I SA/Sz 700/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PPUH "P" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i grudzień 2004 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., określające Przedsiębiorstwu Produkcyjno Usługowo Handlowemu "P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i grudzień 2004 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym oraz ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Decyzja organu II instancji została doręczona stronie skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 10 sierpnia 2007 r. W dniu 19 września 2007 r. R. K., działając w imieniu skarżącej Spółki, złożył osobiście, za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w S., wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący poniósł, iż jest on jedyną osobą uprawnioną do działania w imieniu Spółki, co wynika z dołączonego do wniosku odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Z uwagi na to, iż w okresie od 27 czerwca 2007 r. do 5 września 2007 r. przebywał w areszcie z powodu tymczasowego aresztowania nie mógł w tym czasie zajmować się sprawami spółki. Po zwolnieniu z aresztu śledczego skarżący dopiero 12 września 2007 r. był w stanie zapoznać się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w S. i zrozumieć jej znaczenie, wskutek czego postanowił ją zaskarżyć. Zadaniem skarżącego opóźnienie w złożeniu skargi jest usprawiedliwione jego sytuacją, powstałą bez jego winy i powinno skutkować przywróceniem terminu do wniesienia skargi. Do wniosku skarżący dołączył świadectwo zwolnienia z Zakładu Karnego w P. z powodu uchylenia aresztu, skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. oraz odpis z KRS. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Bezspornym jest, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę po terminie, albowiem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] została mu doręczona w dniu 10 sierpnia 2007 r. Skargę zaś skarżący wniósł osobiście w dniu 19 września 2007 r. (data prezentaty). Z uwagi jednak na złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, zasadnym jest uprzednie jego rozpoznanie stosownie do uregulowań wynikających z treści art. 86 i nast. powołanej ustawy. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ustawy). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 3). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Zgodnie z powyższym, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Dokonując oceny braku winy sąd uwzględnia wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zdaniem Sądu uchybienie terminu w niniejszej sprawie nastąpiło w wyniku zaniedbania prezesa Spółki R. K., a nie w wyniku zaistnienia niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przypadku strony będącej od strony formalno-prawnej spółką prawa handlowego, wyposażoną w osobowość prawną i posiadającą reprezentujące ją organy, brak winy w uchybieniu terminu oznacza brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w imieniu tej jednostki. Tak więc, będąc organem powołanym do zarządzania sprawami spółki i reprezentowania jej na zewnątrz, zarząd spółki obowiązany jest należycie organizować obsługę biurowo-administracyjną przedsiębiorstwa spółki i za sposób funkcjonowania tej obsługi ponosi odpowiedzialność z tytułu form jej sprawowania i personelu do niej zaangażowanego (zob. wyrok NSA z 15 stycznia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 191/97, LEX nr 32710). Od strony, pełniącego funkcję prezesa zarządu spółki prawa handlowego, można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia spraw takiego podmiotu gospodarczego. Z przedstawionych dokumentów wynika wprawdzie, iż prezes zarządu od dnia 27 czerwca 2007 r. do dnia 5 września 2007 r. przebywał w Zakładzie Karnym w P., ale w odróżnieniu od nagłej i niespodziewanej przeszkody nie do przezwyciężenia za jakie uznaje się np. nagłą chorobę, awarię komunikacyjną, pożar, powódź, która nie pozwala na wyręczenie się inną upoważnioną właściwie osobą (pełnomocnikiem), to dłuższa nieobecność prezesa zarządu nie wyklucza właśnie dokonania konkretnej czynności procesowej za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika. Należy zwrócić również uwagę na fakt, iż R. K. został zwolniony z Zakładu Karnego w dniu 5 września 2007 r. Natomiast termin do złożenia skargi upływał w dniu 10 września 2007 r. (poniedziałek) z uwagi na to, iż dzień 9 września 2007 r., będący ostatnim dniem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, wypadał w niedzielę. Zatem skarżący miał jeszcze pięć dni na złożenia skargi w ustawowym terminie i przy zachowaniu należytej staranności i dbałości o swoje interesy mógł złożyć w terminie skargę do sądu, tym bardziej, iż wiedział o toczącym się postępowaniu skoro złożył w imieniu Spółki odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w S. od decyzji organu I instancji. Skarżący we wniosku podniósł także okoliczność, iż tylko on był jedyną osobą uprawnioną do działania w imieniu Spółki. Jak jednak wynika z odpisu KRS Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowo Handlowe "P" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. reprezentuje jeden członek zarządu w sprawach niemajątkowych przed władzami i osobami trzecimi, w sądzie i poza sądem oraz w sprawach dotyczących rozporządzania prawami i zaciągania zobowiązań do kwoty nie wyższej niż 50.000 zł, natomiast w sprawach opisanych powyżej w kwocie przewyższającej 50.000 zł spółkę reprezentuje dwóch członków zarządu. W skład zarządu skarżącej Spółki wchodzi R. K., pełniący funkcję prezesa zarządu oraz J. S. jako członek zarządu. Kwestia występowania jednego albo dwóch członków zarządu w imieniu spółki w sprawach majątkowych jest uzależniona zatem od przekroczenia wartości 50.000 zł. Nie stanowi to jednak zdaniem Sądu o niemożliwości prowadzenia spraw Spółki nawet w przypadku przebywania R. K. w zakładzie karnym bowiem drugi członek zarządu mógł skontaktować się z nim w sprawie wystąpienia ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądem administracyjnym, należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.