I SA/Sz 697/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.),, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi "E." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze . utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z 16 kwietnia 2012 r. określającą "." Spółce z o.o. z siedzibą . (dalej: "Spółka") zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2010 r. w wysokości [...] zł. Jak wynika z akt sprawy, Spółka w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2010 rok, złożonej do Burmistrza Miasta i Gminy , wykazała grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m² oraz budynki mieszkalne o powierzchni [...] m². Mając na uwadze powyższe organ podatkowy pierwszej instancji wezwał Spółkę do złożenia korekty wymienionej deklaracji w części dotyczącej budynku, informując jednocześnie, że z wypisu ewidencji gruntów i budynków wynika, że na działce położonej nr [....] są posadowione budynki niemieszkalne, a nie jak wykazano w złożonej deklaracji – budynki mieszkalne. Spółka nie skorygowała złożonej deklaracji. Postanowieniem z [....] r. organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011 i 2012. Spółka wyjaśniła, że przedmiotowy budynek pełni wyłącznie funkcje mieszkalne (służy realizacji celów socjalnych) i przedłożyła akt notarialny z 17 grudnia 2004 r., odpis księgi wieczystej z 6 grudnia 2011 r. oraz zdjęcia budynku. Decyzją z [...] r. Burmistrz określił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 rok w wysokości [...] zł, przyjmując jako podstawę opodatkowania grunty (o powierzchni [ ..] m²) i budynki (o powierzchni [....] m²) związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odwołaniu, wnosząc o uchylenie wskazanej powyżej decyzji w całości i umorzenie postępowania, Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości w sprawie na niekorzyść podatnika; 2) art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności w zakresie ustalenia funkcji użytkowej budynku; 3) art. 124 Ordynacji podatkowej w związku z art. 210 § 4 tej ustawy przez niewyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się organ przy wydaniu decyzji, brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji; 4) art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 187 § 1 tej ustawy przez niewykorzystanie w sprawie wszystkich możliwości dowodowych, oparcie się przy ustaleniu przesłanek zwolnienia od podatku od nieruchomości wyłącznie na zapisach zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a nadto poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie ustalania funkcji użytkowej budynku; 5) art. 191 Ordynacji podatkowej przez niezgromadzenie w sprawie pełnego materiału dowodowego; 6) art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez przyjęcie, że samo posiadanie przez przedsiębiorcę nieruchomości każdorazowo decyduje o konieczności zastosowania stawek opodatkowania jak dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; 7) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez opodatkowanie budynku mieszkalnego stawkami od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, że kwalifikując sporny budynek dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości, organ podatkowy powinien posłużyć się kryterium funkcjonalnym, przedmiotowy budynek pełni bowiem wyłącznie funkcję mieszkalną - służy realizacji celów socjalnych, a nie produkcyjnych. Powołując się na orzecznictwo, Spółka podkreśliła, że kwalifikując sporny budynek dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości, organ podatkowy powinien uwzględnić fakt wykorzystywania go do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, co potwierdzają przedłożone w sprawie dokumenty, tj. akt notarialny, wypis z księgi wieczystej oraz dokumentacja zdjęciowa. Uzasadniając podjętą w sprawie decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze . wyjaśniło, powołując się na art. 5 ust. 1 pkt 2, 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczący określania stawek podatku od nieruchomości oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy, że fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów i budynków oznacza ich związek z działalnością gospodarczą, bez żadnych dodatkowych warunków. Następnie organ wskazał, że bezspornym w sprawie jest fakt posiadania przez Spółkę statusu przedsiębiorcy oraz użytkownika wieczystego gruntu i budynku położonego w przy ul. [...] na działce nr[...] , a zatem właściwe było opodatkowanie wymienionych nieruchomości stawkami najwyższymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalanych. