynności kontrolnych w ramach kontroli,
o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3, mają prawo do:
1) wstępu na teren nieruchomości, obiektów, lokali lub ich części, związanych
ze skupem lub przetwarzaniem owoców miękkich;
2) żądania pisemnych lub ustnych informacji;
3) wglądu do dokumentów lub innych nośników informacji związanych
z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów lub nośników (ust.6).
Z czynności kontrolnych sporządza się raport (ust.7). W przypadku gdy kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie,
co do ustaleń w nim zawartych Prezesowi Agencji - w przypadku kontroli, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 (ust.8).
Czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu określonej w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, przeprowadzanej przez Agencję,
są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez Prezesa Agencji (art. 31 ust.1 ustawy). Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania czynności kontrolnych, miejsce i zakres oraz podstawę prawną do ich wykonywania ( ust.2 w/w art.). Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie rolnikowi, jeżeli jest on obecny podczas kontroli (ust.3). Czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 (ust.4). Osoby upoważnione do wykonywania czynności kontrolnych mają prawo do:
1) wstępu na teren gospodarstwa rolnego;
2) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli;
3) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów;
4) pobierania próbek do badań;
5) żądania okazywania i udostępniania danych informatycznych (ust.5)
Z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia
nr 1122/2009, oraz termin, o którym mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 ( ust.6).
W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych
w raporcie, osobie, która go sporządziła ( ust.7).
Zgodnie z art. 35 ustawy, przepisy dotyczące kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1
pkt 1, stosuje się odpowiednio do kontroli:
1) wielkości powierzchni, o których mowa w art. 7 ust. 2, zadeklarowanej przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej;
2) w zakresie spełniania warunków do przyznania płatności uzupełniającej.
Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu:
a) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych,
b) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej,
c) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego
np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp.
W większości przypadków pomiar powierzchni działek rolnych nie jest wykonywany bezpośrednio w terenie. Pola powierzchni działek są określane na podstawie cyfrowej ortofotomapy, natomiast identyfikacja upraw oraz sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań dobrej kultury rolnej wykonywane jest bezpośrednio w terenie.
Zgodnie z art. 27 rozporządzenia nr 1122/2009 , kontrole mogą, ale nie muszą być zapowiadane. Kontrole mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Zapowiadanie kontroli na miejscu jest raczej wyjątkiem niż regułą. Nieobecność rolnika nie ma wpływu na realizację czynności kontrolnych i ważność wyników kontroli. W sytuacji, gdy rolnik jest obecny, ma on prawo zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli; zastrzeżenia zgłasza się bezpośrednio osobie, która sporządziła raport. W stosownych okolicznościach kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu i wszelkie inne kontrole przewidziane w przepisach Wspólnoty przeprowadza się w tym samym czasie. Tak też było i w niniejszej sprawie, dwie kontrole odbyły się w dniu 16 lipca 2010r. Jeżeli rolnik nie zgadza się z wynikami kontroli, wówczas może wpisać w raporcie swoje umotywowane zastrzeżenia
w odniesieniu do przeprowadzonej kontroli działek rolnych bezpośrednio po kontroli (jeżeli w niej uczestniczył) lub przekazać je w formie pisemnej dyrektorowi oddziału regionalnego ARiMR, w terminie 14 dni od dnia doręczenia kopii raportu.
W niniejszej sprawie organ przeprowadził dwie kontrole na miejscu w dniu
16 lipca 2010r. w gospodarstwie skarżącej. W kontroli metodą terenową, strona nie brała udziału. Z tej kontroli został sporządzony raport z czynności kontrolnych
w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] oraz dokumentacja zdjęciowa i szkice z pomiaru działek rolnych z umiejscowionymi kierunkami wykonania zdjęcia i opisami zastanego stanu faktycznego. Raport, zawierający pouczenie, iż w terminie 14 dni od doręczenia raportu strona może wnieść umotywowane zastrzeżenia, doręczono stronie. Na działkach oznaczonych C/C1 i D/D1 zgłoszonych do płatności JPO i UPO stwierdzono łąkę zamiast deklarowanej uprawy –mieszanki wieloletnich traw z roślinami motylkowymi. Na działce D/D1 stwierdzono także zawyżenie powierzchni uprawnionej do dopłat, a na działce B/B1 zaniżenie powierzchni uprawnionej do dopłat. Skarżąca nie wniosła zastrzeżeń do powyższego raportu. Strona wzięła udział w czynnościach kontrolnych, z których sporządzono protokół nr [...] dotyczący wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Pod w/w protokołem skarżąca złożyła podpisy oraz otrzymała jego kopię. Protokół zawierał formularz zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Na stronie 6 w/w protokołu w opisie działek C i D - tabela10 stwierdzona roślina uprawiana/rodzaj użytkowania- zapisano łąka trwała. W uwagach osoby obecnej przy kontroli (str.7)
(B. Z)- wpisano- powierzchnia PEG dla działki rolnej wynosi 2,21ha (załącznik nr 3), innych uwag strona nie wniosła.
