I SA/Sz 702/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpatrzeniu w dniu 9 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 i 2004 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 października 2007r. odrzucił skargę R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]r. W dniu [...]r. R. B. złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, powołując się między innymi na utratę majątku, sytuację zdrowotną, która niemożliwa uzyskiwanie dochodu, a także utratę przychodu w łącznej kwocie [...] zł. Z oświadczenia majątkowego o stanie rodzinnym i dochodach wynika, że skarżący mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną H., która jest osobą bezrobotną od [...]r. Skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2 posadowiony na działce o powierzchni [...] m2, a także jest właścicielem garażu i zakład produkcyjnego. Dodatkowo R. B. wskazał, że korzysta z pomocy opieki społecznej na zakup leków i aparatu słuchowego, nie posiada środków pieniężnych, a jako przedmioty wartościowe będące jego własnością wskazał: - zestaw automatów do produkcji wkrętów do drewna o wartości około [...] zł, - zestaw maszyn do produkcji kołków rozporowych o wartości około [...] zł, - urządzenia galwaniczne o wartości [...] zł. Referendarz pismem z dnia 13 listopada 2007r. wezwał skarżącego do uzupełnienia w/w wniosku poprzez nadesłanie dodatkowych oświadczeń i dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy, tj. do przedłożenia: m.in. oświadczenia o źródłach utrzymania skarżącego i jego żony oraz o wysokości otrzymywanych ewentualnie dochodów i świadczeń wraz z dokumentami potwierdzającymi ten fakt; oświadczenia czy posiadane składniki majątkowe tj. zakład i urządzenia wskazane w formularzu PPF, stanowią dla skarżącego i jego rodziny źródło przychodu; zaświadczenia właściwej ds. zdrowia jednostki organizacyjnej gminy o wysokości otrzymywanej pomocy społecznej w okresie ostatnich sześciu miesięcy; zaświadczenia właściwego urzędu pracy o tym, czy żona skarżącego posiada status osoby bezrobotnej z prawem lub bez prawa do zasiłku; wykazu posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym lokat, a także wyciągów z tych rachunków zakres od 1 września do listopada 2007r.; dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie przez skarżących wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem siebie i rodziny w okresie ostatnich trzech miesięcy; rocznego zeznania podatkowego skarżącego oraz jego żony za 2006 rok wraz z potwierdzeniem złożenia do właściwego organu podatkowego. Skarżący pismem z dnia [...]r. udzielił odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, w którym wyjaśnił, że źródłem utrzymania skarżącego i jego żony jest dochód z tytułu prowadzenia sklepu detalicznego oraz sprzedaży produkowanych we własnym zakresie kołków rozporowych, jednakże w piśmie tym nie określił wysokości aktualnie otrzymywanych dochodów. Dodatkowo skarżący oświadczył, że ubiega się o przyznanie renty inwalidzkiej, a także korzysta z pomocy dwóch sióstr i córki nie określając wysokości uzyskiwanej pomocy. R. B. dołączył orzeczenie o zaliczeniu jego osoby do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zaświadczenie potwierdzające, że żona skarżącego H. B. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a także zaświadczenie o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...] zł we [...]r. Z deklaracji podatkowych skarżącego za [...]r. wynika, że zadeklarował przychody w wysokości [...]zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł, a dochód w kwocie [...] zł. Żona skarżącego zadeklarowała dochód w wysokości [...] zł. Z przedstawionego przez skarżącego zestawienia wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego (prąd, woda, wywóz śmieci, telefon, dojazdy do pracy, leczenie, opał) wynika, że miesięczne koszty utrzymania jego rodziny wynoszą około [...] zł, natomiast z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że miesięczne koszty koniecznego utrzymania rodziny wynoszą około [...] zł. W zestawieniu tym skarżący do kosztów koniecznego utrzymania zaliczył również koszty spłaty kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie, nie wskazując na jaki cel kredyt ten był przeznaczony. Wnioskodawca dołączył także kopie zapisów księgowych i sprawozdań finansowych za okres [...] rok. Skarżący i jego żona, jak wynika to z w/w oświadczenia, nie posiadają rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2007r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy uznając, iż nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadniczym powodem nieuwzględnienia wniosku było nie wywiązanie się przez stronę z należytą starannością z nałożonego zobowiązania i brak potwierdzenia istotnych informacji dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy, a w szczególności wysokości uzyskiwanego dochodu. Za nieprzekonywujące referendarz uznał twierdzenia skarżącego o jego sytuacji materialnej, a w szczególności dotyczące ubóstwa, które potwierdzać ma okoliczności korzystania przez wnioskodawcę z pomocy społecznej. W dniu [...]r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Oświadczył w nim, że głównym źródłem utrzymaniem jego rodziny jest zysk z prowadzonej obecnie przez żonę skarżącego działalności - handlu detalicznego, ponieważ z orzeczenia lekarskiego wynika, że skarżący nie może wykonywać wszelkich prac i w związku tym ubiega się o przyznanie renty inwalidzkiej. Odnośnie źródeł dochodu R. B. wyjaśnił, że przedstawił deklaracje podatkowe posiadane i składniki majątkowe są źródłem przychodu. Skarżący wskazał, wydatki ponoszone na konieczne utrzymanie rodziny za miesiąc [...]r. wyniosły [...] zł, natomiast pomoc ze strony rodziny wynosi miesięcznie [...] zł. Wnioskodawca dołączył do sprzeciwu kopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS oraz kopię deklaracji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym za [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 252 § 1 wskazanej wyżej ustawy, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osób fizycznych ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (vide: art. 255 wskazanej ustawy). W rozpatrywanej sprawie, na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego wynika, że ma prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z małżonką, a źródłem utrzymania rodziny jest dochód pochodzący z detalicznej sprzedaży kołków rozporowych, wytwarzanych w zakładzie pracy, będącym własnością skarżącego. R. B. korzystał z pomocy ośrodka pomocy społecznej w roku [...]r., jak również z pomocy finansowej rodziny, która wynosi miesięcznie [...] zł. Skarżący pomimo wezwania z dnia 13 listopada 2007r. nie określił wysokości swojego dochodu za okres bezpośrednio poprzedzający wniosek, również w złożonym sprzeciwie aktualnego dochodu nie określił. Jednocześnie z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący na utrzymanie domu wydatkuje miesięcznie kwotę około [...] zł (dane za miesiąc [...]r.) oczywistym jest, że dodatkowo ponosi on koszty wyżywienia rodziny, środków czystości i ubrania. Podkreślenia wymaga, że z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, iż dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy wymagana jest aktualna informacja odnosząca się do sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Brak któregokolwiek z tych elementów uniemożliwia Sądowi pełną i rzetelną ocenę sytuacji bytowej wnioskodawcy. Jednocześnie należy wskazać, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania informacji i przedłożenia dowodów, które jego zdaniem potwierdzają okoliczności wskazane w złożonym wniosku, wszelkie zaniedbania w tym zakresie będą więc miały bezpośredni wpływ na ocenę zasadności tego wniosku przez sąd. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, skarżący pomimo wezwania Sądu nie wskazał aktualnych dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, informując jedynie, że otrzymuje pomoc finansową rodziny w wysokości [...] zł, a jednocześnie z wniosku skarżącego wynika, że ponosi stałe koszty utrzymania mieszkania w wysokości [...] zł oraz spłaca kredyt w wysokości [...] zł miesięcznie W tych okolicznościach Sąd uznał, że R. B. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi niezbędną przesłankę do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.