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał też, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę Powiatu wynika, że Spółka jest użytkownikiem wieczystym zabudowanej działki gruntowej o numerze geodezyjnym [...] o powierzchni [...] m² położonej przy ul. [....] oznaczonej jako "inne tereny zabudowane" (§ 68 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków -Dz. U. z 2001 r. nr 38, poz. 454) – symbol Bi; na działce nr [...] posadowiono budynek, którego funkcja oznaczona jest w kartotece budynków jako "inne niemieszkalne" (§ 65 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia). Organ odwoławczy stwierdził, że posiadanie budynku przez przedsiębiorcę oraz ewidencja gruntów i budynków, potwierdzają, że przedmiotowa nieruchomość nie może być uznana za mieszkalną. Na prawidłowość takiego stanowiska nie mają, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wpływu dane zawarte w akcie notarialnym nabycia oraz w księdze wieczystej nieruchomości, określające, że jest to budynek wolnostojący, mieszkalno-wypoczynkowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało również, że w sprawie nie zostały naruszone przepisy regulujące zasady gromadzenia materiału dowodowego, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W skardze na opisaną powyżej decyzję, Spółka zarzuciła: 1) rażące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że samo posiadanie przez przedsiębiorcę nieruchomości każdorazowo decyduje o konieczności zastosowania stawek opodatkowania właściwych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczych oraz zajętych na prowadzenie takowej działalności; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej, przez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności w zakresie ustalenia funkcji użytkowej budynku i przyjęcie, że wyłącznie zapisy ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatku. Spółka - powołując się na orzecznictwo – powtórzyła w uzasadnieniu skargi argumentację zawartą w odwołaniu, że kwalifikując sporny budynek dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości, organ podatkowy powinien posłużyć się kryterium funkcjonalnym, tj. faktycznym zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych. Nadto, Spółka zwróciła uwagę, że z przedłożonych w sprawie dokumentów (akt notarialny, wypis z księgi wieczystej) wynika, że przedmiotowy budynek jest budynkiem wolnostojącym, mieszkalno-wypoczynkowym. Zawiera on wyłącznie pomieszczenia mieszkalne i pomocnicze, w których nie jest bezpośrednio, ani pośrednio generowany przychód z działalności prowadzonej przez Spółkę, gdyż nie są to pomieszczenia produkcyjno-handlowe. Nie powinien więc być opodatkowany stawką podatku jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej albo budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie takiej działalności. Podnosząc powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze ., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny . uznał, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżony akt naruszał prawo i zasługiwał na uchylenie. Istota sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie jaką stawkę podatku należy zastosować do posiadanego przez . Spółkę z o.o. z siedzibą 2010 roku budynku ("budynku wolnostojącego mieszkalno – wypoczynkowego"), ujawnionego i zakwalifikowanego w ewidencji gruntów i budynków do kategorii "inne niemieszkalne", położonego na gruncie posiadającym symbol użytku Bi ("inne tereny zabudowane"). Poza sporem pozostaje kwestia opodatkowania gruntów oraz okoliczność posiadania przez stronę statusu przedsiębiorcy. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2010 r., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stosownie do przepisu art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy, określenie "budynek" oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przepis art. 5 ust. 1 w pkt 1 lit. a wymienionego powyżej aktu prawnego stanowi, że rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie w 2010 r. od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków –[..] zł od 1 m2 powierzchni. Natomiast, w przypadku budynków lub ich części stawka ta nie może przekroczyć – dla budynków mieszkalnych [.....] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), zaś budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej –[....] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b). W 2010 r. na terenie miejscowości obowiązywała stawka [...] zł od 1 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz [...] od 1 m2 powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. A zatem przyjęte stawki nie przekraczały ustawowego maksimum. Kwalifikacja budynku do określonej kategorii jest niezbędna w celu ustalenia właściwej stawki opodatkowania. Koniecznym staje się wiec wyjaśnienie znaczenia zwrotu "budynek mieszkalny" oraz, mając na uwadze okoliczność posiadania przedmiotowych nieruchomości przez przedsiębiorcę, wyjaśnienie znaczenia zwrotu "budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Znaczenie drugiego z podanych wyżej zwrotów wyjaśnia ustawodawca w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do tego przepisu, użyte w ustawie określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". Ustawodawca w przepisach ustawy nie wyjaśnił znaczenia zwrotu "budynek mieszkalny", choć posługuje się nim dla potrzeb określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (art. 5 ustawy). Niższa stawka podatku od nieruchomości związana jest z posiadaniem "budynku mieszkalnego", i znaczenie tego określenia jest istotne dla rozstrzygnięcia sporu, co do zastosowanej przez organy podatkowe stawki podatku od posiadanego przez skarżącą Spółkę budynku - w ramach dokonywanej przez Sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W tym miejscu wskazać należy, że przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości, jest art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Zgodnie z powyższą regulacją, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. W rozpoznawanej sprawie, co jest okolicznością bezsporną, posiadany przez Spółkę budynek, położony w nadmorskiej miejscowości , został ujawniony w ewidencji budynków i gruntów jako budynek niemieszkalny. Zdaniem Sądu, zasadnie zatem w zaskarżonej decyzji uznano za prawidłowe ustalenie charakteru spornego budynku w oparciu o dane tam zawarte. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy powołał się – stosownie do art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - na dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, dlatego też za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie, art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z rejestru przedmiotowych gruntów (wyciągu z kartoteki budynków), zaewidencjonowanemu w niej spornemu budynkowi przypisano funkcje: "inne niemieszkalne". Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze – z powołaniem się także na orzecznictwo sądów administracyjnych – należy stwierdzić, że argumenty te odnoszą się do sytuacji, gdy budynek nie jest wpisany do ewidencji gruntów i budynków. W takim wypadku organy podatkowe mają obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia rzeczywistej funkcji budynku. Jeżeli jednak budynek jest wpisany w ewidencji, to dane z ewidencji są dla organu podatkowego wiążące, przy ustalaniu podatku od nieruchomości. Zasada ta potwierdzona została w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi w uchwale siedmiu sędziów tego Sądu z 27 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II FPS 1/09 oraz w wyrokach z: 22 września 2009 r., sygn. akt II FSK 542/08, 20 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 63/09, 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 180/09 (wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z 22 września 2009 r. o sygn. akt II FSK 542/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasada swobodnej oceny dowodów (określona w art. 191 Ordynacji podatkowej) "doznaje niekiedy ograniczenia – w pewnych wypadkach ustawodawca wprowadza bowiem pewne elementy legalnej oceny dowodów, wskazując w konkretnej normie walor określonego środka dowodowego. [...] W przypadku podatku od nieruchomości takim odstępstwem od zasady swobodnej oceny dowodów jest art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nakazujący przy wymiarze podatku uwzględniać dane z ewidencji gruntów i budynków". Dopiero jeżeli danych tych brakuje, "przeznaczenie i funkcję użytkową budynku wykazywać można wszelkimi prawnie dopuszczalnymi dowodami, w tym również za pomocą dowodów z decyzji o pozwoleniu na budowę czy pozwoleniu na użytkowanie, będących dowodami z dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej". Mając na uwadze powyższe, zbędnym było, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, podejmowanie przez organ podatkowy dodatkowych czynności mających na celu ustalenie funkcji spornego budynku. Podnoszony w tym zakresie przez Spółkę argument, że budynek ten pełni funkcję mieszkalną, bowiem służy realizacji celów socjalnych, a nie produkcyjnych, nie sposób uznać za podważający prawidłowość ustaleń organów podatkowych. Podkreślić w tym miejscu należy, że art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przewidujący najniższą, preferencyjną, jeśli chodzi o budynki, stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla budynków mieszkalnych lub ich części nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem, byłoby to bowiem odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania. Do podobnych rezultatów doprowadzić może również wykładnia celowościowa. Podatek od nieruchomości jest bowiem podatkiem typu majątkowego, jednakże ustawodawca z przyczyn społecznych i gospodarczych niektóre grupy nieruchomości opodatkować chciał stawkami niższymi. I tak, najniższą stawkę maksymalną przewidziano w art. 5 ust. 1 wymienionej ustawy dla budynków lub ich części mieszkalnych (pkt 2 lit. a), znacznie wyższą dla budynków pozostałych lub ich części (pkt 2 lit. e), jeszcze wyższą dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (pkt 2 lit. c), a najwyższą dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków lub ich części mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (pkt 2 lit. b). Niewątpliwie sporny budynek służy celom rekreacyjnym czy też socjalnym, jak wskazano w skardze, a zatem nie służy do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Zapewnianie pracownikom okresowego locum na czas wakacji czy delegacji związane jest z prowadzeniem przez Spółkę działalności gospodarczej, a zatem prawidłowo w zaskarżonej decyzji zastosowano - w odniesieniu do opodatkowania budynku Spółki - przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z tego też względu jako nieuzasadniony należy oceniać podniesiony skardze zarzut działania organów podatkowych z naruszeniem przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.