Organ postąpił prawidłowo, kierując się w/w przytoczonymi przepisami. Strona była zawiadomiona o kontroli. Z uwagi, że w jednej kontroli nie brała udziału, doręczono jej raport i nie wniosła do niego zastrzeżeń. W trakcie drugiej kontroli brała udział w czynnościach kontrolnych i nie wniosła do zastrzeżeń z uwagi na oznaczenie działek C/C1 i D/D1 jako łąki trwałej.
Nie wniesienie zastrzeżeń przez skarżącą w czasie kontroli i po doręczeniu
jej raportu oznaczało, iż zgodziła się ona z ustaleniami kontroli dotyczącymi uznania działek C/C1 i D/D1 za łąki trwałe i uniemożliwiło dokonanie przez organ ewentualnych czynności sprawdzających w rozsądnym terminie w danym roku,
za który złożono wniosek o dopłaty.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych
w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań
w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw
i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust.2).
Pierwsza zasada określona w art. 3 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy jest powtórzeniem zasady praworządności wymienionej w art. 6 Kpa, druga zasada- określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 kpa. Organy ARiMR zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z Kpa obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa). Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł.
Ogólne zasady postępowania uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego nie regulują problematyki dotyczącej rozłożenia ciężaru dowodu. Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do gruntów nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3).
Wprowadzona do postępowań administracyjnych zasada rozłożenia ciężaru dowodu zmieniła dotychczasowe zasady i reguły postępowania administracyjnego. Konsekwencją tej zasady jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach płatności zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w Kpa podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. To strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie
z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa
na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust.3).
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego nie rozpoznania wniosków dowodowych, złożonych przez skarżącą, zwrócić należy uwagę, iż strona złożyła tylko jeden wniosek dowodowy o dokonanie ponownej kontroli jej gospodarstwa
z uwagi na nie uczestniczenie w procesie kontroli w treści odwołania od decyzji organu I instancji. Wniosek taki powinien być rozpoznany przez organ, jednakże uchybienie organu w postaci braku rozstrzygnięcia w tym zakresie nie miało wpływu na rozpoznanie sprawy. Nie przeprowadzenie dowodu przez organ należy uznać
za odmowę jego przeprowadzenia. Okoliczność, iż strona nie brała udziału w kontroli nie miała wpływu na jej przeprowadzenie, zaś strona mogła wnieść zastrzeżenia
do raportu kontroli w terminie 14 dni od jego doręczenia, czego nie uczyniła lub też zgłosić zastrzeżenia do raportu z kontroli przy której była obecna. Ponowna kontrola mogła by być przeprowadzona, gdyby organ posiadał umotywowane zastrzeżenia do poprzedniej kontroli. Ponadto, jak obecnie strona zaznaczyła w skardze na przedmiotowych działkach znajduje się obecnie uprawa jabłoni. Wskazać, należy
iż kontrolę dokonywali pracownicy Agencji, którzy legitymowali się oni upoważnieniami do obu kontroli w dniu 16 lipca 2011r. Tym samym należy przyjąć domniemanie, iż skoro powierzono im kontrolę posiadają oni wiedzę fachową. Zaznaczyć należy, iż strona nie zarzucała im braku kompetencji w trakcie kontroli
w której brała udział, dotyczącej wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych
i poprawy dobrostanu zwierząt z uwagi, iż wyniki jej były dla niej korzystne. Wskazać, należy także, iż nie zakwestionowała ona opisania tym protokole działek C/C1 i D/D1 jako łąk trwałych. Zarzucanie pracownikom Agencji błędu w ocenie upraw na działkach C/C1 i D/D1 bez poparcia tego żadnym dowodem było gołosłowne. Samo twierdzenie strony, że na działkach była uprawiana mieszanka roślin motylkowych
z trawami, lecz z uwagi na suszę słabo widoczna jest nie wystarczające. Widok działek rolnych ujętych we wniosku o płatności, złożonym przez stronę ujęty został
w materiale fotograficznym zawartym na płycie CD. Działki rolne są na nim oznaczone, zaś na załączniku graficznym ujęto miejsca wykonania zdjęć. Zdaniem Sądu, było to wystarczająca do identyfikacji upraw i działek rolnych. Skarżąca do skargi dołączyła odbitki zdjęć, zawartych na płycie CD, dotyczących przedmiotowych działek. Ponadto susza, jako okoliczność nadzwyczajna powinna być przez stroną zgłoszona Agencji, do czego skarżąca zobowiązała się w zobowiązaniach dział IX pkt 1, bowiem mogła ona mieć wpływ na przyznanie płatności.
Zarzut skargi, iż organ nie dokonał oględzin z udziałem biegłego jest spóźniony, bowiem strona nie domagała się tego przed organem, zaś sąd orzeka na podstawie akt sprawy zgodnie z art. 133 §1 ppsa. To strona musi wykazać inicjatywę dowodową na potwierdzenie własnych twierdzeń. Z odwołania strony nie da się wywieść wniosku, iż strona wnosiła o przeprowadzenie dowodu z protokołu kontroli gospodarstwa rolnego z dnia [...]. dokonanego przez Wa Pa z Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji SA w Warszawie, Oddział badań i Certyfikacji w Pile-Zespół Certyfikacji Rolnictwa Ekologicznego, ani dokonania przesłuchania tej osoby na okoliczność uprawy mieszanki traw z roślinami motylkowymi. Strona oświadczyła, jedynie, iż W P stwierdził na działkach rośliny motylkowe. Powyższy protokół dołączony do skargi wskazuje, iż pracownik Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji SA w Warszawie dokonywał kontroli gospodarstwa w zakresie uprawy ekologicznej orzecha włoskiego. Tym samym dowód ten był zupełnie nieprzydatny na potwierdzenie twierdzeń skarżącej.
Odnośnie wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 września 2010r. I SA/Kr 837/20, stwierdzić należy, iż zapadł on w innym stanie faktycznym.
Odnośnie załączonych do skargi wypisów z rejestru gruntów, wskazać należy, iż w myśl art. 2 pkt 1 w/w ustawy, działka rolna w pojęciu ustawy oznacza działkę
w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Działka ewidencyjna stanowi jednostkę powierzchni kraju dla celów ewidencji gruntów i budynków, która uregulowana jest ustawą z dnia
17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240,
poz. 2027 ze zm.). Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), działka ewidencyjna stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Ewidencja gruntów i budynków obejmuje, m.in. informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów.
Użytki gruntowe dzielą się na użytki rolne:
1/ grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe i grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami, rowy;
2/ grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione;
3/ grunty zabudowane i zurbanizowane;
4/ użytki ekologiczne;
5/ nieużytki;
6/ grunty pod wodami
7/ tereny różne.
Działki rolne mogą być zlokalizowane tylko na niektórych użytkach rolnych,
co oznacza, że nie są to tożsame pojęcia. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej. Relacje pomiędzy działką rolną,
a działką ewidencyjną mogą się różnie kształtować. Działka rolna może, ale nie musi zajmować całej powierzchni działki ewidencyjnej, może też być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, może także na jednej działce ewidencyjnej znajdować się kilka działek rolnych. To rolnik decyduje ile działek rolnych, o jakiej wielkości i z jakim rodzajem uprawy, położonych na jakich działkach ewidencyjnych zgłosi we wniosku o płatności. Dane dotyczące działek ewidencyjnych umożliwiają ustalenie i zlokalizowanie położonych na nich działek rolnych.
Wypis z ewidencji gruntów i budynków pomimo, że jest dokumentem urzędowym nie może być traktowany jako najważniejsze źródło dowodowe, co do posiadanych przez rolnika działek rolnych, ponieważ nie zawiera żadnych danych dotyczących działek rolnych. Klasa gruntów ornych wynikająca z wypisu gruntów jest jedynie podstawą do wymiaru podatku rolnego rolnikowi.
Źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli na miejscu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne.
Z uwagi na ustalenie, iż ustalenia kontroli na działkach skarżącej były prawidłowe, Sąd zaaprobował stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji co do sposobu wyliczenia płatności na rok 2010 oraz sankcji. Organ przedstawił przepisy prawne i sposób obliczenia płatności oraz sankcji, w tym art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE)
nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009r. str.1, ze zm.), a także je uzasadnił.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło